Spor Hekimliği Sözlüğü

TREritrositlerde bulunan ve hemoglobinin oksijene afinitesini azaltan bir metabolit. Düzeyinin artması (örneğin yükseklikte) oksijenin dokulara daha kolay bırakılmasını sağlar.

ENA metabolite in red blood cells that reduces hemoglobin's affinity for oxygen. An increase in its level (for example at altitude) facilitates oxygen unloading to tissues.

TRÖn çapraz bağ cerrahisi sonrası iyileşmenin tam ekstansiyon, ödem kontrolü, kuadriseps aktivasyonu, simetrik kuvvet ve hop testleri gibi ölçülebilir aşamalarla izlendiği kriterler dizisidir.

ENA series of measurable stages used to track recovery after ACL surgery, such as full extension, swelling control, quadriceps activation, symmetric strength and hop test performance.

TRÖn çapraz bağ yaralanması sonrası sporcunun spora dönüşe ilişkin duygu, güven ve risk algısını ölçen, spora dönüş kararını desteklemek için kullanılan doğrulanmış anketdir.

ENA validated questionnaire measuring an athlete's emotions, confidence and risk appraisal regarding return to sport after ACL injury, used to support return-to-sport decisions.

TRDistal segmentin (el veya ayak) serbest hareket ettiği egzersiz biçimidir. Tek eklemi izole etmeye uygundur; ancak eklem kayma kuvvetleri kapalı zincire göre farklı dağılır.

ENA form of exercise in which the distal segment (hand or foot) moves freely. It is suited to isolating a single joint, but joint shear forces are distributed differently than in a closed chain.

TREl ya da ayağın serbestçe hareket ettiği, bacak ekstansiyonu gibi egzersizler. Belirli kasları izole etmek için kullanılır.

ENExercises such as leg extensions where the hand or foot moves freely. They are used to isolate specific muscles.

TRYoğun ve uzun süreli egzersiz sonrası bağışıklık fonksiyonunun geçici olarak baskılandığı ve enfeksiyon riskinin arttığı varsayılan dönem. Süresi kişiye ve yüklenmeye göre değişir ve tartışmalıdır.

ENA proposed period after intense, prolonged exercise during which immune function is transiently suppressed and infection risk increases. Its duration varies by individual and load and remains debated.

TRDistal segmentin serbest olduğu egzersizlerin (örneğin oturarak diz ekstansiyonu) hareket açıklığı ve direncin kademeli artırılmasıyla ilerletilmesidir; izole kas çalıştırmaya olanak tanır.

ENThe advancement of exercises in which the distal segment is free (such as seated knee extension) by gradually increasing range and resistance, allowing isolated muscle work.

TRBir segmentin veya eklemin birim zamanda kat ettiği açısal yer değiştirmedir; derece/saniye veya radyan/saniye ile ifade edilir. Atış ve tekme gibi hızlı hareketlerin değerlendirilmesinde temeldir.

ENThe angular displacement of a segment or joint per unit time, expressed in degrees or radians per second. It is fundamental to evaluating fast actions such as throwing and kicking.

TRAçısal hızın birim zamanda değişimidir. Bir segmentin dönerek hızlanması veya yavaşlaması bu büyüklükle tanımlanır ve eklemlere etki eden net momentle doğru orantılıdır.

ENThe change in angular velocity per unit time. The rotational speeding up or slowing down of a segment is described by this quantity, which is directly proportional to the net moment acting on the joint.

TRDönen bir cismin dönme eylemsizliği ile açısal hızının çarpımıdır. Havada dış tork yokken korunur; bu nedenle bir cimnastikçi vücudunu toplayarak dönüş hızını artırabilir.

ENThe product of a rotating body's moment of inertia and its angular velocity. It is conserved in the air without external torque, allowing a gymnast to increase spin rate by tucking the body.

TRKasık iç kaslarından adduktor longusun lif yırtığıdır. Yön değiştirme ve şut hareketlerinde kasık ağrısına yol açar.

ENA fiber tear of the adductor longus, one of the inner groin muscles. It causes groin pain during cutting and kicking movements.

TRIc uyluk adduktor grubunun en buyuk kasidir, adduktor ve hamstring bolumlerine sahiptir. Kalca adduksiyonu ve ekstansiyonuna katki saglar.

ENThe largest adductor muscle of the inner thigh, with adductor and hamstring portions. It contributes to hip adduction and extension.

TRFemur medial kondilinin ust kismindaki, adduktor magnusun yapistigi kucuk cikintidir. MPFL tamiri ve diz cevresi anatomisinde onemli bir referans noktasidir.

ENA small prominence above the medial femoral condyle where the adductor magnus attaches. It is an important landmark in MPFL repair and knee anatomy.

TRİki ADP molekülünden bir ATP ve bir AMP üretilmesini sağlayan reaksiyon. Yüksek enerji talebinde hücre içi ATP'yi tamponlar ve AMP artışı yoluyla AMPK aktivasyonuna katkıda bulunur.

ENA reaction that produces one ATP and one AMP from two ADP molecules. It buffers intracellular ATP during high energy demand and contributes to AMPK activation via the rise in AMP.

TRBirim zamanda tamamlanan tam adım (her iki ayak teması) sayısıdır. Adım uzunluğuyla birlikte koşu hızını belirler; frekans artışı genellikle yer temas süresini kısaltır.

ENThe number of complete strides (both foot contacts) completed per unit time. Together with stride length it determines running speed; increasing frequency typically shortens ground contact time.

TRKoşu veya yürüyüş sırasında ardışık ayak temaslarının yanal mesafesidir. Çok dar adım genişliği iliotibial bant ve medial yüklenmeyi artırırken, çok geniş genişlik yanal stabiliteyi etkiler.

ENThe lateral distance between successive foot contacts during running or walking. Very narrow step width increases iliotibial band and medial loading, while very wide width affects lateral stability.

TRBirim zamanda atılan adım sayısıdır ve genellikle dakikadaki adım olarak ifade edilir. Adım uzunluğuyla birlikte koşu hızını ve mekanik verimliliği etkiler.

ENThe number of steps taken per unit time, usually expressed as steps per minute. Together with stride length it influences running speed and mechanical efficiency.

TRBir ayağın temasından aynı ayağın bir sonraki temasına kadar kat edilen mesafedir. Adım sıklığıyla birlikte koşu hızını belirleyen iki temel değişkenden biridir.

ENThe distance covered from one foot's contact to the next contact of the same foot. Together with step rate it is one of the two key variables determining running speed.

TRBoyun çevrilip kol uzatılırken radial nabızdaki değişimi değerlendiren testtir. Nabzın zayıflaması torasik çıkış sendromunu düşündürür.

ENA test that assesses changes in the radial pulse while the neck is rotated and the arm extended. Diminished pulse suggests thoracic outlet syndrome.

TRAerobik enerji sistemiyle yüksek hızda enerji üretebilme kapasitesidir. Genellikle VO2max ile yakından ilişkili olup dayanıklılık sporlarında belirleyicidir.

ENThe capacity to produce energy at a high rate through the aerobic system. It is closely related to VO2max and decisive in endurance sports.

TROksijenli enerji sistemiyle uzun süreli efor üretebilme yeteneği. Dayanıklılık sporlarının temelidir.

ENThe ability to sustain prolonged effort using the oxygen-based energy system; the basis of endurance sports.

TRÇalışan kastaki metabolit birikimini ve mekanik durumu algılayan grup III ve IV duyusal liflerin merkezi sinir sistemine ilettiği bilgi. Merkezi yorgunluk ve efor algısını etkiler.

ENInformation conveyed to the central nervous system by group III and IV sensory fibers that sense metabolite accumulation and mechanical state in working muscle. It influences central fatigue and effort perception.

TRBir hareket sırasında karşıt görevli kasların aynı anda kasılmasıdır. Eklem stabilitesini sağlar ancak aşırı eş aktivasyon hareket verimliliğini düşürebilir.

ENThe simultaneous contraction of opposing muscles during a movement. It provides joint stability, though excessive coactivation can reduce movement efficiency.

TRSporcularin agriyi bastirip yarismaya devam etmek icin agri kesicileri asiri kullanmasidir. Sakatligin gozden kacmasina, ilerlemesine ve bobrek ile mide gibi organlarda yan etkilere yol acabilir.

ENThe excessive use of painkillers by athletes to suppress pain and keep competing. It can mask and worsen injury and cause side effects in organs such as the kidneys and stomach.

TRTendinopati rehabilitasyonunda yüksek dirençle ve yavaş tempoda (örneğin 6 saniyelik tekrarlar) yapılan kuvvet egzersizleridir; tendon yapısını ve kuvvetini iyileştirmede etkilidir.

ENStrength exercises performed with high resistance and a slow tempo (for example 6-second repetitions) in tendinopathy rehabilitation, effective in improving tendon structure and strength.

TRVücudun ağırlık merkezinin zemine dik izdüşüm noktasıdır. Bu noktanın destek tabanı içinde kalması statik dengeyi sağlar; dışına çıkması düşmeye yol açar.

ENThe point at which the body's center of gravity projects vertically onto the ground. Keeping this point within the base of support maintains static balance; moving outside it leads to a fall.

TROksijenin alveollerden kapiller kana geçme verimliliği. Egzersizde gaz değişiminin yeterliliğini belirler; bazı elit sporcularda yüksek debide kısmen sınırlayıcı olabilir.

ENThe efficiency with which oxygen passes from the alveoli into the capillary blood. It determines the adequacy of gas exchange during exercise and may be partially limiting at high outputs in some elite athletes.

TRSporcunun göreve tamamen kapıldığı, zaman algısının değiştiği, eylemin zahmetsiz ve otomatik hissedildiği optimal performans ve odaklanma durumudur.

ENAn optimal state of performance and focus in which an athlete is fully absorbed in the task, time perception alters and action feels effortless and automatic.

TRSkapula spinasinin omuz ucundaki uzantisidir ve klavikula ile akromioklaviküler eklemi olusturur. Sekli subakromial sikisma riskiyle iliskilendirilir.

ENThe lateral extension of the scapular spine at the tip of the shoulder, forming the acromioclavicular joint with the clavicle. Its shape is linked to subacromial impingement risk.

TRKöprücük kemiği ile akromiyon arasındaki eklemin bağ yırtığına bağlı ayrılmasıdır. Omuz üzerine düşmeyle oluşur ve şiddetine göre derecelendirilir.

ENSeparation of the joint between the collarbone and acromion due to ligament tearing. It results from a fall onto the shoulder and is graded by severity.

TRKöprücük kemiği ile akromiyon arasındaki eklem bağlarının zorlanması veya yırtılmasıdır. Genellikle omuz üzerine düşmeyle oluşur ve omuz tepesinde ağrı verir.

ENStrain or tearing of the ligaments between the collarbone and the acromion. It typically results from a fall onto the shoulder and causes pain at the top of the shoulder.

TRNaviküler kemiğin iç tarafında bulunan fazladan bir kemik veya kıkırdak parçasıdır. Tahriş olduğunda iç ayak kemerinde ağrı yapabilir.

ENAn extra bone or piece of cartilage on the inner side of the navicular bone. It can cause pain on the inner arch of the foot when irritated.

TRBazi kisilerde bulunan, normal soleusa ek anatomik varyasyon kasidir. Egzersizle agrili sislige ve sözde tumör gorunumune yol acabilir.

ENAn anatomical variant muscle present in some individuals in addition to the normal soleus. It can cause painful swelling with exercise and a pseudotumor appearance.

TRDeltoid ve teres minor kaslarini innerve eden, humerus cerrahi boynunun cevresinden gecen sinirdir. Omuz cikiklarinda ve humerus kiriklarinda hasar gorebilir.

ENA nerve innervating the deltoid and teres minor that wraps around the surgical neck of the humerus. It can be injured in shoulder dislocations and humeral fractures.

TRSinir ve kas hücre zarı boyunca elektriksel uyarının yayılması. Kas lifinde T-tübülleri aracılığıyla derinlere iletilerek eşzamanlı kasılmayı sağlar.

ENThe spread of an electrical impulse along the nerve and muscle cell membrane. In the muscle fiber it is conducted into the depths via T-tubules to enable synchronized contraction.

TRDüşük şiddetli hareketle kan dolaşımını artırarak toparlanmayı hızlandırma yöntemi.

ENUsing low-intensity movement to boost circulation and speed recovery.

TRYoğun antrenman veya yarış sonrası düşük yoğunlukta hareketle kan akışını artırıp metabolik atıkların temizlenmesini destekleyen, hafif ve planlı toparlanma çalışmasıdır.

ENA light, planned recovery session of low-intensity movement after intense training or competition that increases blood flow and supports clearance of metabolic byproducts.

TRMiyozin başlarının aktin filamentlerine bağlanarak oluşturduğu geçici bağlantılardır. Bu köprülerin döngüsel çekme hareketi kas kasılmasının kuvvetini sağlar.

ENTemporary connections formed when myosin heads bind to actin filaments. The cyclic pulling action of these bridges produces the force of muscle contraction.

TRYoğun bir ön kasılmanın ardından kasın kısa süreli olarak daha yüksek kuvvet ve güç üretebilmesidir. Patlayıcı performansı artırmak için ısınma stratejilerinde kullanılır.

ENA short-term enhancement in a muscle's ability to produce force and power following an intense prior contraction. It is used in warm-up strategies to boost explosive performance.

TRYüksek irtifaya hızlı çıkışta gelişen baş ağrısı, bulantı ve yorgunlukla seyreden bir durum. Genellikle yavaş yükselme ve iniş ile yönetilir.

ENA condition of headache, nausea, and fatigue developing with rapid ascent to high altitude. It is generally managed with slow ascent and descent.

TRSon haftanın yükünün önceki haftaların ortalamasına oranı. Ani artışlar yaralanma riskini yükseltir.

ENThe ratio of the most recent week's load to the average of prior weeks; sharp spikes raise injury risk.

TRAdrenal kortekste üretilen, böbreklerde sodyum geri emilimini ve potasyum atılımını artıran hormon. Egzersiz ve terlemeyle artan sodyum kaybını dengeleyerek sıvı-elektrolit dengesini korur.

ENA hormone produced in the adrenal cortex that increases sodium reabsorption and potassium excretion in the kidneys. It helps maintain fluid-electrolyte balance by offsetting sodium loss from exercise and sweating.

TRSporcunun efor şiddetini öznel olarak puanlaması. Antrenman yükünü izlemede pratik bir araçtır.

ENAn athlete's subjective rating of effort intensity; a practical tool for monitoring training load.

TRYoğun egzersizde adenin nükleotidlerinin parçalanması ve amino asit metabolizmasıyla kan ve kasta amonyak düzeyinin yükselmesi. Merkezi yorgunlukla ilişkilendirilen bir göstergedir.

ENThe rise in blood and muscle ammonia from adenine nucleotide breakdown and amino acid metabolism during intense exercise. It is a marker associated with central fatigue.

TRHücre içi enerji durumunu algılayan AMP-aktive protein kinaz yolağı. Düşük enerji düzeyinde aktive olur, glikoz alımını ve yağ oksidasyonunu artırır, mitokondriyal biyogenezi uyarır.

ENThe AMP-activated protein kinase pathway that senses cellular energy status. It activates under low energy conditions, increases glucose uptake and fat oxidation, and stimulates mitochondrial biogenesis.

TRAnabolik-androjenik steroidlerin suistimaline bagli kardiyovaskuler, hormonal, karaciger ve psikolojik yan etkilerdir. Kisirlik, jinekomasti, ruh hali bozukluklari ve kalp hastaligi riskini icerir.

ENThe cardiovascular, hormonal, hepatic and psychological side effects of anabolic-androgenic steroid abuse. They include infertility, gynecomastia, mood disturbances and increased cardiac disease risk.

TRTestosteronun etkilerini taklit ederek kas kütlesini artıran yasaklı maddeler. Ciddi hormonal, kardiyovasküler ve psikolojik yan etkilere yol açabilir.

ENBanned substances that mimic the effects of testosterone to increase muscle mass. They can cause serious hormonal, cardiovascular, and psychological side effects.

TRİlerleyen yaş ve hareketsizlikle kasın protein sentezi uyaranlarına (özellikle beslenme ve egzersize) yanıtının azalması. Sarkopeni gelişiminde ve yaşlı sporcuda önemli bir faktördür.

ENThe blunted response of muscle to protein synthesis stimuli (particularly nutrition and exercise) with advancing age and inactivity. It is an important factor in the development of sarcopenia and in the older athlete.

TRAntrenman sonrasi besin alimi icin oldugu varsayilan dar zaman araligi fikridir. Guncel kanitlar bu pencerenin eskiden sanildigindan cok daha genis oldugunu ve gunluk toplam alimin daha onemli oldugunu gostermektedir.

ENThe notion of a narrow post-exercise window for nutrient intake. Current evidence indicates this window is far wider than once believed and that total daily intake matters more.

TRYüksek şiddetli eforu anaerobik sistemlerle olabildiğince uzun süre sürdürebilme yeteneğidir. Laktat birikimine ve asidoza karşı dirençle yakından ilişkilidir.

ENThe ability to sustain high-intensity effort through the anaerobic systems for as long as possible. It is closely linked to resistance against lactate accumulation and acidosis.

TRToplam enerji üretiminde oksijen kullanmayan yolakların (fosfajen ve glikolitik sistemler) payı. Kısa süreli, yüksek şiddetli eforlarda baskındır ve laktat birikimiyle ilişkilidir.

ENThe share of total energy production from oxygen-independent pathways (phosphagen and glycolytic systems). It predominates in short, high-intensity efforts and is associated with lactate accumulation.

TRKan laktat birikiminin hızla arttığı, aerobik enerji üretiminin yetersiz kalmaya başladığı egzersiz şiddetidir. Dayanıklılık performansının önemli bir fizyolojik sınırıdır.

ENThe exercise intensity at which blood lactate accumulation rises rapidly as aerobic energy production becomes insufficient. It is an important physiological boundary of endurance performance.

TROksijen olmadan glikozun parçalanarak ATP ve laktat üretildiği enerji yoludur. Yaklaşık 10 saniye ile 2 dakika arası yüksek şiddetli eforların ana enerji kaynağıdır.

ENAn energy pathway that breaks down glucose without oxygen to produce ATP and lactate. It is the main fuel source for high-intensity efforts lasting roughly 10 seconds to 2 minutes.

TRKısa süreli, yüksek şiddetli eforda oksijensiz enerji üretme kapasitesi. Sprint ve sıçrama performansını belirler.

ENThe capacity to produce energy without oxygen during short, high-intensity effort. Determines sprint and jump performance.

TRAnaerobik enerji sistemleriyle kısa sürede üretilebilen mekanik güçtür. Kısa süreli patlayıcı performansın temel belirleyicilerinden biridir.

ENThe mechanical power that can be produced in a short time by the anaerobic energy systems. It is one of the key determinants of short-duration explosive performance.

TRMaksimal sprint gücü ile maksimal aerobik gücü arasındaki farktır. Sporcunun aerobik kapasitesinin üzerinde ne kadar ek güç üretebileceğini yansıtır.

ENThe difference between maximal sprint power and maximal aerobic power. It reflects how much additional power an athlete can produce above their aerobic capacity.

TRKritik gücün üzerindeki şiddetlerde yapılabilen toplam iş miktarıdır. Sınırlı bir enerji havuzu olarak yüksek şiddetli eforların sürdürülebilirliğini belirler.

ENThe total amount of work that can be performed at intensities above critical power. As a finite energy pool, it determines the sustainability of high-intensity efforts.

TRMaksimal birikmiş oksijen açığı yöntemiyle tahmin edilen, anaerobik sistemlerin toplam enerji üretim kapasitesidir. Yüksek şiddetli kısa süreli performansın belirleyicilerinden biridir.

ENThe total energy production capacity of the anaerobic systems, estimated via the maximal accumulated oxygen deficit method. It is one of the determinants of short-duration high-intensity performance.

TRSitrik asit döngüsü ara ürünlerinin yenilenmesini sağlayan reaksiyonlar. Yüksek metabolik akı altında döngünün verimini korur ve aerobik enerji üretiminin sürekliliğini destekler.

ENReactions that replenish the intermediates of the citric acid cycle. They maintain the cycle's flux under high metabolic demand and support continuous aerobic energy production.

TRSusuz, tablet veya toz formundaki saf kafeindir. Dozun standardize edilmesini saglar; performans amacli kullanimda genellikle vucut agirligi basina belirli miktarda alinir.

ENPure, water-free caffeine in tablet or powder form. It allows the dose to be standardized and is usually taken at a set amount per body weight for performance purposes.

TRSporcuda altta yatan kalp hastalığına bağlı, ani ve beklenmedik ölüm. Tarama ve ön değerlendirme ile risk azaltılabilir.

ENSudden, unexpected death in an athlete due to underlying heart disease. Risk can be reduced with screening and pre-participation evaluation.

TRMevcut damarlardan yeni kapiller oluşumu. Dayanıklılık antrenmanıyla VEGF gibi faktörler aracılığıyla uyarılır ve kasın oksijen sunum kapasitesini artırır.

ENThe formation of new capillaries from existing vessels. It is stimulated by endurance training through factors such as VEGF and increases the muscle's oxygen delivery capacity.

TRSindesmozun en sik yaralanan bagidir, distal tibia ve fibulanin onunu birlestirir. Yuksek ayak bilegi burkulmalarinda ilk hasar goren yapidir.

ENThe most commonly injured syndesmotic ligament, joining the anterior distal tibia and fibula. It is the first structure damaged in high ankle sprains.

TRAyak bilegi dis tarafindaki ligamentlerin en zayifi olup inversiyon burkulmalarinda ilk yirtilan baglardir. Anterior cekmece testiyle degerlendirilir.

ENThe weakest of the lateral ankle ligaments and the first to tear in inversion sprains. It is assessed with the anterior drawer test.

TRDizin anterolateral tarafindaki, tibianin ic rotasyonunu sinirlayan bagdir. ACL yaralanmalarinda birlikte zedelenebilir ve Segond kirigiyla iliskilidir.

ENA ligament on the anterolateral knee that restrains internal rotation of the tibia. It may be co-injured in ACL tears and is associated with the Segond fracture.

TRSporculara temiz spor ilkeleri, yasakli maddeler, takviye riskleri ve test surecleri hakkinda bilgi verme programlaridir. Istem disi ihlalleri onlemede ve etik bilincte temel rol oynar.

ENPrograms that inform athletes about clean sport principles, prohibited substances, supplement risks and testing procedures. They play a central role in preventing inadvertent violations and building ethical awareness.

TRBir kural ihlalinin ardindan sporcuya verilen yarismadan men cezasi, sonuclarin iptali ve diger yaptirimlardir. Sure, maddenin turune, niyete ve gecmis ihlallere gore degisir.

ENThe period of ineligibility, disqualification of results and other penalties imposed on an athlete following a rule violation. The length depends on the substance type, intent and prior violations.

TRPlazma osmolalitesi yükseldiğinde hipofizden salınan ve böbreklerden su geri emilimini artıran hormon (vazopressin). Egzersizde sıvı korunmasına ve idrar hacminin azalmasına aracılık eder.

ENA hormone (vasopressin) released from the pituitary when plasma osmolality rises, increasing water reabsorption in the kidneys. It mediates fluid conservation and reduced urine volume during exercise.

TRDüzenli egzersizle süperoksit dismutaz ve glutatyon peroksidaz gibi içsel antioksidan enzimlerin aktivitesinin artması. Oksidatif strese karşı dirence katkıda bulunan adaptif bir yanıttır.

ENThe increase in activity of endogenous antioxidant enzymes such as superoxide dismutase and glutathione peroxidase with regular exercise. It is an adaptive response contributing to resistance against oxidative stress.

TRYuksek doz antioksidan takviyelerinin, egzersizin uyardigi yararli oksidatif sinyalleri baskilayarak antrenman adaptasyonunu azaltabilmesidir. Bu nedenle gida temelli antioksidan alimi tercih edilir.

ENThe phenomenon whereby high-dose antioxidant supplements can blunt exercise-induced beneficial oxidative signals and reduce training adaptation. Food-based antioxidant intake is therefore preferred.

TREgzersizle oluşan serbest radikallerin hücre hasarını azaltan bileşikler. Aşırı takviyesinin antrenman adaptasyonlarını köreltebileceği tartışılmaktadır.

ENCompounds that reduce cell damage from exercise-induced free radicals. It is debated whether excessive supplementation may blunt training adaptations.

TRBelirli bir dönemde gerçekleştirilen toplam antrenman miktarıdır ve set, tekrar, mesafe veya süre ile ölçülür. Yük yönetiminin ve uyumların temel belirleyicilerinden biridir.

ENThe total amount of training performed over a given period, measured by sets, repetitions, distance, or duration. It is one of the key determinants of load management and adaptation.

TRAntrenman yükünün gün gün ne kadar değişkenlik gösterdiğini yansıtan bir ölçüttür. Düşük değişkenlik yüksek monotoniye işaret eder ve aşırı zorlanma riskini artırabilir.

ENA measure reflecting how much training load varies from day to day. Low variability indicates high monotony and can increase the risk of overreaching.

TRBir antrenmanın ne kadar zorlayıcı olduğunu ifade eden değişkendir; ağırlıkta yüzde, kalp hızı veya hız ile ölçülebilir. Uyumların türünü ve büyüklüğünü güçlü biçimde etkiler.

ENA variable expressing how demanding a training session is, measurable as a percentage of load, heart rate, or speed. It strongly influences the type and magnitude of adaptations.

TRBir sporcunun belirli bir sporla ne kadar süredir yapılandırılmış antrenman yaptığı. Kronolojik yaştan farklıdır ve uygun antrenman ilerlemesini belirlemede önemlidir.

ENHow long an athlete has been engaged in structured training for a particular sport. It differs from chronological age and is important in determining appropriate training progression.

TRBelirli bir süre içinde yapılan iş ile dinlenme arasındaki ilişkidir. Dinlenme aralıklarının kısaltılması yoğunluğu artırarak metabolik ve dayanıklılık uyaranını yükseltir.

ENThe relationship between work performed and rest taken within a given time. Shortening rest intervals increases density and raises the metabolic and conditioning stimulus.

TRBir antrenmanın süre, şiddet ve sıklık bileşiminden oluşan toplam stresi. İzlenmesi yaralanmayı azaltır.

ENThe total stress of training from duration, intensity, and frequency; monitoring it reduces injury risk.

TRAntrenman yükü ile monotoninin birleşiminden elde edilen, toplam fizyolojik zorlanmayı yansıtan ölçüttür. Yüksek değerler yaralanma ve aşırı yüklenme riskiyle ilişkilendirilir.

ENA measure derived from combining training load with monotony, reflecting total physiological strain. High values are associated with injury and overload risk.

TRAntrenmanın kesilmesiyle kazanılan uyumların ve performansın zamanla geriye gitmesi.

ENThe loss of training adaptations and performance over time when training stops.

TRBoy, kilo, çevre ve deri kıvrım kalınlığı gibi vücut ölçülerinin standart biçimde alınması.

ENStandardized measurement of body dimensions such as height, weight, girths, and skinfolds.

TRRadius basini sararak proksimal radioulnar eklemde tutan halka seklindeki bagdir. Cocuklarda gerilmesi pulled elbow (nursemaid dirsegi) yapar.

ENA ring-shaped ligament encircling the radial head to hold it in the proximal radioulnar joint. Its stretching in children causes pulled elbow (nursemaid's elbow).

TRHasta yüzükoyun yatarken diz bükülüp ayağa baskı uygulayarak ve döndürerek menisküs yırtığını araştıran testtir. Bası ile ağrı menisküs lezyonunu gösterir.

ENA test performed with the patient prone, applying axial pressure and rotation to the flexed knee to assess meniscal tears. Pain with compression indicates a meniscal lesion.

TRKas veya tendonun yapistigi, eklem yuzeyi olusturmayan kemiklesme merkezidir. Cocuklarda tekrarlayan cekme apofizit ve avulsiyon kiriklarina neden olur.

ENAn ossification center where a muscle or tendon attaches but that does not form a joint surface. Repetitive traction in children causes apophysitis and avulsion fractures.

TRBüyüme plağına yapışan tendonun çekme kuvvetiyle iltihaplanması. Büyüme çağı sporcularında görülür.

ENInflammation at a growth plate where a tendon attaches, from traction forces; seen in growing athletes.

TRYeme ve açlık dönemlerini belirli zaman pencerelerine ayıran beslenme stratejisi. Sporcularda antrenman zamanlaması ve enerji elverişliliği açısından dikkatle planlanmalıdır.

ENA nutrition strategy that divides eating and fasting into defined time windows. In athletes it must be planned carefully with respect to training timing and energy availability.

TRNitrik oksit oncusu olarak pazarlanan bir amino asittir. Agizdan alinan arginin takviyelerinin saglikli sporcularda performansi guvenilir sekilde artirdigina dair kanitlar zayiftir.

ENAn amino acid marketed as a nitric oxide precursor. Evidence that oral arginine supplements reliably enhance performance in healthy athletes is weak.

TRBir ilac veya maddenin vucuttan yeterince temizlenmesi icin gereken suredir. Glukokortikoidler gibi yarisma ici yasakli maddelerde, son kullanim ile musabaka arasinda belirli bir surenin gecmesi gerekir.

ENThe time required for a drug or substance to clear the body sufficiently. For substances prohibited in-competition such as glucocorticoids, a defined interval must pass between last use and competition.

TRAyak bileği plantar fleksiyonda iken arka yapıların, sıklıkla os trigonumun sıkışmasıdır. Balerin ve futbolcularda arka ayak bileği ağrısı yapar.

ENImpingement of posterior structures, often an os trigonum, when the ankle is in plantar flexion. It causes posterior ankle pain in dancers and soccer players.

TRDiz ekleminin arka çapraz bağının zedelenmesi veya yırtılmasıdır. Genellikle bükülü dize öne doğru darbe (dashboard yaralanması) ile oluşur.

ENInjury or tear of the posterior cruciate ligament of the knee. It typically results from a forward blow to a flexed knee, such as a dashboard injury.

TRDiz 90 derece bükülüyken kaval kemiğinin arkaya itilmesiyle arka çapraz bağı değerlendiren testtir. Aşırı arkaya kayma PCL yaralanmasını gösterir.

ENA test that evaluates the posterior cruciate ligament by pushing the tibia backward with the knee flexed to 90 degrees. Excessive backward movement indicates PCL injury.

TRAtardamar ve toplardamar kanı arasındaki oksijen içeriği farkıdır ve dokuların kandan çektiği oksijeni yansıtır. Egzersizde kasların oksijen kullanım kapasitesini gösterir.

ENThe difference in oxygen content between arterial and venous blood, reflecting how much oxygen the tissues extract. It indicates the muscles' capacity to use oxygen during exercise.

TREklem içine küçük kesilerden kamera ve aletlerle girilen minimal invaziv cerrahi yöntem.

ENA minimally invasive surgical technique entering a joint with a camera and instruments through small incisions.

TRVentrikülün kanı pompalamak için yenmesi gereken direnç veya basınç. Sistemik vasküler dirence bağlıdır; egzersizde kas vazodilatasyonuyla genellikle azalır.

ENThe resistance or pressure the ventricle must overcome to eject blood. It depends on systemic vascular resistance and generally decreases during exercise due to muscle vasodilation.

TRKalça eklemini çevreleyen kıkırdak halkanın (labrum) yırtılmasıdır. Kasıkta ağrı, takılma ve tıklama hissi verir.

ENA tear of the ring of cartilage (labrum) surrounding the hip joint. It causes groin pain along with catching and clicking sensations.

TRKalca cukurunun (asetabulum) kenarini saran fibrokartilaj yapidir. Eklem stabilitesine ve basinc dagilimina katkida bulunur, femoroasetabuler sikismada yirtilabilir.

ENA fibrocartilaginous structure around the rim of the hip socket (acetabulum). It contributes to joint stability and load distribution and may tear in femoroacetabular impingement.

TRAdaptojen olarak siniflandirilan bir bitkisel takviyedir (Withania somnifera). Stres, toparlanma ve kuvvet uzerine etkileri arastirilmakta olup kanit duzeyi sinirli ve heterojendir.

ENA herbal supplement classified as an adaptogen (Withania somnifera). Its effects on stress, recovery and strength are under study, with limited and heterogeneous evidence.

TRSartorius kasının çekmesiyle ön üst kalça çıkıntısının (ASIS) büyüme plağından kopmasıdır. Genç sprinterlerde ani kas kasılmasıyla görülür.

ENAvulsion of the anterior superior iliac spine growth plate by the pull of the sartorius muscle. It is seen in young sprinters during sudden muscle contraction.

TRSivi alimini ter kaybinin uzerine cikararak kan sodyumunu tehlikeli sekilde dusuren bir hatadir. Uzun etkinliklerde egzersizle iliskili hiponatreminin baslica nedenidir.

ENAn error of taking in fluid beyond sweat losses, dangerously lowering blood sodium. It is the main cause of exercise-associated hyponatremia in long events.

TRAstimi olan sporcularda solunum fonksiyonunu ve performansi korumak icin uygulanan tedavi yaklasimidir. Izinli inhale ilaclar ve gerekli durumlarda TUE surecini icerir.

ENThe treatment approach for athletes with asthma to maintain respiratory function and performance. It involves permitted inhaled drugs and, where needed, the TUE process.

TRVücudu sürekli uyum sağlamaya zorlamak için antrenman yükünün zamanla kademeli olarak artırılmasıdır. Kuvvet ve kondisyon gelişiminin temel ilkesidir.

ENThe gradual increase of training load over time to continually force the body to adapt. It is the foundational principle of strength and fitness development.

TRAyağın vücut kütle merkezinin belirgin biçimde önünde, diz gergin halde yere temas etmesidir. Frenleme kuvvetlerini ve eklem yüklenmesini artırarak koşu verimliliğini düşürür.

ENFoot contact occurring well ahead of the body's center of mass with an extended knee. It increases braking forces and joint loading, reducing running efficiency and raising injury risk.

TRYetersiz toparlanmayla biriken aşırı yükün yol açtığı performans düşüşü, yorgunluk ve uyku-mizaç bozuklukları.

ENPerformance decline, fatigue, and sleep/mood disturbance from accumulated excessive load with inadequate recovery.

TRTek bir travma yerine tekrarlayan yüklenmeden kaynaklanan doku hasarı. Yeterli toparlanma olmadan biriken mikro travmalar sonucu yavaş yavaş gelişir.

ENTissue damage arising from repetitive loading rather than a single trauma. It develops gradually from accumulated microtrauma without adequate recovery.

TRBaldır kaslarını topuk kemiğine bağlayan vücudun en güçlü tendonu. Aşırı yüklenmede tendinopati ya da ani kopma görülebilir.

ENThe body's strongest tendon, connecting the calf muscles to the heel bone. Overuse can cause tendinopathy or sudden rupture.

TRTopuk arkasındaki Aşil tendonunun tam yırtılmasıdır. Ani sıçrama veya hızlanmada baldıra darbe hissi ve parmak ucunda yükselememe ile kendini gösterir.

ENA complete tear of the Achilles tendon behind the heel. It presents with a sensation of being struck on the calf and an inability to rise onto the toes during sudden jumping or acceleration.

TRBir eklemi desteklemek, hareketini sınırlamak ya da korumak için dışarıdan cihaz uygulanması. Rehabilitasyon ve spora dönüş sırasında stabilite sağlar.

ENThe application of an external device to support, limit motion of, or protect a joint. It provides stability during rehabilitation and return to sport.

TRTekrarlayan baş üstü atma hareketlerine bağlı omuzda gelişen aşırı kullanım kaynaklı yaralanmaların genel adıdır. Beyzbol ve hentbol gibi sporlarda görülür.

ENA general term for overuse injuries of the shoulder caused by repetitive overhead throwing. It is seen in sports such as baseball and handball.

TRKalbin her atımda pompaladığı kan miktarıdır. Dayanıklılık antrenmanı bu değeri artırarak dinlenme kalp hızının düşmesine katkıda bulunur.

ENThe amount of blood the heart pumps with each beat. Endurance training increases this value, contributing to a lower resting heart rate.

TRAtış sırasında pelvis ve gövdenin sıralı dönmesiyle üretilen ve kola aktarılan rotasyonel enerjidir. Yetersiz gövde rotasyonu, kolun fazla yüklenmesine ve performans kaybına yol açar.

ENThe rotational energy generated by the sequential rotation of the pelvis and trunk during throwing and transferred to the arm. Insufficient trunk rotation overloads the arm and reduces performance.

TRKalça hareketleri sırasında tendon veya bandın kemik çıkıntı üzerinden atlamasıyla duyulan tıklama veya hissedilen sıçramadır. Genellikle ağrısızdır ama ağrı yapabilir.

ENA snapping sensation or audible click when a tendon or band moves over a bony prominence during hip motion. It is often painless but can become painful.

TRKürek kemiğinin göğüs kafesi üzerinde hareketi sırasında sürtünme veya çıtırtı oluşmasıdır. Ağrı ve takılma hissi verebilir.

ENA condition in which the shoulder blade produces grinding or snapping as it moves over the rib cage. It can cause pain and a catching sensation.

TRKas içindeki kreatin fosfat depolarını kullanarak ATP'yi çok hızlı yeniden üreten anaerobik enerji sistemidir. Yaklaşık 10 saniyeye kadar süren maksimal patlayıcı eforlara enerji sağlar.

ENAn anaerobic energy system that rapidly regenerates ATP using muscle creatine phosphate stores. It fuels maximal, explosive efforts lasting up to roughly 10 seconds.

TRKulak kepçesine gelen darbeyle kıkırdak ile deri arasında kan birikmesidir. Tedavi edilmezse karnabahar kulak denilen kalıcı deformiteye yol açar.

ENAn accumulation of blood between the cartilage and skin of the outer ear from a blow. If untreated, it leads to the permanent deformity called cauliflower ear.

TRBaşparmağın iç yan bağında tekrarlayan zorlanmaya bağlı kronik yetersizliktir. Kavrama gücünde zayıflık ve başparmak tabanında ağrıya yol açar.

ENChronic insufficiency of the ulnar collateral ligament of the thumb from repetitive stress. It causes weakness of grip and pain at the base of the thumb.

TRTendon veya bağın çekme kuvvetiyle yapıştığı kemik parçasını koparması. Genç sporcularda sık görülür.

ENA fracture where a tendon or ligament pulls off the bone fragment it attaches to; common in young athletes.

TRAyak bileği bağlarının zorlanması ya da yırtılması. En sık dış (lateral) bağlarda görülür; propriosepsiyon eğitimi tekrarı önler.

ENStretching or tearing of the ankle ligaments, most often the lateral ligaments. Proprioception training helps prevent recurrence.

TRAyağın kaval kemiğine doğru yukarı bükülebilme hareket genişliğidir. Kısıtlı dorsifleksiyon, çömelme ve iniş sırasında diz üzerine yüklenmeyi artırarak hatalı mekaniğe yol açabilir.

ENThe range over which the foot can bend upward toward the shin. Restricted dorsiflexion can shift loading onto the knee during squatting and landing, leading to faulty mechanics.

TRAyak bileği ortezlerinin yalnızca mekanik kısıtlamayla değil, deri üzerindeki duyusal uyarıyla da koruyucu etki göstermesidir. Bu uyarı kasların reaktif aktivasyonunu hızlandırarak burkulma riskini azaltabilir.

ENThe protective effect of ankle braces achieved not only by mechanical restriction but also by cutaneous sensory stimulation. This input may speed reactive muscle activation, reducing sprain risk.

TRAyak bileği çevresinde baldır kasları tarafından üretilen, parmak ucuna kalkma yönündeki net torktur. İtme fazında ileri itme kuvvetinin önemli bölümünü sağlar.

ENThe net torque produced about the ankle by the calf muscles in the direction of plantar flexion. It supplies a major portion of the propulsive force during the push-off phase.

TRAyak sırtındaki ekstansor tendonların sürtünme veya sıkı ayakkabıya bağlı ağrılı inflamasyonudur. Ayak sırtında ağrı ve şişlik yapar.

ENPainful inflammation of the extensor tendons on the top of the foot due to friction or tight footwear. It causes pain and swelling on the dorsum of the foot.

TRYürüyüş yönü ile ayağın uzun ekseni arasında oluşan açıdır. Aşırı dışa veya içe basma, alt ekstremite rotasyon dizilimi ve yüklenme örüntüleri hakkında bilgi verir.

ENThe angle between the direction of walking and the long axis of the foot. Excessive out-toeing or in-toeing provides information about lower-limb rotational alignment and loading patterns.

TRAyak derisini, özellikle parmak aralarını etkileyen kaşıntılı bir mantar enfeksiyonu. Nemli ortamlar ve ortak duşlar nedeniyle sporcularda sıktır.

ENAn itchy fungal infection affecting the skin of the foot, especially between the toes. It is common in athletes due to moist environments and shared showers.

TRAyağın yere temas ederken içe doğru yuvarlanma hareketidir ve şok emiliminin doğal bir parçasıdır. Aşırı pronasyon alt ekstremitede yük dağılımını bozabilir.

ENThe inward rolling motion of the foot during ground contact, a natural part of shock absorption. Excessive pronation can alter load distribution in the lower limb.

TRAyağın yere temas sırasında dışa doğru yuvarlanma hareketidir. Aşırı supinasyon şok emilimini azaltarak dış kenarda artmış yüklenmeye yol açabilir.

ENThe outward rolling motion of the foot during ground contact. Excessive supination reduces shock absorption and can lead to increased loading on the outer border.

TRAyağın yere tekrarlayan sert teması sırasında ayak tabanındaki kapillerlerde kırmızı kan hücrelerinin mekanik olarak parçalanması. Uzun mesafe koşucularında demir kaybına katkıda bulunabilir.

ENMechanical destruction of red blood cells in the capillaries of the sole during repeated forceful foot contact with the ground. It can contribute to iron loss in long-distance runners.

TRAyakkabı tabanının uzun ekseni etrafında burulmaya karşı gösterdiği dirençtir. Yüksek burulma sertliği yan hareketlerde ayak stabilitesini artırırken doğal ayak hareketini kısıtlayabilir.

ENThe resistance of a shoe sole to twisting about its long axis. High torsional stiffness increases foot stability during lateral movements but may restrict natural foot motion.

TRTükenmeye ulaşıldığında ağırlığın hemen azaltılarak sete devam edildiği yöntemdir. Metabolik stresi ve kasın toplam çalışma süresini artırmak için kullanılır.

ENA method in which the load is immediately reduced upon reaching failure and the set continues. It is used to increase metabolic stress and total muscle time under tension.

TRKırmızı kan hücresi üretimi ve sinir fonksiyonu için gerekli bir vitamin. Eksikliği yorgunluk ve anemiye yol açabilir; özellikle bitki ağırlıklı beslenen sporcularda önemlidir.

ENA vitamin needed for red blood cell production and nerve function. Deficiency can cause fatigue and anemia, and it is especially important for athletes on plant-based diets.

TRDestek fazında bacağın yay benzeri davranışını niceleyen, uygulanan kuvvetin bacak uzunluğundaki kısalmaya oranıdır. Koşu ve sıçramada elastik enerji geri kazanımını ve hareket ekonomisini etkiler.

ENA spring-like measure of the leg during stance, defined as the ratio of applied force to the compression in leg length. It influences elastic energy return and movement economy in running and jumping.

TRİki alt ekstremite arasındaki uzunluk eşitsizliğidir; yapısal (kemik) veya fonksiyonel kaynaklı olabilir. Belirgin farklar yürüyüş asimetrisine, pelvis eğikliğine ve aşırı kullanım yaralanmalarına yol açabilir.

ENAn inequality in length between the two lower limbs, which may be structural (bony) or functional in origin. Marked discrepancies can produce gait asymmetry, pelvic obliquity, and overuse injuries.

TRYaris kosullarina benzeyen sekilde antrenmanda yuksek karbonhidrat ve sivi tuketerek bagirsagin tolerans kazanmasini saglama uygulamasidir. Yaris sirasinda mide-bagirsak sikayetlerini azaltmayi amaclar.

ENThe practice of consuming high carbohydrate and fluid in training in race-like conditions to build gut tolerance. It aims to reduce gastrointestinal complaints during competition.

TRKemikleri birbirine bağlayan ve eklemleri stabilize eden sağlam bağ dokusu bandı. Aşırı gerilme ya da burkulmayla yaralanabilir.

ENA strong band of connective tissue that joins bones together and stabilizes joints. It can be injured by overstretching or sprains.

TRBağcık veya cırt bantla sıkılan kumaş yapılı ayak bileği ortezidir. İnversiyon ve eversiyon hareketlerini sınırlayarak ayak bileği burkulmalarını önlemede ve nükslerini azaltmada kullanılır.

ENA fabric ankle brace tightened with laces or straps. By restricting inversion and eversion it is used to prevent ankle sprains and reduce their recurrence.

TRSindirim sisteminin egzersiz sırasında karbonhidrat ve sıvıyı tolere etme kapasitesini kademeli olarak artırma uygulaması. Dayanıklılık sporcularında mide-bağırsak sıkıntısını azaltmayı amaçlar.

ENThe practice of gradually increasing the digestive system's capacity to tolerate carbohydrate and fluid during exercise. It aims to reduce gastrointestinal distress in endurance athletes.

TRDiz arkasında eklem sıvısının birikmesiyle oluşan içi sıvı dolu kistik şişliktir. Genellikle diz içi patolojilere eşlik eder.

ENA fluid-filled cystic swelling behind the knee caused by accumulation of joint fluid. It is usually associated with underlying intra-articular pathology.

TRGastroknemius kasının iç başının medial bileşkede yırtılmasıdır. Ani bir ağrıyla, sıklıkla baldıra darbe almış hissiyle ortaya çıkar.

ENA tear of the medial head of the gastrocnemius muscle at the musculotendinous junction. It presents with sudden pain, often feeling like a blow to the calf.

TREPA ve DHA omega-3 yag asitlerinden zengin bir takviyedir. Inflamasyon ve kalp-damar sagligi uzerine etkileri arastirilir; sporcularda toparlanma ve kas sagligi acisindan ilgi gormektedir.

ENA supplement rich in the omega-3 fatty acids EPA and DHA. Its effects on inflammation and cardiovascular health are studied, and it attracts interest in athletes for recovery and muscle health.

TROmuz çıkığı sonrası labrumun ön-alt kısmının yırtılması. Tekrarlayan çıkıklara zemin hazırlar.

ENA tear of the lower-front labrum after shoulder dislocation; predisposes to recurrent dislocations.

TRElastik olmayan atletik bantla eklem çevresine uygulanan, hareketi kısıtlayarak mekanik destek sağlayan tekniktir. Ayak bileği burkulmalarını önlemede kullanılır; ancak desteği aktivite süresince azalır.

ENA technique using non-elastic athletic tape applied around a joint to restrict motion and provide mechanical support. It is used to prevent ankle sprains, though its support diminishes over the course of activity.

TRKan basıncını algılayan baroreseptörlerin kalp hızı ve damar tonusunu ayarlayarak basıncı dengeleyen refleksi. Egzersizde daha yüksek bir basınç değerine yeniden ayarlanır.

ENThe reflex by which baroreceptors sensing blood pressure adjust heart rate and vascular tone to stabilize pressure. During exercise it is reset to operate around a higher pressure set point.

TRDalış veya uçuşta ortam basıncı ile vücut boşluklarındaki (kulak, sinüs, akciğer) basınç arasındaki dengesizliğin yol açtığı doku hasarıdır; en sık orta kulağı etkiler.

ENTissue damage caused during diving or flight by a pressure imbalance between the ambient environment and air-filled body cavities (ear, sinus, lung), most commonly affecting the middle ear.

TRDistal radiusun eklem yuzunu de iceren, el bilegi subluksasyonuyla birlikte olan eklem ici kiriktir. Dorsal veya volar tipte olabilir.

ENAn intra-articular distal radius fracture involving the joint surface with associated wrist subluxation. It may be dorsal or volar.

TRAyak ile zemin arasındaki temas alanına dağılan tüm basınç kuvvetlerinin bileşke uygulama noktasıdır. Yürüyüş sırasında topuktan ön ayağa doğru ilerler ve denge ile postural kontrolün değerlendirilmesinde kullanılır.

ENThe point of application of the resultant of all pressure forces distributed across the foot-ground contact area. It migrates from heel to forefoot during gait and is used to assess balance and postural control.

TRYüksek baskı altında, normalde iyi yapılan bir becerinin aşırı bilinçli kontrol veya dikkat dağılması nedeniyle beklenenin altında performansla sonuçlanmasıdır.

ENA drop in performance below expected levels on a normally well-executed skill under high pressure, caused by excessive conscious control or distraction.

TRYürüyüş veya koşu döngüsünde ayağın zeminle temas halinde olduğu evredir. Başlangıç teması, orta basma ve itme alt fazlarını içerir; yük aktarımı bu evrede gerçekleşir.

ENThe phase of the gait or running cycle during which the foot is in contact with the ground. It includes initial contact, midstance, and push-off subphases; load transfer occurs during this phase.

TRVücudun dinlenmede temel işlevleri için harcadığı enerji. Sporcu enerji ihtiyacının hesabında temeldir.

ENThe energy the body uses at rest for basic functions; the basis for calculating an athlete's energy needs.

TRSezon öncesi sağlıklı sporcunun hafıza, dikkat, reaksiyon süresi ve işlem hızını ölçen test; olası bir sarsıntı sonrası iyileşmeyi kişiye özgü kıyaslamak için referans oluşturur.

ENA preseason test in a healthy athlete measuring memory, attention, reaction time and processing speed, providing an individualized reference for comparing recovery after a possible concussion.

TREklem hipermobilitesini dokuz puanlık bir ölçekle değerlendiren klinik puanlamadır. Yüksek skor genel eklem laksitesini gösterir.

ENA clinical scoring system that evaluates joint hypermobility on a nine-point scale. A high score indicates generalized joint laxity.

TRBas parmak birinci metakarp tabaninin eklem ici kiriklı cikigidir. Abduktor pollicis longus cekmesiyle deplasman olur ve genellikle cerrahi tespit gerekir.

ENAn intra-articular fracture-dislocation of the base of the first metacarpal of the thumb. The abductor pollicis longus displaces it, usually requiring surgical fixation.

TRKarbonhidrat, protein ve sivinin antrenmana gore stratejik olarak zamanlanmasi yaklasimidir. Yogun veya birbirini izleyen seanslarda performans ve toparlanmayi etkileyebilir; gunluk toplam alimin ise genellikle daha belirleyici oldugu kabul edilir.

ENThe strategic timing of carbohydrate, protein and fluid intake around training. It can influence performance and recovery during intense or closely spaced sessions, though total daily intake is generally regarded as more decisive.

TRBesinlerin sindirilmesi, emilmesi ve depolanması için harcanan enerji. Toplam günlük enerji harcamasının bir bileşenidir ve protein için en yüksektir.

ENThe energy expended for digestion, absorption, and storage of nutrients. It is a component of total daily energy expenditure and is highest for protein.

TRBeslenme ve takviye stratejilerinin sporcunun spor turu, vucut kompozisyonu, saglik durumu ve hedeflerine gore kisisellestirilmesidir. Genel onerilerin bireye uyarlanmasi etkinligi artirir.

ENThe personalization of nutrition and supplement strategies to an athlete's sport, body composition, health status and goals. Tailoring general recommendations to the individual improves effectiveness.

TRPeroneus brevis tendonunun çekmesiyle beşinci metatars tabanının kopma kırığıdır. Ayak bileği burkulmasıyla birlikte sık görülür.

ENAn avulsion fracture of the base of the fifth metatarsal caused by the pull of the peroneus brevis tendon. It commonly accompanies an ankle sprain.

TRHava yollarını genişleten, astım tedavisinde kullanılan ilaçlar. Bazıları sporda izin verilen sınırlar dışında kullanıldığında doping kapsamına girer.

ENMedications that widen the airways, used to treat asthma. Some fall under doping rules when used beyond permitted limits in sport.

TRKasta karnozin düzeyini artırarak yüksek şiddetli kısa süreli performansı destekleyebilen besin desteği.

ENA supplement that can support high-intensity, short-duration performance by raising muscle carnosine levels.

TRKalp hizini ve titremeyi azaltan ilaclardir. Nisancilik ve okculuk gibi durulugu ve sabit eli gerektiren belirli sporlarda WADA tarafindan yasaklanmislardir.

ENDrugs that reduce heart rate and tremor. They are prohibited by WADA in certain sports requiring steadiness and a stable hand, such as shooting and archery.

TRYağ asidi zincirlerinin mitokondride iki karbonluk asetil-KoA birimlerine ardışık olarak parçalandığı metabolik süreç. Üretilen asetil-KoA, sitrik asit döngüsüne girerek aerobik ATP üretimini besler.

ENThe metabolic process by which fatty acid chains are sequentially cleaved into two-carbon acetyl-CoA units within mitochondria. The acetyl-CoA produced enters the citric acid cycle to fuel aerobic ATP production.

TRNöron sağlığını, plastisiteyi ve öğrenmeyi destekleyen bir protein. Egzersizle düzeyi artar ve egzersizin bilişsel ve nöroprotektif yararlarına aracılık ettiği düşünülmektedir.

ENA protein that supports neuronal health, plasticity, and learning. Its levels rise with exercise, and it is thought to mediate the cognitive and neuroprotective benefits of exercise.

TRKafaya alınan darbeyle oluşan geçici beyin işlev bozukluğu. Sporda kademeli ‘oyuna dönüş’ protokolü ve dinlenme gerektirir.

ENTemporary brain dysfunction from a blow to the head. Requires rest and a graduated return-to-play protocol in sport.

TRGlenoid ust labrumdan baslayip bisipital olukta seyreden tendondur. Instabilite, tendinopati ve SLAP yaralanmalariyla iliskilidir.

ENA tendon arising from the superior glenoid labrum and running in the bicipital groove. It is associated with instability, tendinopathy, and SLAP lesions.

TRHamstring grubunun lateral kasidir, uzun ve kisa olmak uzere iki basi vardir. Sprintte en sik yirtilan hamstring kasi olup fibula basina yapisir.

ENThe lateral hamstring muscle with long and short heads. It is the hamstring most frequently torn during sprinting and inserts on the fibular head.

TRYuksek siddetli egzersizde asit birikimini tamponlamak icin sodyum bikarbonatin belirli doz ve zamanlama ile alinmasidir. Mide-bagirsak rahatsizligi yaygin bir yan etkidir.

ENThe intake of sodium bicarbonate at a specific dose and timing to buffer acid accumulation during high-intensity exercise. Gastrointestinal discomfort is a common side effect.

TREl bileğini aşırı ekstansiyondan koruyan, sert volar veya dorsal destek içeren koruyucu ekipmandır. Kayak, snowboard ve paten gibi düşme riski yüksek sporlarda distal radius kırıklarını azaltır.

ENProtective equipment with a rigid volar or dorsal splint that shields the wrist from excessive extension. It reduces distal radius fractures in fall-prone sports such as skiing, snowboarding, and skating.

TRBir hareketin tek seferde kaldırılabilen en yüksek yükü. Kuvvetin ve antrenman şiddetinin temel ölçütüdür.

ENThe maximum load that can be lifted once in an exercise; a key measure of strength and training intensity.

TRHer sporcunun egzersiz sirasinda tolere edebilecegi karbonhidrat ve sivi miktarinin farkli olmasidir. Antrenmanda denenip kisilestirilerek mide-bagirsak sorunlari en aza indirilir.

ENThe fact that each athlete tolerates a different amount of carbohydrate and fluid during exercise. It is tested in training and personalized to minimize gastrointestinal problems.

TRAntrenman programının sporcunun yaşı, deneyimi, genetiği ve hedeflerine göre uyarlanması ilkesidir. Aynı uyaranın farklı bireylerde farklı yanıt oluşturduğunu kabul eder.

ENThe principle of tailoring a training program to the athlete's age, experience, genetics, and goals. It recognizes that the same stimulus produces different responses in different individuals.

TRBirinci metatars ve medial kuneiform kemiğin oluşturduğu segmentin hareketliliğidir. Birinci ışının hipermobilitesi veya rijiditesi ön ayak yük dağılımını ve itme mekaniğini etkiler.

ENThe mobility of the segment formed by the first metatarsal and medial cuneiform. Hypermobility or rigidity of the first ray affects forefoot load distribution and push-off mechanics.

TRDestek noktasının kuvvet ile direnç arasında yer aldığı kaldıraç sistemidir. Vücutta baş ile boyun arasındaki atlantooksipital eklem örnek oluşturur ve denge sağlamaya yarar.

ENA lever system in which the fulcrum lies between the effort and the resistance. The atlanto-occipital joint balancing the head on the neck is a body example, serving to provide equilibrium.

TRKolun önündeki, dirseği büken ve önkolu döndüren iki başlı kas. Çekme ve kaldırma hareketlerinde önemlidir.

ENThe two-headed muscle at the front of the upper arm that bends the elbow and rotates the forearm. It is important in pulling and lifting movements.

TRBiseps kasının uzun başı tendonunda aşırı kullanım sonucu gelişen ağrılı dejenerasyon ve inflamasyondur. Omzun ön bölgesinde ağrı ile kendini gösterir.

ENPainful degeneration and inflammation of the long head of the biceps tendon due to overuse. It presents with pain at the front of the shoulder.

TRAtış hareketinin, kolun ve gövdenin yavaşlayarak dengeli bir bitiş pozisyonuna ulaştığı son evresidir. Kalan enerjinin güvenli biçimde dağıtılmasını sağlayarak eklem yüklenmesini azaltır.

ENThe final phase of the throwing motion in which the arm and trunk decelerate to a balanced finishing position. It allows residual energy to be safely dissipated, reducing joint loading.

TRSoya, bezelye, pirinc gibi kaynaklardan elde edilen proteinlerdir. Yeterli toplam alim ve kaynak cesitliligiyle sporcularin protein ihtiyaclarini karsilayabilirler; bazi kaynaklarin amino asit profili sinirlidir.

ENProteins derived from sources such as soy, pea and rice. With adequate total intake and variety of sources they can meet athletes' protein needs, though some sources have a limited amino acid profile.

TRVücuttan geçen zayıf elektrik akımıyla vücut kompozisyonunu tahmin eden pratik yöntem.

ENA practical method estimating body composition using a weak electrical current through the body.

TRBir çocuğun olgun yetişkin durumuna doğru ilerleme hızı ve zamanlaması. Aynı yaştaki sporcular arasında büyük farklar olabilir ve performansı etkiler.

ENThe rate and timing at which a child progresses toward the mature adult state. It can vary greatly among same-age athletes and affects performance.

TRBir sporcunun kan ve idrar değerlerinin zaman içindeki değişimini izleyen anti-doping aracı. Doğrudan madde saptamak yerine dopinge işaret eden anormal değişiklikleri yakalar.

ENAn anti-doping tool that monitors changes in an athlete's blood and urine values over time. Rather than detecting a substance directly, it flags abnormal changes suggesting doping.

TRSporcunun zaman icindeki kan degerlerini izleyerek kan dopinginin dolayli kanitlarini arayan modulduur. Tek bir testle degil, bireysel degerlerdeki anormal degisimlerle saptama yapar.

ENA module that monitors an athlete's blood values over time to seek indirect evidence of blood doping. It detects not through a single test but through abnormal changes in an individual's values.

TRKronolojik yaş doğumdan beri geçen takvim süresidir; biyolojik yaş ise bireyin büyüme ve olgunlaşma düzeyidir. Genç sporcularda bu ikisi belirgin biçimde farklılaşabilir.

ENChronological age is the calendar time since birth, whereas biological age reflects an individual's level of growth and maturation; in young athletes the two can differ markedly.

TRAntrenmanın az sayıda baskın özelliğe odaklanan ardışık yoğunlaştırılmış bloklara ayrıldığı yaklaşımdır. Her blok bir önceki blokta kazanılan uyumların üzerine inşa edilir.

ENAn approach in which training is divided into sequential concentrated blocks, each focused on a few dominant qualities. Each block builds on the adaptations gained in the previous one.

TRArtan karbondioksit ve azalan pH ile hemoglobinin oksijene afinitesinin düşmesi. Çalışan kasta oksijen salınımını kolaylaştırarak doku oksijenlenmesini artırır.

ENThe decrease in hemoglobin's affinity for oxygen with rising carbon dioxide and falling pH. It facilitates oxygen release at working muscle, enhancing tissue oxygenation.

TRGenellikle beşinci metakarp kemiğin boyun kısmının kırığıdır. Yumruk atarken sert bir yüzeye çarpma sonucu oluşur.

ENA fracture of the neck of a metacarpal bone, usually the fifth. It results from striking a hard surface with a clenched fist.

TRProksimal fibula fragmaninin tibianin arkasina kilitlendigi, kapali redüksiyona dirençli nadir ayak bilegi kirikli cikigidir. Genellikle cerrahi gerektirir.

ENA rare ankle fracture-dislocation in which the proximal fibular fragment locks behind the tibia, resisting closed reduction. It usually requires surgery.

TRKol baş aşağı çevrilip öne kaldırılarak supraspinatus kasını değerlendiren testtir. Dirence karşı ağrı veya güçsüzlük rotator manşet patolojisini gösterir.

ENA test that evaluates the supraspinatus muscle by elevating the arm forward with the thumb pointing down. Pain or weakness against resistance indicates rotator cuff pathology.

TRMotor ünitelerin artan kuvvet ihtiyacına göre küçükten büyüğe doğru, düzenli bir sırayla devreye alınması ilkesi. Önce yavaş kasılan, sonra hızlı kasılan lifler aktive edilir.

ENThe principle that motor units are recruited in an orderly sequence from small to large as force demand increases. Slow-twitch fibers are activated first, followed by fast-twitch fibers.

TREgzersizde böbrek kan akışının azalması, sodyum ve su tutulumunun artması ve idrar çıkışının düşmesi. Sıvı-elektrolit dengesinin ve plazma hacminin korunmasına katkıda bulunur.

ENThe reduction in renal blood flow, increased sodium and water retention, and decreased urine output during exercise. It helps preserve fluid-electrolyte balance and plasma volume.

TRHumerus on yuzunden baslayan, dirsegin en guclu fleksoru olan kastir. Tirmanma ve kuvvet sporlarinda asiri yuke maruz kalir.

ENA muscle arising from the anterior humerus that is the most powerful flexor of the elbow. It is heavily loaded in climbing and strength sports.

TRSarsıntı sonrası semptom eşiğini ve egzersiz toleransını belirlemek için kullanılan, koşu bandında kademeli yüklemeyle yapılan standardize aerobik egzersiz testidir.

ENA standardized aerobic exercise test using graded loading on a treadmill to determine the symptom threshold and exercise tolerance after concussion.

TRTerin cilt yüzeyinden buharlaşmasıyla vücuttan ısı uzaklaştırılması. Sıcak ortamda egzersizde başlıca soğutma mekanizmasıdır ve nem oranı arttıkça verimliliği azalır.

ENRemoval of heat from the body as sweat evaporates from the skin surface. It is the primary cooling mechanism during exercise in hot environments and becomes less effective as humidity rises.

TREklem çevresindeki sıvı keseciklerinin (bursa) sürtünme veya aşırı kullanıma bağlı iltihabı. Ağrı ve şişlik yapar.

ENInflammation of the fluid-filled sacs (bursae) around joints due to friction or overuse, causing pain and swelling.

TRBurun kemiklerinin doğrudan darbe sonucu kırılmasıdır. Ağrı, şişlik, kanama ve burun şeklinde bozulmaya yol açar.

ENA fracture of the nasal bones due to a direct blow. It causes pain, swelling, bleeding, and deformity of the nose.

TRVucut kompozisyonu ve toparlanmayi degistirmek amaciyla suistimal edilen peptid hormonudur. WADA tarafindan yasaklanmistir; performansa belirgin katki kanitlari sinirli, saglik riskleri ise belirgindir.

ENA peptide hormone abused to alter body composition and recovery. It is prohibited by WADA; evidence of a clear performance benefit is limited, while health risks are significant.

TRHızlı boy uzaması döneminde uzayan kol-bacak oranlarının geçici olarak hareket koordinasyonunu ve denge becerisini bozabilmesi ve yaralanma riskini artırabilmesi durumudur.

ENThe phenomenon in which rapidly lengthening limb proportions during a growth spurt can temporarily impair movement coordination and balance and increase injury risk.

TRYüksek şiddetli ve hacimli egzersizle, özellikle laktat birikimi ve kısa dinlenmeli direnç çalışmalarıyla artan büyüme hormonu salınımı. Lipoliz ve doku onarımına katkıda bulunur.

ENGrowth hormone secretion that increases with high-intensity, high-volume exercise, particularly resistance work involving lactate accumulation and short rest. It contributes to lipolysis and tissue repair.

TRÇocuk ve ergenlerin büyüyen kemiklerinin uçlarında bulunan kıkırdak bölge. Boy uzamasından sorumludur ve yaralanmaya karşı hassastır.

ENThe cartilage region at the ends of growing bones in children and adolescents. It is responsible for length growth and is vulnerable to injury.

TRHızlı büyüme döneminde kemik, kıkırdak ve büyüme plaklarının yumuşak dokulara göre savunmasız olmasından kaynaklanan, genç sporculara özgü aşırı kullanım yaralanmalarıdır.

ENOveruse injuries specific to young athletes that arise during rapid growth when bone, cartilage and growth plates are vulnerable relative to soft tissues.

TRAntioksidan ve kollajen sentezinde rol oynayan suda cozunen bir vitamindir. Yuksek doz antioksidan takviyesinin antrenman adaptasyonlarini baskilayabilecegi icin sporcularda dikkatli kullanilmasi onerilir.

ENA water-soluble vitamin involved in antioxidant defense and collagen synthesis. High-dose antioxidant supplementation may blunt training adaptations, so cautious use is advised in athletes.

TRVertebranin fleksiyon-distraksiyonla yatay olarak kirilmasidir, klasik olarak emniyet kemeri yaralanmasiyla iliskilidir. Sik karin organi yaralanmasi eslik eder.

ENA horizontal flexion-distraction fracture of a vertebra, classically associated with seatbelt injuries. It is frequently accompanied by abdominal organ injury.

TRRadius stiloidinin avulsiyon kirigidir, sikiyla skafolunat baglar zedelenir. Adini eski araba marsi kolu yaralanmalarindan alir.

ENAn avulsion fracture of the radial styloid, often with scapholunate ligament injury. It is named after injuries from old car crank starters.

TRVücut ısısı arttığında cilt damarlarının genişleyerek ısının çevreye verilmesini sağlaması. Egzersizde kalp debisinin bir kısmının termoregülasyona ayrılmasına neden olur.

ENThe dilation of skin vessels to dissipate heat to the environment when body temperature rises. During exercise it diverts a portion of cardiac output to thermoregulation.

TRKol baş üstünde döndürülürken omuz başına bası uygulayarak labrum yırtığını değerlendiren testtir. Tok ses veya tıklama labrum lezyonunu gösterir.

ENA test that evaluates labral tears by applying pressure to the humeral head while rotating the overhead arm. A clunk or click indicates a labral lesion.

TRGlukoz ve fruktozun birlikte kullanildigi, farkli bagirsak tasiyicilari uzerinden emildigi karbonhidrat karisimlaridir. Bu yontem saatte alinabilen ve okside edilebilen karbonhidrat miktarini artirir.

ENCarbohydrate blends using glucose and fructose together, absorbed via different gut transporters. This approach increases the amount of carbohydrate that can be ingested and oxidized per hour.

TRTopuğun arka kısmı bir blok üzerinde dururken arka ayak hizalanmasının düzelip düzelmediğini değerlendiren testtir. Pes kavusta arka ayak esnekliğini gösterir.

ENA test that assesses whether hindfoot alignment corrects while the heel rests on a block. It evaluates hindfoot flexibility in cavus foot deformity.

TRDistal radiusun dorsale (arkaya) deplase oldugu eklem disi kiriktir, klasik catal sirti deformitesi yapar. Acik ele dusmeyle olusur.

ENAn extra-articular distal radius fracture with dorsal displacement producing the classic dinner-fork deformity. It results from a fall on an outstretched hand.

TRGöğse kalbin hassas bir döneminde gelen künt darbenin tetiklediği ani ritim bozukluğu. Genç sporcularda ani kalp durmasına yol açabilir.

ENA sudden rhythm disturbance triggered by a blunt blow to the chest during a vulnerable phase of the heartbeat. It can cause sudden cardiac arrest in young athletes.

TR12 dakikada koşulan mesafeyle aerobik dayanıklılığı tahmin eden saha testi.

ENA field test estimating aerobic endurance from the distance run in 12 minutes.

TRUlna govdesinin tek basina, dogrudan darbeyle olusan izole kirigidir. Kolu darbeden korumak icin kaldirma sirasinda olusur.

ENAn isolated fracture of the ulnar shaft from a direct blow. It occurs when the arm is raised to shield against an impact.

TRKasta üretilen laktatın karaciğere taşınarak glikoza dönüştürülmesi ve glikozun kasa geri gönderilmesini içeren döngü. Yoğun egzersizde laktatın yeniden kullanımını sağlar.

ENA cycle in which lactate produced in muscle is transported to the liver, converted to glucose, and returned to muscle. It enables recycling of lactate during intense exercise.

TRAna branş dışındaki farklı egzersizlerle uygunluğu geliştirme ve aşırı kullanımı azaltma yöntemi.

ENUsing different exercises outside the main sport to develop fitness and reduce overuse.

TRBir uzvun antrenmanıyla, karşı taraftaki antrenmansız uzuvda da kuvvet artışı gözlenmesi. Nöral adaptasyonlarla açıklanan bu olgu rehabilitasyonda yararlanılabilir bir özelliktir.

ENThe phenomenon in which training one limb produces strength gains in the untrained contralateral limb. Explained by neural adaptations, this effect can be exploited in rehabilitation.

TREgzersiz şiddeti arttıkça enerji kaynağının yağdan karbonhidrata kaymasını tanımlayan model. Çaprazlama noktası, karbonhidrat katkısının yağı geçtiği şiddet düzeyini ifade eder.

ENA model describing the shift in fuel source from fat to carbohydrate as exercise intensity rises. The crossover point denotes the intensity at which carbohydrate contribution exceeds that of fat.

TRParmak ucu ekstansör tendonunun kopmasıyla parmak ucunun aşağı düşmesi. Topla temas sporlarında olur.

ENDrooping of the fingertip due to rupture of the extensor tendon; occurs in ball-contact sports.

TRHipotalamusun, ısı üretimi ile terleme ve cilt kan akışı yoluyla ısı kaybını dengeleyerek vücut iç sıcaklığını dar bir aralıkta tutması. Egzersizde performans ve güvenlik için kritiktir.

ENThe hypothalamus maintaining internal body temperature within a narrow range by balancing heat production against heat loss via sweating and skin blood flow. It is critical for performance and safety during exercise.

TRBir uyarana yanıt olarak hızlı ve kontrollü yön değiştirme yeteneği. Takım sporlarında performansın belirleyicisidir.

ENThe ability to change direction quickly and under control in response to a stimulus. A key performance factor in team sports.

TRBir motor nöronun çok kısa aralıkla art arda iki uyarı göndermesi. Kuvvet üretim hızını belirgin artırarak patlayıcı kasılmalara ve kuvvet gelişim hızına katkıda bulunur.

ENThe firing of two impulses in very rapid succession by a motor neuron. It markedly increases the rate of force production, contributing to explosive contractions and the rate of force development.

TRYürüyüş döngüsünde her iki ayağın aynı anda zeminle temas ettiği kısa evredir. Hız arttıkça süresi kısalır ve koşuya geçişte tamamen ortadan kalkar.

ENThe brief phase of the gait cycle in which both feet are simultaneously in contact with the ground. Its duration shortens as speed increases and disappears entirely in running.

TRYapay çim üzerinde kayma sonucu oluşan yüzeysel deri sıyrığıdır. Açık yara ve enfeksiyon riski nedeniyle temizlik gerektirir.

ENA superficial skin abrasion caused by sliding on artificial turf. It requires cleaning due to the risk of open wound and infection.

TRBağışıklık fonksiyonu, doku onarımı ve enzim aktivitesi için gerekli bir mineral. Eser düzeyde alındığında sporcu sağlığını ve toparlanmayı destekler.

ENA mineral required for immune function, tissue repair, and enzyme activity. Taken in trace amounts, it supports athlete health and recovery.

TRUygun denetim, teknik ve kademeli yüklemeyle uygulandığında genç sporcularda kuvvet, kemik sağlığı ve yaralanma direncini güvenle geliştiren yapılandırılmış kuvvet çalışmasıdır.

ENStructured strength training that, when applied with appropriate supervision, technique and progressive loading, safely develops strength, bone health and injury resistance in young athletes.

TRÇocukların vücut yüzeyi-kütle oranı, terleme kapasitesi ve ısı uyumu açısından erişkinlerden farklı olması nedeniyle sıcakta egzersizde özel dikkat gerektiren ısı düzenleme özellikleridir.

ENThe heat-regulation characteristics of children, who differ from adults in body surface-to-mass ratio, sweating capacity and heat acclimatization, requiring special care during exercise in the heat.

TRİki nokta arasında giderek hızlanan sinyallere uygun mekik koşusuyla aerobik kapasitenin tahmin edildiği testtir. Sporcunun maksimal aerobik gücünü dolaylı olarak değerlendirir.

ENA test estimating aerobic capacity through shuttle running paced by progressively faster signals between two points. It indirectly assesses an athlete's maximal aerobic power.

TRHasta arkadan bakıldığında, dışa dönmüş ön ayak nedeniyle dış taraftan fazla sayıda parmağın görünmesidir. Tibialis posterior tendon disfonksiyonunu düşündürür.

ENA finding in which more toes than normal are visible from behind on the outer side due to forefoot abduction. It suggests posterior tibial tendon dysfunction.

TRDizdeki birden fazla majör bağın aynı anda yaralanmasıdır. Yüksek enerjili travmalarda görülür ve diz çıkığı eşlik edebilir.

ENA simultaneous injury to more than one major ligament of the knee. It occurs in high-energy trauma and may be accompanied by knee dislocation.

TRKemik sağlığı, kas işlevi ve bağışıklık için önemli vitamin. Sporcularda eksikliği sıktır.

ENA vitamin important for bone health, muscle function, and immunity; deficiency is common in athletes.

TRSporcularda kan 25-hidroksivitamin D duzeyinin olculmesidir. Yetersizlik kemik sagligi, kas fonksiyonu ve bagisikligi etkileyebildiginden, ozellikle gunes gormeyen ortamlarda taranir.

ENThe measurement of blood 25-hydroxyvitamin D levels in athletes. Because insufficiency can affect bone health, muscle function and immunity, it is screened especially in low-sunlight settings.

TRAntrenman hacim ve şiddetinin gün veya hafta içinde sık sık değiştirildiği periyotlama modelidir. Farklı uyaranları sürekli değiştirerek durağanlığı azaltmayı amaçlar.

ENA periodization model in which training volume and intensity are varied frequently within days or weeks. It aims to reduce stagnation by continually alternating different stimuli.

TRUzun süreli egzersizde, özellikle glikojen tükendiğinde dallı zincirli amino asitlerin kasta enerji için oksitlenmesi. Protein katkısının enerji metabolizmasına dahil olduğunu gösterir.

ENThe oxidation of branched-chain amino acids for energy in muscle during prolonged exercise, especially when glycogen is depleted. It illustrates the contribution of protein to energy metabolism.

TRLösin, izolösin ve valinden oluşan üç esansiyel amino asit grubu. Kas onarımını destekledikleri ve egzersiz yorgunluğunu azaltabilecekleri için sporcular tarafından kullanılır.

ENA group of three essential amino acids: leucine, isoleucine, and valine. They are used by athletes because they support muscle repair and may reduce exercise fatigue.

TRBesinci metatarsin distal-spiral kirigidir, ayak parmaklari ucundayken zorlanmayla olusur. Genellikle konservatif tedaviyle iyilesir.

ENA distal spiral fracture of the fifth metatarsal occurring with weight on the toes. It usually heals with conservative treatment.

TRAyak teması veya iniş sırasında oluşan darbe kuvvetlerinin eklemler, kaslar ve ekipman aracılığıyla yumuşatılarak dokulara binen tepe yükün azaltılmasıdır. Yaralanma önlemenin temel mekanizmasıdır.

ENThe cushioning of impact forces generated during foot contact or landing through joints, muscles, and equipment, reducing the peak load transmitted to tissues. It is a core mechanism of injury prevention.

TRYorgunluğa direnerek eforu sürdürebilme kapasitesi. Aerobik ve kassal alt türleri vardır.

ENThe capacity to sustain effort while resisting fatigue, with aerobic and muscular subtypes.

TRBaşparmak tarafındaki el bileği tendonlarının iltihabı. Kavrama ve başparmak hareketiyle ağrı yapar.

ENInflammation of the wrist tendons on the thumb side, causing pain with gripping and thumb movement.

TRSıvı kaybının alımı aşması. Performansı düşürür ve sıcak çarpması riskini artırır.

ENFluid loss exceeding intake; reduces performance and increases the risk of heat illness.

TRSauna, sivi kisitlamasi ve asiri terleme ile hizli su kaybi yoluyla kilo dusurmenin tasidigi risklerdir. Performans dususu, isi hastaligi, bobrek ve kardiyak komplikasyonlara yol acabilir.

ENThe risks of cutting weight through rapid water loss via sauna, fluid restriction and excessive sweating. It can cause performance decline, heat illness, and renal and cardiac complications.

TRDalış sonrası basıncın hızlı düşmesiyle dokularda çözünmüş azotun gaz kabarcıkları oluşturmasıyla gelişen, eklem ağrısı, döküntü ve nörolojik belirtilerle giden dalış hastalığıdır.

ENA diving illness in which dissolved nitrogen forms gas bubbles in tissues as pressure falls rapidly after a dive, producing joint pain, rash and neurological symptoms.

TROmuzu saran üçgen kas olup kolu öne, yana ve arkaya kaldırır. Atış ve itme hareketlerinde temel rol oynar.

ENThe triangular muscle covering the shoulder that lifts the arm forward, to the side, and backward. It plays a central role in throwing and pushing movements.

TROn, orta ve arka lif demetlerinden olusan, omuza sekil veren kastir. Orta demet kolun ana abduktorudur, on ve arka demetler fleksiyon ve ekstansiyona katki saglar.

ENA muscle giving the shoulder its contour, with anterior, middle, and posterior fiber bundles. The middle deltoid is the main arm abductor, while anterior and posterior portions aid flexion and extension.

TRAyak bileginin ic (medial) tarafindaki guclu yelpaze seklindeki bag kompleksidir. Eversiyon burkulmalarinda yaralanir ve medial stabiliteyi saglar.

ENA strong, fan-shaped ligament complex on the medial side of the ankle. It is injured in eversion sprains and provides medial stability.

TRSporcularda sık görülen, yorgunluk ve performans düşüşüne yol açan demir azlığı. Özellikle dayanıklılık sporcularını etkiler.

ENLow iron common in athletes, causing fatigue and reduced performance, especially in endurance athletes.

TRBelgelenmis demir eksikligi olan sporcularda hekim gozetiminde uygulanan takviyedir. Gereksiz yuksek doz demir birikimine yol acabileceginden ancak laboratuvar bulgulariyla onerilmelidir.

ENSupplementation given under medical supervision to athletes with documented iron deficiency. Because unnecessary high doses can cause iron overload, it should be recommended only on the basis of laboratory findings.

TRVücudun destek yüzeyi üzerinde kontrolünü koruma yeteneği. Yaralanma önlemede kritik rol oynar.

ENThe ability to maintain control of the body over its base of support; critical to injury prevention.

TRVücudun eklem konumunu algılama ve dengeyi koruma yeteneğini geliştiren egzersizler. Bilek ve diz yaralanmalarından sonra rehabilitasyonda önemlidir.

ENExercises that improve the body's ability to sense joint position and maintain balance. They are important in rehabilitation after ankle and knee injuries.

TRFarklı ayak duruşları ve zeminlerde gözler kapalı dengeyi değerlendirerek hata sayısını puanlayan, sarsıntı sonrası postüral kontrolü ölçmek için kullanılan klinik testtir.

ENA clinical test that scores the number of balance errors across different stances and surfaces with eyes closed, used to measure postural control after concussion.

TRDengeyi korumak için kullanılan ayak bileği, kalça ve adım atma stratejileridir. Küçük bozulmalarda ayak bileği, daha büyük bozulmalarda kalça ve son çare olarak adım stratejisi devreye girer.

ENThe ankle, hip, and stepping strategies used to maintain balance. The ankle strategy handles small perturbations, the hip strategy larger ones, and the stepping strategy is the last resort.

TRBelirli vucut bolgelerinde deri alti yag kalinligini kaliperle olcerek vucut yag yuzdesini tahmin etme yontemidir. Pratik ve ekonomiktir; dogrulugu olcumu yapanin deneyimine baglidir.

ENA method of estimating body fat percentage by measuring subcutaneous fat thickness at specific sites with a caliper. It is practical and inexpensive, with accuracy depending on the measurer's skill.

TRAyak bilegi dorsifleksor kaslarini innerve eden ve birinci-ikinci parmak arasi duyuyu saglayan sinirdir. Ayak bileginde sikismasi anterior tarsal tunel sendromu yapar.

ENA nerve innervating the ankle dorsiflexors and sensation between the first and second toes. Its entrapment at the ankle causes anterior tarsal tunnel syndrome.

TRBelirli bir yükseklikten inip yere temas sonrası hemen maksimal sıçramayı içeren testtir. Reaktif kuvveti ve gerilme-kısalma döngüsü verimliliğini değerlendirir.

ENA test in which the athlete drops from a set height and immediately performs a maximal jump on landing. It evaluates reactive strength and stretch-shortening cycle efficiency.

TRVücudun zeminle temas eden noktaları ile bunların çevrelediği alanı kapsayan bölgedir. Geniş destek tabanı stabiliteyi artırırken, küçük taban dengeyi zorlaştırır.

ENThe area encompassing the body's points of contact with the ground and the region enclosed between them. A wider base of support increases stability, while a smaller base makes balance harder to maintain.

TRKemik yoğunluğu ve vücut kompozisyonunu yüksek doğrulukla ölçen tarama yöntemi.

ENA scan that measures bone density and body composition with high accuracy.

TRSporcunun dikkatini hareketin çevredeki etkisine veya hedefe yönelttiği odaklanma biçimidir. Genellikle motor öğrenmeyi ve performansı iç odaklanmaya kıyasla iyileştirir.

ENA focus mode in which the athlete directs attention to the movement's effect on the environment or the target. It generally improves motor learning and performance compared with an internal focus.

TRKol dış rotasyonda tutulmaya çalışıldığında pozisyonun korunamamasını değerlendiren testtir. İnfraspinatus ve teres minör yırtığını gösterir.

ENA test that assesses inability to maintain the arm in external rotation when held in that position. It indicates a tear of the infraspinatus and teres minor.

TRDizin dış yan bağının varus stresine bağlı zedelenmesi veya yırtılmasıdır. Dizin dış tarafında ağrı ve instabiliteye yol açabilir.

ENInjury or tear of the lateral collateral ligament of the knee due to varus stress. It can cause pain and instability on the outer side of the knee.

TRBir aktiviteyi ödül, para, ün veya cezadan kaçınma gibi dışsal sonuçlar için yapma eğilimidir; kısa vadede etkili olsa da içsel motivasyonu zayıflatabilir.

ENThe drive to engage in an activity for external outcomes such as rewards, money, recognition or avoiding punishment; effective short term but can undermine intrinsic motivation.

TRDiz 30 ve 90 derecede iken tibianın dış rotasyon derecesini karşılaştıran testtir. Artmış rotasyon posterolateral köşe veya PCL yaralanmasını gösterir.

ENA test that compares the degree of tibial external rotation with the knee at 30 and 90 degrees. Increased rotation indicates posterolateral corner or PCL injury.

TRKoşu sırasında vücut kütle merkezinin her adımda yukarı-aşağı yer değiştirme miktarıdır. Aşırı dikey salınım enerji israfı anlamına gelir ve koşu ekonomisini olumsuz etkiler.

ENThe up-and-down displacement of the body's center of mass with each step during running. Excessive vertical oscillation represents wasted energy and negatively affects running economy.

TRSporcunun yerden ne kadar yükseğe sıçrayabildiğini ölçen alt ekstremite güç testidir. Patlayıcı bacak gücünün pratik ve yaygın bir göstergesidir.

ENA lower-limb power test measuring how high an athlete can jump from the ground. It is a practical and widely used indicator of explosive leg power.

TRAyak ile zemin arasındaki temas sırasında zemin tarafından vücuda dikey yönde uygulanan kuvvet bileşenidir. Koşu ve sıçramada genellikle vücut ağırlığının birkaç katına ulaşır ve yüklenmenin ana göstergesidir.

ENThe vertical component of the force the ground exerts on the body during foot contact. In running and jumping it commonly reaches several times body weight and is the principal measure of impact loading.

TRSporcunun dikkatini yönelttiği hedefin niteliği ve genişliğidir; içsel-dışsal ve dar-geniş boyutlarda değişir ve doğru odak performans için kritiktir.

ENThe quality and breadth of the target an athlete directs attention toward, varying along internal-external and narrow-broad dimensions, with appropriate focus being critical to performance.

TRDayanıklılık antrenmanına bağlı plazma hacmi genişlemesiyle hemoglobin konsantrasyonunun göreceli düşmesi. Gerçek bir anemi değil, faydalı bir hemodilüsyon adaptasyonudur.

ENThe relative decline in hemoglobin concentration due to plasma volume expansion from endurance training. It is not true anemia but a beneficial hemodilution adaptation.

TRHareket halindeyken kontrollü dengenin korunması durumudur. Koşu ve yön değiştirmede sürekli değişen kuvvetlere karşı kütle merkezinin yönetilmesini gerektirir.

ENThe maintenance of controlled balance while in motion. It requires managing the center of mass against continually changing forces during running and changes of direction.

TRKontrollü, harekete dayalı germe. Isınmada performansı düşürmeden hareketliliği artırır.

ENControlled, movement-based stretching; increases mobility during warm-up without impairing performance.

TRİniş veya yön değiştirme sırasında dizin içe doğru çökmesidir. ACL yaralanması için önemli bir risk faktörü olarak değerlendirilir.

ENInward collapse of the knee during landing or cutting maneuvers. It is considered an important risk factor for ACL injury.

TRAğırlık, lastik veya vücut ağırlığı gibi dirençlerle kas kuvveti ve kütlesini geliştiren antrenman.

ENTraining that develops muscle strength and mass using resistances such as weights, bands, or body weight.

TRDirsekteki kapitellum kıkırdağı ve altındaki kemiğin tekrarlayan strese bağlı hasarıdır. Genç atıcı ve jimnastikçilerde dış dirsek ağrısı yapar.

ENDamage to the capitellar cartilage and underlying bone in the elbow due to repetitive stress. It causes lateral elbow pain in young throwers and gymnasts.

TRDirseğin iç yan bağının tekrarlayan valgus stresine bağlı zedelenmesi veya yırtılmasıdır. Atıcı sporcularda sık görülür ve cerrahi onarımı Tommy John ameliyatı olarak bilinir.

ENInjury or tear of the medial collateral ligament of the elbow due to repetitive valgus stress. It is common in throwing athletes, and its surgical repair is known as Tommy John surgery.

TROmurlar arası diskin dışarı taşarak sinire baskı yapması. Bel/boyun ve bacağa yayılan ağrıya yol açabilir.

ENBulging of an intervertebral disc that presses on a nerve, causing back/neck pain that may radiate to the limb.

TRMenisküsün normal yarımay yerine disk şeklinde olduğu konjenital varyasyondur. Yırtılmaya yatkındır ve dizde tıklama veya ağrı yapabilir.

ENA congenital variation in which the meniscus is disc-shaped rather than the normal crescent shape. It is prone to tearing and can cause clicking or pain in the knee.

TRBiseps tendonunun dirsekteki yapışma yerinden kopmasıdır. Ani aşırı yüklenmeyle oluşur ve önkol döndürme gücünde kayba yol açar.

ENRupture of the biceps tendon at its attachment at the elbow. It occurs with sudden overload and causes loss of forearm rotation strength.

TRÖnkol kemiklerinden radiusun el bileğine yakın ucunun kırığıdır. Açık ele düşme sonucu sık görülür.

ENA fracture of the radius near the wrist. It commonly results from a fall onto an outstretched hand.

TRBir dişin travma sonucu yuvasından tamamen çıkmasıdır. Dişin kurtarılması için acil yerine yerleştirme gerektiren bir durumdur.

ENComplete displacement of a tooth from its socket due to trauma. It is an emergency requiring prompt reimplantation to save the tooth.

TRBir dişin travma sonucu kısmen veya tamamen kırılmasıdır. Ağrı, hassasiyet ve keskin kenarlarla seyreder; sporda ağız koruyucu önemlidir.

ENPartial or complete breakage of a tooth due to trauma. It presents with pain, sensitivity, and sharp edges; mouthguards are important in sport.

TRÇene ve dişleri darbelere karşı korumak için kullanılan, ısırma yüzeyine yerleştirilen koruyucu cihazdır. Diş kırıklarını ve çene yaralanmalarını azaltır; en iyi koruma kişiye özel üretilen tiplerle sağlanır.

ENA protective device placed over the biting surface to shield the jaw and teeth from impacts. It reduces dental fractures and jaw injuries; the best protection is provided by custom-fitted types.

TRBir dişin travma sonucu yuvasında gevşemesi veya yer değiştirmesidir. Acil diş hekimi değerlendirmesi gerektiren bir yaralanmadır.

ENLoosening or displacement of a tooth within its socket due to trauma. It is an injury requiring prompt dental evaluation.

TRHipertansiyon ve odem gibi durumlarin tedavisinde kullanilan idrar sokturucu ilaclardir. Sporcularda klinik kullanim bir TUE gerektirir, cunku diuretikler her zaman yasaklidir.

ENDiuretic drugs used to treat conditions such as hypertension and edema. Clinical use in athletes requires a TUE, since diuretics are prohibited at all times.

TRIdrar uretimini artiran ilaclardir. Hizli kilo dusurmek ve diger yasakli maddeleri seyrelterek maskelemek amaciyla suistimal edildikleri icin WADA tarafindan her zaman yasaklanmislardir.

ENDrugs that increase urine production. They are prohibited at all times by WADA because they are abused to lose weight rapidly and to mask other prohibited substances by dilution.

TRİdrar atılımını artıran, hızlı kilo kaybı ya da diğer doping maddelerini gizlemek için kullanılan yasaklı maddeler. Dehidratasyon ve elektrolit bozukluklarına yol açabilirler.

ENBanned substances that increase urine output, used for rapid weight loss or to hide other doping agents. They can cause dehydration and electrolyte disturbances.

TRPancar gibi sebzelerde bulunan ve vücutta nitrik okside dönüşen bir bileşik. Dayanıklılık egzersizinde oksijen verimliliğini artırabildiği için ergojenik yardımcı olarak kullanılır.

ENA compound found in vegetables such as beetroot that converts to nitric oxide in the body. It is used as an ergogenic aid because it can improve oxygen efficiency in endurance exercise.

TRİniş ve yön değiştirme sırasında dizi valgusa zorlayan dış torktur. Yüksek diz abdüksiyon momenti ön çapraz bağ yaralanmasının başlıca biyomekanik risk göstergelerinden biridir.

ENThe external torque that forces the knee into valgus during landing and cutting. A high knee abduction moment is one of the principal biomechanical risk indicators for anterior cruciate ligament injury.

TRDiz çevresinde kuadriseps kası tarafından üretilen, dizi düzeltme yönündeki net torktur. Sıçrama, iniş ve squat hareketlerinde diz yüklenmesinin başlıca göstergesidir.

ENThe net torque produced about the knee by the quadriceps in the direction of knee extension. It is a principal indicator of knee loading during jumping, landing, and squatting.

TRHamstring (fleksör) ile kuadriseps (ekstansör) kas kuvveti arasındaki orandır. Bu dengenin bozulması, özellikle hamstring zayıflığı, diz ve hamstring yaralanması riskiyle ilişkilendirilir.

ENThe ratio between hamstring (flexor) and quadriceps (extensor) muscle strength. An imbalance, particularly hamstring weakness, is associated with risk of knee and hamstring injury.

TRİniş veya yön değiştirme sırasında dizin içe doğru çökmesidir. Diz ekleminde anormal yük oluşturarak bağ yaralanması riskini artıran biyomekanik bir hata olarak izlenir.

ENThe inward collapse of the knee during landing or change of direction. It is monitored as a biomechanical fault that creates abnormal joint load and increases ligament injury risk.

TRBağışıklığın doğal kolundaki, virüsle enfekte ve tümör hücrelerini hedef alan lenfositler. Akut egzersizle dolaşımdaki sayıları geçici olarak belirgin artar.

ENLymphocytes of the innate immune arm that target virus-infected and tumor cells. Their numbers in circulation increase markedly and transiently with acute exercise.

TRBir noktanın doğrusal yer değiştirmesinin zamana oranıdır. Açısal hızı yüksek olan uzun bir segmentin uç noktası, kısa segmente göre daha yüksek doğrusal uç hız üretir.

ENThe rate of linear displacement of a point over time. The endpoint of a long segment with high angular velocity produces greater linear endpoint speed than a short segment, a principle used in striking sports.

TRBir cismin başlangıç ve bitiş konumları arasındaki yön içeren doğrusal mesafedir. Sıçrama yüksekliği veya sprint mesafesi gibi performans göstergelerinin temelini oluşturur.

ENThe directed straight-line distance between a body's start and end positions. It underlies performance measures such as jump height or sprint distance.

TRBir dokunun semptom alevlenmesi veya yeniden yaralanma olmadan kaldırabileceği mekanik yük miktarıdır; rehabilitasyonda yükleme dozajının temelini oluşturur.

ENThe amount of mechanical load a tissue can withstand without symptom flare-up or reinjury; it forms the basis for dosing loading in rehabilitation.

TRBeslenme stratejilerinin antrenman donemleri ve hedeflere gore planli olarak degistirilmesidir. Enerji ve makro besin alimi hazirlik, yarisma ve toparlanma fazlarina gore ayarlanir.

ENThe planned alteration of nutrition strategies according to training phases and goals. Energy and macronutrient intake are adjusted across preparation, competition and recovery phases.

TRSoğuğa maruz kalan deri ve alttaki dokuların donarak hasar görmesi. Parmaklar, kulaklar ve burun gibi uç bölgeleri sıklıkla etkiler.

ENFreezing injury of the skin and underlying tissues from cold exposure. It commonly affects extremities such as the fingers, ears, and nose.

TRDokunun gerçekten donmasıyla oluşan yaralanmanın derinliğine göre evrelenmesidir; yüzeysel (birinci-ikinci derece) ve derin (üçüncü-dördüncü derece) donma şeklinde sınıflandırılır.

ENThe grading of injury caused by actual tissue freezing according to depth, classified as superficial (first and second degree) and deep (third and fourth degree) frostbite.

TROmuz kapsülünün sertleşmesiyle ilerleyen ağrı ve hareket kısıtlılığı. Aşamalı olarak gelişir ve düzelir.

ENProgressive pain and stiffness from tightening of the shoulder capsule, developing and resolving in stages.

TRPerformansı yasa dışı yollarla artırmak için yasaklı madde veya yöntem kullanımı. WADA listesiyle düzenlenir ve sağlığa zararlıdır.

ENThe use of prohibited substances or methods to enhance performance illegally. Regulated by the WADA list and harmful to health.

TRRomboid kaslari ve levator skapulayi innerve eden sinirdir. Hasari skapular stabiliteyi bozarak hafif kanat skapulaya yol acabilir.

ENA nerve innervating the rhomboid muscles and levator scapulae. Its injury impairs scapular stability and can cause mild scapular winging.

TRErgenlik atılımı sırasında boy uzamasının en hızlı olduğu dönem. Genç sporcularda yaralanma riski ve antrenman yükünü planlamak için bir gösterge olarak kullanılır.

ENThe period during the adolescent growth spurt when height increases most rapidly. It is used as a marker to plan injury risk and training load in young athletes.

TRBir cismin dönmeye karşı gösterdiği direnci niceleyen, kütle ile bu kütlenin dönme eksenine olan dağılımına bağlı büyüklüktür. Sporcular segmentleri kısaltarak dönme eylemsizliğini azaltıp dönüş hızını artırır.

ENA quantity expressing a body's resistance to rotation, depending on its mass and how that mass is distributed about the axis. Athletes shorten segments to reduce rotational inertia and increase rotational speed.

TRDurarak ileriye doğru yapılan tek bir maksimal sıçramada kat edilen yatay mesafenin ölçüldüğü testtir. Yatay patlayıcı bacak gücünü değerlendirir.

ENA test measuring the horizontal distance covered in a single maximal forward jump from a standing position. It assesses horizontal explosive leg power.

TRAşırı antrenman sürecinin sonucunda ortaya çıkan, performansta kalıcı düşüş, yorgunluk ve motivasyon kaybıyla giden durumdur; aşırı antrenman sendromunun klinik tablosudur.

ENA state of persistent performance decline, fatigue and loss of motivation that results from overtraining; it represents the clinical outcome of the overtraining process.

TREgzersiz icin harcanan enerji cikarildiktan sonra vucut fonksiyonlarina kalan enerjinin yetersiz olmasi durumudur. RED-S in temelini olusturur ve hormonal, kemik ve performans bozukluklarina yol acabilir.

ENA state in which the energy remaining for body functions after subtracting exercise expenditure is insufficient. It underlies RED-S and can cause hormonal, bone and performance impairments.

TRSecilmis bazi antrenmanlarin dusuk kas glikojen depolariyla yapilmasi stratejisidir. Mitokondriyal adaptasyonlari artirmayi amaclar; ancak yuksek siddetli is kapasitesini ve bagisikligi olumsuz etkileyebilecegi icin donemsel uygulanir.

ENA strategy of performing selected training sessions with low muscle glycogen stores. It aims to enhance mitochondrial adaptations but is applied periodically, as it may impair high-intensity work capacity and immunity.

TRAksam yapilan antrenmandan sonra karbonhidrat alimini kisitlayip dusuk glikojenle uyuma ve ertesi sabah ac karnina hafif antrenman yapma yaklasimidir. Train-low stratejilerinin bir alt turudur ve metabolik adaptasyonlari hedefler.

ENAn approach of restricting carbohydrate after an evening session, sleeping with low glycogen, and doing light fasted morning exercise. It is a variant of train-low strategies targeting metabolic adaptation.

TRKarbonhidratin kisitlanip yag aliminin artirildigi bir beslenme yaklasimidir. Yag oksidasyonunu artirabilir; ancak yuksek siddetli performansi olumsuz etkileyebildigi icin sporda tartismalidir.

ENAn eating approach restricting carbohydrate and increasing fat intake. It can raise fat oxidation but is controversial in sport because it may impair high-intensity performance.

TRKlinik bir yeme bozuklugu tanisi koymadan, anormal yeme tutum ve davranislarini kapsayan bir yelpazedir. Estetik ve siklet sporlarinda daha siktir ve dusuk enerji bulunurlugu ile RED-S e zemin hazirlayabilir.

ENA spectrum of abnormal eating attitudes and behaviours that fall short of a clinical eating disorder diagnosis. It is more common in aesthetic and weight-category sports and can predispose to low energy availability and RED-S.

TRKol yana kaldırıldıktan sonra yavaşça indirilirken kontrolsüz düşmesini değerlendiren testtir. Rotator manşet, özellikle supraspinatus yırtığını gösterir.

ENA test that assesses uncontrolled dropping of the arm while it is slowly lowered after being raised to the side. It indicates a rotator cuff tear, particularly of the supraspinatus.

TRBelirli bir yükseklikteki platformdan aşağı atlayarak iki ayak üzerine inişin değerlendirildiği biyomekanik testtir. İniş stratejisini, dinamik diz valgusunu ve yük emilim kapasitesini analiz etmede kullanılır.

ENA biomechanical test in which the athlete drops down from a platform of set height and lands on both feet. It is used to analyze landing strategy, dynamic knee valgus, and load absorption capacity.

TRDüşük yoğunluklu lazer ışığı kullanarak ağrıyı azaltmayı ve doku iyileşmesini desteklemeyi amaçlayan yöntem. Yumuşak doku ve tendon sorunlarında uygulanır.

ENA method using low-intensity laser light to reduce pain and support tissue healing. It is applied in soft tissue and tendon conditions.

TRPlatformdan inip hemen ardından maksimum dikey sıçramanın yapıldığı, iniş mekaniğini ve dinamik diz valgusunu değerlendiren testtir. Ön çapraz bağ yaralanma riskinin taranmasında kullanılır.

ENA test in which the athlete drops from a platform and immediately performs a maximal vertical jump, assessing landing mechanics and dynamic knee valgus. It is used to screen anterior cruciate ligament injury risk.

TRHasta sırtüstü yatarken düz bacağın kaldırılmasıyla siyatik sinir gerginliğini değerlendiren testtir. Bacağa yayılan ağrı lomber disk hernisini düşündürür.

ENA test that assesses sciatic nerve tension by raising the straight leg with the patient lying supine. Pain radiating down the leg suggests lumbar disc herniation.

TRYagda cozunen, hucre zarlarini oksidatif hasara karsi koruyan bir antioksidan vitamindir. C vitamini gibi yuksek doz takviyesinin egzersize bagli yararli adaptasyonlari azaltabilecegi bildirilmistir.

ENA fat-soluble antioxidant vitamin that protects cell membranes from oxidative damage. As with vitamin C, high-dose supplementation has been reported to reduce beneficial exercise-induced adaptations.

TRUyarici ve dekonjestan etkili, bazi zayiflama urunlerinde bulunan bir maddedir. Belirli idrar esiklerinin uzerinde yarisma ici yasaktir ve kardiyovaskuler yan etkiler tasir.

ENA substance with stimulant and decongestant effects, found in some weight-loss products. It is prohibited in-competition above certain urinary thresholds and carries cardiovascular side effects.

TROrak hücre özelliği taşıyan bireylerde yoğun egzersiz sırasında kırmızı kan hücrelerinin orak şekline dönüşmesi. Kas hasarı ve nadiren ani ölümle ilişkili olabilir.

ENThe change of red blood cells into a sickle shape during intense exercise in people with sickle cell trait. It can be associated with muscle damage and, rarely, sudden death.

TREgzersiz sırasında kan basıncının normalin ötesinde aşırı yükselmesi. İleri kardiyovasküler risklerin bir göstergesi olabilir ve değerlendirme gerektirir.

ENAn exaggerated rise in blood pressure beyond normal during exercise. It may indicate underlying cardiovascular risk and warrants evaluation.

TRUzun süreli eforda aşırı su içilmesiyle kan sodyumunun tehlikeli düzeyde düşmesi. Elektrolit dengeli sıvı alımıyla önlenir.

ENA dangerous drop in blood sodium from excessive water intake during prolonged effort. Prevented with electrolyte-balanced fluid intake.

TREgzersiz sırasında veya sonrasında geçici bilinç kaybı. Kardiyak nedenleri dışlamak için değerlendirme gerektirir.

ENTransient loss of consciousness during or after exercise; requires evaluation to rule out cardiac causes.

TREgzersizin bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerini inceleyen alan. Orta düzeyde düzenli egzersiz bağışıklığı güçlendirirken, çok yoğun ve uzun süreli efor geçici baskılanmaya yol açabilir.

ENThe field studying the effects of exercise on the immune system. Moderate, regular exercise strengthens immunity, whereas very intense, prolonged effort can cause transient suppression.

TRUzun ve sicakta yapilan etkinlikler oncesi sivi tutulumunu artirmak icin sodyum alimini yukseltmedir. Plazma hacmini desteklemeyi amaclar; bireysel ter sodyum kaybina gore ayarlanir.

ENIncreasing sodium intake before long or hot events to enhance fluid retention. It aims to support plasma volume and is adjusted according to individual sweat sodium losses.

TRÇalışan kastaki mekanik ve metabolik uyaranların duyusal liflerle algılanıp kalp hızını, kasılma gücünü ve kan basıncını artıran kardiyovasküler yanıtı tetiklemesi.

ENThe sensing of mechanical and metabolic stimuli in working muscle by sensory fibers that trigger a cardiovascular response increasing heart rate, contractility, and blood pressure.

TRKişiye özel sıklık, şiddet, süre ve tür belirlenerek planlanan, sağlık ve performans hedefli egzersiz programı.

ENAn individualized exercise program planned by frequency, intensity, time, and type for health and performance goals.

TREgzersizden sonra dinlenme metabolizmasının üzerinde devam eden artmış oksijen tüketimidir. Vücudun toparlanma, enerji depolarını yenileme ve homeostazı yeniden kurma maliyetini yansıtır.

ENThe elevated oxygen consumption that persists above resting levels after exercise. It reflects the cost of recovery, replenishing energy stores, and restoring homeostasis.

TREgzersizden sonra glikojeni yenilemek ve kas onarımını desteklemek için karbonhidrat ve protein alımı. Sık antrenman yapan sporcularda toparlanmayı hızlandırmayı amaçlar.

ENIntake of carbohydrate and protein after exercise to replenish glycogen and support muscle repair. It aims to speed recovery in athletes training frequently.

TREgzersizle kaybedilen sivi ve elektrolitlerin yerine konmasidir. Tam toparlanma icin kaybedilen agirligin yaklasik yuzde 125-150 si kadar sivinin sodyumla birlikte alinmasi onerilir.

ENThe replacement of fluid and electrolytes lost through exercise. For full recovery it is recommended to consume around 125-150% of the weight lost, together with sodium.

TREgzersizin moleküler adaptasyonlarını (örneğin AMPK veya PGC-1 alfa aktivasyonu) farmakolojik olarak taklit etmeyi amaçlayan bileşikler. Bazıları dopinge konu olabileceğinden sporda denetlenir.

ENCompounds that aim to pharmacologically mimic the molecular adaptations of exercise (for example AMPK or PGC-1 alpha activation). Some are monitored in sport as they may constitute doping.

TRAstımlı sporcuların ilaç ve ısınma stratejileriyle güvenle antrenman yapması yaklaşımı. Hava yolu daralması ataklarını önlemeyi ve kontrol altında tutmayı amaçlar.

ENThe approach of enabling athletes with asthma to train safely using medication and warm-up strategies. It aims to prevent and control episodes of airway narrowing.

TREgzersizin kan şekeri kontrolünü etkileme biçimi ve diyabetli sporcuların yönetimi. Hipoglisemiyi önlemek için beslenme ve ilaçların dikkatle ayarlanmasını gerektirir.

ENHow exercise affects blood sugar control and the management of athletes with diabetes. It requires careful adjustment of nutrition and medication to prevent hypoglycemia.

TRTiroid hormonlarının bazal metabolizma hızını ve enerji harcamasını düzenlemesi. Aşırı antrenman ve düşük enerji elverişliliği, düşük T3 sendromuna benzer baskılanmış tiroid profiline yol açabilir.

ENThe regulation of basal metabolic rate and energy expenditure by thyroid hormones. Overtraining and low energy availability can lead to a suppressed thyroid profile resembling low-T3 syndrome.

TRYoğun antrenman ve düşük enerji uygunluğunun hormonal baskılama yoluyla adet döngüsünü durdurmasıdır; kemik sağlığı için risk oluşturur ve RED-S tablosunun bir bileşenidir.

ENThe cessation of menstruation caused by intense training and low energy availability through hormonal suppression; it poses a risk to bone health and is a component of RED-S.

TRBazı yüksek antrenmanlı sporcularda maksimal egzersizde arteriyel oksijen satürasyonunun düşmesi. Gaz değişimi için yetersiz transit süresi ve difüzyon sınırlamasıyla ilişkilendirilir.

ENA fall in arterial oxygen saturation at maximal exercise in some highly trained athletes. It is associated with insufficient transit time for gas exchange and diffusion limitation.

TREgzersiz sırasında hava yollarının daralması. Öksürük, hırıltı ve nefes darlığı yapar; tedavi edilebilir.

ENNarrowing of the airways during exercise, causing cough, wheeze, and breathlessness; treatable.

TREgzersiz kaynaklı mekanik ve metabolik stresin tetiklediği geçici inflamatuar yanıt. Doku onarımı ve adaptasyona aracılık eden, kontrollü ve genellikle yararlı bir süreçtir.

ENA transient inflammatory response triggered by exercise-induced mechanical and metabolic stress. It is a controlled and generally beneficial process that mediates tissue repair and adaptation.

TRKalp duvarının gerilmesiyle salınan ve damar genişlemesi, sodyum ile su atılımını teşvik eden hormonlar. Egzersizde düzeyleri yükselir ve kardiyak yükün bir göstergesi olabilir.

ENHormones released by stretching of the cardiac wall that promote vasodilation and sodium and water excretion. Their levels rise during exercise and can be a marker of cardiac load.

TRDayanıklılık etkinliklerinin genellikle bitişinden hemen sonra sporcunun bayılarak yere yığılması. Çoğunlukla kan basıncını düzenleyen mekanizmaların ani durmasına bağlıdır.

ENCollapse of an athlete, usually just after finishing an endurance event. It is most often due to a sudden drop in blood pressure regulation when activity stops.

TREgzersizin tetiklediği, kurdeşen, nefes darlığı ve tansiyon düşüklüğüyle seyreden ciddi alerjik reaksiyon. Bazen belirli yiyeceklerin alımıyla birlikte ortaya çıkar.

ENA severe allergic reaction triggered by exercise, with hives, breathing difficulty, and low blood pressure. It sometimes occurs in combination with intake of certain foods.

TREgzersiz sırasında deride kaşıntılı kabarcıklar ve kızarıklıkla ortaya çıkan reaksiyon. Vücut ısısının yükselmesiyle ilişkili olabilir.

ENA reaction producing itchy welts and redness on the skin during exercise. It may be related to a rise in body temperature.

TRHer kalp atımında sol ventrikülden pompalanan kan hacminin, diyastol sonu hacme oranı. Kalbin sistolik fonksiyonunu yansıtan ve genellikle yüzde olarak ifade edilen bir göstergedir.

ENThe ratio of blood volume pumped from the left ventricle per beat to the end-diastolic volume. It is an indicator of cardiac systolic function, typically expressed as a percentage.

TRBir eklemi oluşturan iki segment arasında, hareket sırasında ölçülen açıdır. Kinematik analizde fleksiyon-ekstansiyon derecelerinin ve hareket örüntülerinin niceliklendirilmesinde temeldir.

ENThe angle measured between the two segments forming a joint during movement. It is fundamental in kinematic analysis for quantifying degrees of flexion-extension and movement patterns.

TREklem yüzeylerinin tam olarak yerinden ayrılması. Acil yerine koyma ve sonrasında rehabilitasyon gerektirir.

ENComplete separation of joint surfaces. Requires prompt reduction and subsequent rehabilitation.

TREklem içinde anormal sıvı birikmesi. Yaralanma veya iltihabın bir bulgusudur.

ENAbnormal accumulation of fluid within a joint; a sign of injury or inflammation.

TRBir eklemdeki net momentin açısal hızla çarpımıdır; eklemin enerji üretme (pozitif) veya emme (negatif) hızını gösterir. Hareket analizi sırasında enerji akışını anlamada kullanılır.

ENThe product of the net moment at a joint and its angular velocity, indicating the rate at which the joint generates (positive) or absorbs (negative) energy. It is used to understand energy flow during movement analysis.

TRBir eklemin hareket edebildiği açısal mesafe. Yaralanma takibi ve rehabilitasyonda ölçülür.

ENThe angular distance through which a joint can move; measured for injury follow-up and rehabilitation.

TREklem yüzeylerini kaplayan, sürtünmeyi azaltan ve yükü dağıtan pürüzsüz doku. Hasar gördüğünde kendini sınırlı onarır ve eklem sorunlarına yol açabilir.

ENThe smooth tissue covering joint surfaces that reduces friction and distributes load. It has limited capacity for self-repair and damage can lead to joint problems.

TREklem hareketliliğini artırmak ve ağrıyı azaltmak için eklem yüzeylerine kontrollü, dereceli pasif kaydırma ve gerdirme hareketlerinin uygulandığı manuel terapi tekniğidir.

ENA manual therapy technique applying controlled, graded passive gliding and stretching movements to joint surfaces to improve joint mobility and reduce pain.

TRBir eklemi oluşturan kemik yüzeyleri arasında, kas çekişi ve dış yükler nedeniyle ortaya çıkan net bası kuvvetidir. Eklem yüzeyi yüklenmesini ve dejenerasyon riskini anlamada önemlidir.

ENThe net compressive force transmitted between the bony surfaces forming a joint, arising from muscle tension and external loads. It is key to understanding articular surface loading and degeneration risk.

TRBir ekleme uygulanan momentin meydana getirdiği açısal yer değiştirmeye oranıdır. Dinamik aktivitelerde eklem sertliğinin düzenlenmesi yük emilimi ve performans dengesini belirler.

ENThe ratio of the moment applied to a joint to the resulting angular displacement. Regulation of joint stiffness during dynamic activities determines the balance between load absorption and performance.

TRHareket sırasında bir eklem üzerine etki eden kuvvet ve momentlerin toplamıdır. Aşırı veya tekrarlı yüklenme zamanla doku gerilimini ve yaralanma riskini artırabilir.

ENThe sum of forces and moments acting on a joint during movement. Excessive or repetitive loading can increase tissue stress and injury risk over time.

TRKalbin yapı ve işlevini ultrason ile değerlendiren test. Kardiyomiyopatilerin saptanmasında kullanılır.

ENAn ultrasound test assessing heart structure and function; used to detect cardiomyopathies.

TRKasın gerildiği fazda konsantrik fazdan daha yüksek yük uygulanan antrenman yöntemidir. Yüksek mekanik gerilimle kuvvet ve tendon uyumlarını güçlü biçimde uyarır.

ENA training method in which a greater load is applied during the lengthening phase than the concentric phase. Its high mechanical tension strongly stimulates strength and tendon adaptations.

TRKasın kuvvet üretirken uzadığı kasılma türü. Tendinopati rehabilitasyonunda önemlidir.

ENA contraction in which the muscle lengthens while producing force; important in tendinopathy rehabilitation.

TRAşil tendinopatisinin rehabilitasyonunda kullanılan, ayak ucunda yükselip topuğu kontrollü biçimde indirerek baldır kasını eksantrik yükleyen klasik egzersizdir.

ENA classic exercise used in Achilles tendinopathy rehabilitation that eccentrically loads the calf by rising onto the toes and lowering the heel in a controlled manner.

TRKasın yük altında uzadığı kasılmalara odaklanan rehabilitasyon programı. Tendinopati tedavisinde tendon yapısını güçlendirmek için sık kullanılır.

ENA rehabilitation program focusing on contractions in which the muscle lengthens under load. It is commonly used in tendinopathy to strengthen tendon structure.

TRKasın gerilirken kuvvet ürettiği, dış yükün kasılmaya direnç gösterdiği yüklenme örüntüsüdür. Yüksek mekanik gerilim ürettiği için kuvvet ve dayanıklılık uyumlarında etkilidir.

ENA loading pattern in which a muscle produces force while lengthening, with the external load resisting the contraction. Because it generates high mechanical tension, it is effective for strength and tendon adaptations.

TREksojen ketonlarin performans uzerine etkisinin tutarsiz oldugunu ve cogu calismada anlamli fayda gosterilmedigini ifade eder. Toparlanma ve adaptasyon uzerine arastirmalar surmektedir.

ENReflects that the effect of exogenous ketones on performance is inconsistent and most studies show no meaningful benefit. Research on recovery and adaptation continues.

TRKeton esteri veya tuzu seklinde disaridan alinan, kan keton duzeyini hizla yukselten takviyelerdir. Alternatif yakit kaynagi olarak arastirilsa da performansa katki kanitlari tutarsizdir ve mide rahatsizligi yapabilir.

ENSupplements taken as ketone esters or salts that rapidly raise blood ketone levels. Though studied as an alternative fuel source, evidence for a performance benefit is inconsistent and they may cause gastrointestinal upset.

TRAyak bilegi onunde ekstansor tendonlari yerinde tutan fibroz banttir. Tendonlarin yaylanmasini onleyerek verimli hareketi saglar.

ENA fibrous band on the front of the ankle holding the extensor tendons in place. It prevents bowstringing of the tendons and enables efficient motion.

TRKronik tendinopati ve fasiit gibi durumlarda iyileşmeyi uyarmak için ses dalgaları uygulanan tedavi.

ENA treatment applying acoustic waves to stimulate healing in conditions such as chronic tendinopathy and fasciitis.

TRYaralı ekstremitenin performansını (kuvvet veya hop mesafesi) sağlam tarafa oranlayarak yüzde olarak ifade eden ve spora dönüş kararlarında kullanılan ölçüttür; genelde %90 üzeri hedeflenir.

ENA measure expressing the injured limb's performance (strength or hop distance) as a percentage of the uninjured side, used in return-to-sport decisions, typically targeting above 90 percent.

TREl bileğinin dirence karşı yukarı kaldırılmasıyla dış dirsek epikondiline ağrı yayılmasını değerlendiren testtir. Lateral epikondiliti gösterir.

ENA test that assesses pain referred to the lateral elbow epicondyle during resisted wrist extension. It indicates lateral epicondylitis.

TRBir dinamometre yardımıyla el kavrama kuvvetinin ölçüldüğü testtir. Genel kas kuvvetinin pratik ve güvenilir bir göstergesi olarak kullanılır.

ENA test measuring grip strength with the aid of a dynamometer. It is used as a practical and reliable indicator of overall muscular strength.

TRTendon ve kas-tendon biriminin esneme sırasında deformasyon enerjisini biriktirip ardından açığa salmasıdır. Gerilme-kısalma döngüsünün verimliliğini artırarak hareket ekonomisine katkıda bulunur.

ENThe storage of deformation energy in tendon and the muscle-tendon unit during stretch, followed by its release. It enhances the efficiency of the stretch-shortening cycle and contributes to movement economy.

TRKalbin elektriksel aktivitesini kaydeden test. Sporcu kalp taramasının temel aracıdır.

ENA test recording the heart's electrical activity; a core tool in athlete cardiac screening.

TRSodyum, potasyum gibi mineraller. Sıvı dengesi, kas ve sinir işlevi için gereklidir; terle kaybedilir.

ENMinerals such as sodium and potassium needed for fluid balance and muscle/nerve function; lost in sweat.

TRKas ve sinir işlevini ölçen test. Sinir sıkışması ve kas hastalıklarının tanısında kullanılır.

ENA test measuring muscle and nerve function; used to diagnose nerve entrapment and muscle disorders.

TRBir eklem ya da dokuya uygulanan elle hareket tekniğinin şiddetini ve genliğini tanımlayan sınıflama. Tedavi yoğunluğunu standartlaştırmaya yardımcı olur.

ENA classification describing the intensity and amplitude of a hands-on movement technique applied to a joint or tissue. It helps standardize treatment intensity.

TRHasta yüzükoyun yatarken topuk kalçaya doğru bükülünce kalçanın masadan kalkmasını değerlendiren testtir. Rektus femoris kasının gerginliğini gösterir.

ENA test in which the heel is flexed toward the buttock with the patient prone to observe lifting of the hip from the table. It indicates tightness of the rectus femoris muscle.

TRKol abduksiyon ve dış rotasyonda iken hastanın çıkık korkusunu, ardından omuza geriden bası uygulanınca rahatlamayı değerlendiren testtir. Ön omuz instabilitesini gösterir.

ENA test that assesses the patient's apprehension with the arm in abduction and external rotation, then relief when posterior pressure is applied. It indicates anterior shoulder instability.

TRAlinan enerjinin harcanandan az olmasi durumudur ve kilo kaybina yol acar. Sporcularda kontrollu bir acik yag kaybi icin kullanilirken, asiri acik performans ve sagligi olumsuz etkiler.

ENA state in which energy intake is less than energy expenditure, leading to weight loss. In athletes a controlled deficit is used for fat loss, while an excessive deficit harms performance and health.

TRAlinan enerji ile harcanan enerji arasindaki iliskidir. Denge agirligi korurken, pozitif denge kilo artisina, negatif denge kilo kaybina yol acar ve sporcu hedeflerine gore yonetilir.

ENThe relationship between energy intake and expenditure. Balance maintains weight, while a positive balance leads to weight gain and a negative balance to weight loss, managed according to athletic goals.

TREgzersiz harcamasından sonra vücut fonksiyonları için kalan diyet enerjisi miktarı. Düşük enerji elverişliliği hormonal, kemik ve performans sorunlarına yol açabilir.

ENThe amount of dietary energy remaining for body functions after exercise expenditure. Low energy availability can lead to hormonal, bone, and performance problems.

TRAlinan enerjinin harcanandan fazla olmasi durumudur. Kas kutlesi kazanimi donemlerinde olcilu bir fazla onerilirken, kontrolsuz fazla istenmeyen yag artisina yol acabilir.

ENA state in which energy intake exceeds expenditure. A modest surplus is recommended during muscle-gain phases, while an uncontrolled surplus can lead to unwanted fat gain.

TROrta tabanında deformasyon enerjisini depolayıp itme sırasında geri salan yüksek dirençli köpük kullanan ayakkabıdır. Adım başına enerji kaybını azaltarak koşu ekonomisine katkıda bulunmayı hedefler.

ENFootwear using highly resilient midsole foam that stores deformation energy and releases it during push-off. It aims to reduce energy loss per stride and contribute to running economy.

TRVücudun harcadığı enerjinin doğrudan kalorimetri (ısı üretimi) veya dolaylı kalorimetri (oksijen tüketimi ve karbondioksit üretimi) yoluyla belirlenmesi.

ENDetermination of the energy the body expends through direct calorimetry (heat production) or indirect calorimetry (oxygen consumption and carbon dioxide production).

TRYorgunluk ve dalak büyümesine yol açan viral enfeksiyon. Dalak yırtılması riski nedeniyle temas sporlarına dönüş, iyileşme doğrulanana kadar ertelenir.

ENA viral infection causing fatigue and an enlarged spleen. Return to contact sports is delayed until recovery is confirmed due to the risk of spleen rupture.

TRBir sporcunun para sporlarına katılabilmesi için yetersizliğinin tanımlanmış uygun bozukluk türlerinden biriyle eşleşmesi ve minimum yetersizlik kriterini karşılaması gerekliliğidir.

ENThe requirement that, to compete in para sports, an athlete's impairment must match one of the defined eligible impairment types and meet a minimum impairment criterion.

TRTendon veya bağın kemiğe yapıştığı bölgenin (enthesis) aşırı kullanıma bağlı hastalığı.

ENAn overuse disorder at the site where a tendon or ligament attaches to bone (the enthesis).

TRBuyuyen kemiklerde epifiz ile metafiz arasindaki kikirdak tabakadir, uzunlamasina buyumeyi saglar. Cocuk sporcularda yaralanmasi buyume bozuklugu yapabilir.

ENA cartilage layer between the epiphysis and metaphysis of growing bones, responsible for longitudinal growth. Its injury in young athletes can cause growth disturbance.

TREgzersizin DNA dizisini değiştirmeden gen ifadesini düzenlemesi (örneğin DNA metilasyonu değişiklikleri). Antrenman adaptasyonlarının ve potansiyel kas hafızasının altında yatan mekanizmalardandır.

ENExercise regulating gene expression without altering the DNA sequence (for example through changes in DNA methylation). It is among the mechanisms underlying training adaptations and potential muscle memory.

TRDirsek çevresindeki tendonların aşırı kullanım kaynaklı ağrısı. Yük yönetimi, egzersiz ve bazen görüntüleme eşliğinde girişimle tedavi edilir.

ENOveruse pain of the tendons around the elbow. Treated with load management, exercise, and sometimes image-guided procedures.

TRBurun mukozasındaki damarların yırtılmasına bağlı kanamadır. Sporda yüze gelen darbeler sık karşılaşılan nedenlerdendir.

ENBleeding from rupture of the blood vessels in the nasal mucosa. Blows to the face in sport are a common cause.

TREgzersiz sonrası artmış oksijen tüketiminin altında yatan süreçler: fosfajen depolarının yenilenmesi, laktat temizliği, yükselmiş vücut sıcaklığı, katekolamin etkisi ve solunum-kalp işinin sürmesi. Hızlı ve yavaş bileşenlerden oluşur.

ENProcesses underlying elevated post-exercise oxygen consumption: replenishment of phosphagen stores, lactate clearance, raised body temperature, catecholamine effects, and sustained respiratory-cardiac work. It comprises fast and slow components.

TRErgenlik öncesi çocukların kuvvet kazanımının çoğunlukla kas büyümesinden çok nöral uyumlara dayandığı ve dayanıklılık ile beceri gelişimine açık oldukları gelişimsel özelliktir.

ENThe developmental characteristic whereby prepubertal children gain strength mainly through neural adaptations rather than muscle growth and are responsive to endurance and skill development.

TRTakviyelerin etkinligini destekleyen kanitlarin gucune gore siniflandirilmasidir. Kreatin, kafein, beta-alanin ve nitrat gibi maddeler en guclu kanit grubunda yer alirken, cogu takviye kanitsizdir.

ENThe classification of supplements by the strength of evidence supporting their efficacy. Substances such as creatine, caffeine, beta-alanine and nitrate sit in the strongest evidence group, while most supplements lack support.

TRPerformansı artırmayı amaçlayan beslenme, ekipman veya yöntemler. Yalnızca yasal ve kanıta dayalı olanlar önerilir.

ENNutritional, equipment, or method-based aids intended to enhance performance. Only legal, evidence-based options are recommended.

TRKemik iliğinde kırmızı kan hücrelerinin üretim süreci. Eritropoetin tarafından uyarılır; yükseklik maruziyeti ve hipoksi bu süreci artırarak oksijen taşıma kapasitesini geliştirebilir.

ENThe process of red blood cell production in the bone marrow. It is stimulated by erythropoietin, and altitude exposure and hypoxia can enhance it to improve oxygen-carrying capacity.

TRKirmizi kan hucresi uretimini artiran, EPO ve benzeri molekulleri iceren ilac sinifidir. Oksijen tasima kapasitesini yukselttikleri icin dayaniklilik sporlarinda yasaklanmistir ve tromboz riski tasirlar.

ENA drug class including EPO and similar molecules that increase red blood cell production. They are prohibited because they raise oxygen-carrying capacity in endurance sport and carry a risk of thrombosis.

TRKırmızı kan hücresi üretimini artıran ve oksijen taşımayı yükselterek dayanıklılık için kötüye kullanılan yasaklı bir hormon. Kanı koyulaştırarak pıhtı riskini artırır.

ENA hormone that increases red blood cell production, banned and misused for endurance by boosting oxygen delivery. It thickens the blood and raises the risk of clots.

TRVucudun sentezleyemedigi ve besinlerle alinmasi gereken dokuz amino asittir. Kas protein sentezini uyarmada anahtardir; takviye olarak da kullanilirlar.

ENThe nine amino acids the body cannot synthesize and must obtain from food. They are key to stimulating muscle protein synthesis and are also used as supplements.

TRBir eklemin hareket açıklığı. Branşa uygun esneklik, hareket ekonomisi ve yaralanma önlemeye katkı sağlar.

ENThe range of motion of a joint. Sport-appropriate flexibility supports movement economy and injury prevention.

TRRadius basi kirigi ile birlikte interosseöz membran ve distal radioulnar eklem yaralanmasidir. On kol boyunca instabiliteye yol acar.

ENA radial head fracture combined with interosseous membrane and distal radioulnar joint injury. It produces instability along the entire forearm.

TRLaktat veya ventilatuvar eşik şiddetinde yapılan, dayanıklılık temelli antrenmandır. Sporcunun yüksek bir tempoyu yorgunluk olmadan ne kadar sürdürebildiğini artırır.

ENEndurance-based training performed at the intensity of the lactate or ventilatory threshold. It increases how long an athlete can sustain a high pace without fatigue.

TREl bilegini ekstansiyona getiren on kol kasidir, lateral epikondilden baslar. Lateral epikondilit (tenisci dirsegi) patolojisinin baslica kaynagidir.

ENA forearm muscle that extends the wrist, arising from the lateral epicondyle. It is the principal source of pathology in lateral epicondylitis (tennis elbow).

TRBuyuk ayak parmagini ekstansiyona getiren on bolme kasidir. Gucsuzlugu L5 sinir koku patolojilerinin onemli bir gostergesidir.

ENAn anterior compartment muscle that extends the great toe. Its weakness is an important sign of L5 nerve root pathology.

TRGastroknemius lateral basinin tendonu icinde gorulebilen kucuk sesamoid kemiktir. Bazi kisilerde diz arkasinda agri ve sinir sikismasina neden olabilir.

ENA small sesamoid bone that may occur within the tendon of the lateral gastrocnemius head. In some people it can cause posterior knee pain and nerve compression.

TRKalça fleksiyon, abduksiyon ve dış rotasyonda iken (4 figürü) ağrıyı değerlendiren testtir. Kalça veya sakroiliak eklem patolojisini gösterebilir.

ENA test that assesses pain with the hip in flexion, abduction, and external rotation (figure-of-four position). It can indicate hip or sacroiliac joint pathology.

TRKalça fleksiyon, adduksiyon ve iç rotasyonda iken ağrıyı değerlendiren testtir. Femoroasetabular sıkışma ve labrum patolojisini düşündürür.

ENA test that assesses pain with the hip in flexion, adduction, and internal rotation. It suggests femoroacetabular impingement and labral pathology.

TRBir ilacin vucutta emilimi, dagilimi, metabolizmasi ve atilimini inceleyen bilimdir. Sporcularda ilac ve yasakli madde arinma surelerini ve test pencerelerini belirlemede onemlidir.

ENThe science of how a drug is absorbed, distributed, metabolized and eliminated in the body. In athletes it is important for determining washout periods and testing windows for drugs and prohibited substances.

TRSürekli koşu içinde hızın yapılandırılmamış biçimde değiştirildiği antrenman yöntemidir. Aerobik ve anaerobik sistemleri aynı seansta birlikte çalıştırır.

ENA training method in which speed is varied in an unstructured way within a continuous run. It works the aerobic and anaerobic systems together in the same session.

TROmurganın arka faset eklemlerinin ani zorlanmaya bağlı yaralanmasıdır. Hareketle artan lokalize sırt veya bel ağrısı yapar.

ENAn injury of the posterior facet joints of the spine due to sudden strain. It causes localized back pain that worsens with movement.

TROmurganın arka eklemlerinin (faset eklemleri) dejenerasyon veya tahrişine bağlı ağrıdır. Hareketle artan lokalize sırt veya bel ağrısı yapar.

ENPain due to degeneration or irritation of the posterior spinal joints (facet joints). It causes localized back pain that worsens with movement.

TRKasları, organları ve diğer yapıları saran ve birbirine bağlayan bağ dokusu tabakası. Kuvvet aktarımı ve hareket koordinasyonunda rol oynar.

ENA layer of connective tissue that surrounds and connects muscles, organs, and other structures. It plays a role in force transmission and movement coordination.

TRYağ oksidasyonunun en yüksek hıza ulaştığı egzersiz şiddetidir. Yağ yakımını hedefleyen ve dayanıklılık temeli oluşturan antrenmanların planlanmasında kullanılır.

ENThe exercise intensity at which fat oxidation reaches its highest rate. It is used to plan training aimed at fat utilization and building an endurance base.

TREgzersiz şiddeti arttıkça laktik asidin bikarbonat tarafından tamponlanmasıyla açığa çıkan ek karbondioksit. Solunum değişim oranının 1,0'ı aşmasına ve ventilatuar eşiğin saptanmasına katkıda bulunur.

ENThe additional carbon dioxide released as lactic acid is buffered by bicarbonate when exercise intensity rises. It contributes to the respiratory exchange ratio exceeding 1.0 and to detecting the ventilatory threshold.

TRKalça ekleminde femur başı ve asetabulum kenarındaki anormal kemik temasına bağlı sıkışmadır. Kalça ağrısı ve hareket kısıtlılığına neden olur.

ENImpingement caused by abnormal bony contact between the femoral head and the acetabular rim of the hip joint. It causes hip pain and limited range of motion.

TRUyluk kemiği boynunun tekrarlayan yüklenmeye bağlı stres kırığıdır. Kasık ağrısıyla seyreder ve gözden kaçarsa ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

ENA stress fracture of the neck of the femur due to repetitive loading. It presents with groin pain and can lead to serious complications if missed.

TREgzersiz reçetesinin sıklık, şiddet, süre ve tip değişkenleriyle yapılandırılmasını tanımlayan çerçevedir. Antrenman yükünü sistematik olarak düzenlemek için kullanılır.

ENA framework describing how to structure exercise prescription through frequency, intensity, time, and type. It is used to systematically organize training load.

TRHem güç hem esneklik sağlayan, kolajen lifinden zengin sağlam bir kıkırdak türü. Menisküs ve omurlar arası disk gibi yapılarda bulunur.

ENA tough type of cartilage rich in collagen fibers that provides both strength and flexibility. It is found in structures such as the meniscus and intervertebral discs.

TROksijen tüketiminin, kalp debisi ile arteriyovenöz oksijen farkının çarpımına eşit olduğunu belirten ilke. VO2max'ı belirleyen merkezi ve periferik faktörleri açıklar.

ENThe principle stating that oxygen consumption equals the product of cardiac output and arteriovenous oxygen difference. It explains the central and peripheral factors determining VO2max.

TRBaşparmak avuç içine alınıp el bileği içe büküldüğünde ağrı oluşmasını değerlendiren testtir. De Quervain tenosinovitini gösterir.

ENA test that assesses pain elicited when the thumb is folded into the palm and the wrist is bent toward the little finger. It indicates De Quervain tenosynovitis.

TRBaşparmağı büken fleksor hallusis longus tendonunun aşırı kullanıma bağlı tendinopatisidir. Balerinlerde arka iç ayak bileği ağrısı olarak görülür.

ENTendinopathy of the flexor hallucis longus tendon that flexes the big toe, due to overuse. It presents as posteromedial ankle pain, particularly in dancers.

TREl bilegini flekse ve ulnar deviasyona getiren on kol kasidir. Ulnar sinir bu kasin iki basi arasindan kubital tunele girer.

ENA forearm muscle that flexes and ulnarly deviates the wrist. The ulnar nerve enters the cubital tunnel between its two heads.

TRBacagin derin arka bolmesindeki kas olup dort kucuk ayak parmagini flekse eder. Itme fazinda ayak parmaklarinin yere tutunmasini saglar.

ENA deep posterior compartment muscle that flexes the lateral four toes. It assists toe grip during the push-off phase of gait.

TRKırmızı kan hücresi oluşumu ve hücre bölünmesi için gerekli bir B vitamini. Yetersizliği anemiye katkıda bulunabilir ve sporcunun oksijen taşıma kapasitesini etkileyebilir.

ENA B vitamin required for red blood cell formation and cell division. Deficiency can contribute to anemia and affect an athlete's oxygen-carrying capacity.

TRBağ yaralanması veya cerrahisi sonrası diz stabilitesini desteklemek için tasarlanmış ortezdir. Aşırı translasyon ve rotasyonu sınırlayarak spora dönüş sürecinde koruma sağlar.

ENA brace designed to support knee stability after ligament injury or surgery. By limiting excessive translation and rotation it provides protection during return to sport.

TRTemel hareket kalıplarındaki kısıtlılık ve asimetrileri değerlendiren tarama testi.

ENA screening test that evaluates limitations and asymmetries in fundamental movement patterns.

TRÇalışan kasta sempatik kaynaklı vazokonstriksiyonun lokal metabolitler tarafından baskılanması. Bu sayede aktif kasa yeterli kan akışı sağlanır.

ENThe local suppression of sympathetically mediated vasoconstriction in working muscle by local metabolites. This ensures adequate blood flow to active muscle.

TRDerin parmak fleksör tendonunun parmak ucundaki yapışma yerinden kopmasıdır. Genellikle bir oyuncunun formayı kavrarken parmağının zorlanmasıyla oluşur.

ENAvulsion of the flexor digitorum profundus tendon from its attachment at the fingertip. It typically occurs when a player's finger is forcibly extended while gripping a jersey.

TRGlikolizin hız sınırlayıcı anahtar enziminden biri. Hücresel enerji durumuna göre düzenlenir; yüksek ATP ve sitrat tarafından baskılanırken AMP tarafından aktive edilir.

ENOne of the key rate-limiting enzymes of glycolysis. It is regulated by cellular energy status, inhibited by high ATP and citrate, and activated by AMP.

TRYüksek şiddetli egzersiz sonrası tükenen fosfokreatin depolarının oksidatif metabolizma yoluyla yeniden oluşturulması. Hızlı bileşeni yaklaşık 20-30 saniye, yavaş bileşeni birkaç dakika yarılanma süresine sahiptir ve kas oksijenlenmesine bağımlıdır.

ENRestoration of depleted phosphocreatine stores after high-intensity exercise via oxidative metabolism. It has a fast component with a half-time of roughly 20-30 seconds and a slower component of several minutes, dependent on muscle oxygenation.

TRVentriküle dolan kan hacmi arttıkça kalp kasının daha güçlü kasılarak atım hacmini artırması ilkesi. Venöz dönüşle kalp debisini eşleştiren temel kardiyak düzenleme mekanizmasıdır.

ENThe principle that as the volume filling the ventricle increases, the heart muscle contracts more forcefully to raise stroke volume. It is the fundamental cardiac mechanism matching cardiac output to venous return.

TRAğır kuvvet, plyometrik, yüklü patlayıcı ve hızlı plyometrik egzersizlerin tek bir komplekste birleştirildiği yöntemdir. Kuvvet ve gücün geniş bir aralıkta birlikte geliştirilmesini hedefler.

ENA method combining heavy strength, plyometric, loaded explosive, and fast plyometric exercises into a single complex. It aims to develop strength and power together across a broad spectrum.

TRGenellikle ikinci metatars başının avasküler nekrozudur. Ön ayakta ağrı ve sertlikle seyreder; ergen kız sporcularda daha sık görülür.

ENAvascular necrosis usually of the second metatarsal head. It presents with forefoot pain and stiffness and is more common in adolescent female athletes.

TRMetatars basinin, en sik ikinci metatarsin avaskuler nekrozudur. Adolesan kizlarda on ayak agrisina yol acar.

ENAvascular necrosis of a metatarsal head, most often the second. It causes forefoot pain, classically in adolescent girls.

TRBir motor üniteye gönderilen uyarı sıklığının artırılarak ürettiği kuvvetin yükseltilmesidir. Toplanmanın yanında kuvvet düzenlemesinin ikinci ana mekanizmasıdır.

ENIncreasing the firing frequency sent to a motor unit to raise the force it produces. Alongside recruitment, it is the second principal mechanism of force gradation.

TRAyak teması sırasında vücut kütle merkezinin önünde temas gerçekleştiğinde oluşan, ilerlemeye karşı geriye yönelik yatay yer tepki kuvvetidir. Aşırı frenleme yüklenmeyi artırır ve performansı düşürür.

ENThe backward-directed horizontal ground reaction force generated when foot contact occurs ahead of the center of mass, opposing forward progression. Excessive braking increases loading and reduces performance.

TRBaşparmak ile işaret parmağı arasında kağıt tutarken başparmak ucunun bükülmesini değerlendiren testtir. Ulnar sinir felcini gösterir.

ENA test that assesses flexion of the thumb tip while pinching paper between the thumb and index finger. It indicates ulnar nerve palsy.

TRVücudu ön ve arka bölümlere ayıran düşey düzlemdir. Abdüksiyon, addüksiyon ve yana eğilme gibi hareketler bu düzlemde olur. Yana adımlama ve dinamik diz valgusu burada değerlendirilir.

ENThe vertical plane dividing the body into front and back portions. Movements such as abduction, adduction, and lateral flexion occur here. Lateral stepping and dynamic knee valgus are assessed in this plane.

TRRadius govdesi kirigi ile birlikte distal radioulnar eklemin cikmasidir. Eriskinlerde genellikle cerrahi tespit gerektirir.

ENA fracture of the radial shaft combined with dislocation of the distal radioulnar joint. In adults it usually requires surgical fixation.

TREklem kapsülünden veya tendon kılıfından kaynaklanan, içi jelatinöz sıvı dolu iyi huylu kistik şişliktir. Sıklıkla el bileğinde görülür.

ENA benign cystic swelling filled with gelatinous fluid arising from a joint capsule or tendon sheath. It is most commonly seen at the wrist.

TRFemur boynu kiriklarini deplasman derecesine gore I'den IV'e siniflar. Yuksek dereceler avaskuler nekroz ve kaynamamazlik riskini artirir.

ENClassifies femoral neck fractures by degree of displacement from I to IV. Higher grades increase the risk of avascular necrosis and nonunion.

TRBaldırın yüzeyel ve en belirgin kası olup ayak bileğini aşağı iter ve sıçramaya katkıda bulunur. Aşil tendonu aracılığıyla topuğa bağlanır.

ENThe superficial and most prominent calf muscle that points the ankle downward and contributes to jumping. It attaches to the heel via the Achilles tendon.

TRGastroknemius kasinin femur lateral kondilinden baslayan bolumudur. Bazen icinde fabella adli sesamoid kemik bulunur.

ENThe portion of the gastrocnemius arising from the lateral femoral condyle. It sometimes contains the fabella, a small sesamoid bone.

TRGastroknemius kasinin femur medial kondilinden baslayan bolumudur. Tenisci bacaginda en sik yirtilan bastir.

ENThe portion of the gastrocnemius arising from the medial femoral condyle. It is the head most commonly torn in tennis leg injuries.

TRBaldırın gastroknemius kasının lif yırtığıdır. Ani sıçrama veya hızlanmada baldırda keskin ağrı ve güçsüzlük yapar.

ENA fiber tear of the gastrocnemius muscle of the calf. It causes sharp pain and weakness in the calf during sudden jumping or acceleration.

TRGebelik döneminde egzersiz yapan ya da antrenmana devam eden sporcular. Antrenman, anne ve bebek sağlığını koruyacak şekilde uyarlanmalı ve izlenmelidir.

ENAthletes who exercise or continue training during pregnancy. Training should be adapted and monitored to protect the health of both mother and baby.

TRKomplikasyonsuz gebeliklerde önerilen, gebe ve bebeğin sağlığını destekleyen orta yoğunlukta düzenli fiziksel aktivitedir; kontakt sporları ve yüksek düşme riski taşıyan etkinliklerden kaçınılır.

ENRegular moderate-intensity physical activity recommended in uncomplicated pregnancies to support the health of mother and baby, while avoiding contact sports and activities with high fall risk.

TRGebe sporcunun egzersizi durdurup tıbbi değerlendirme alması gereken belirtilerdir; vajinal kanama, baş dönmesi, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve düzenli ağrılı kasılmalar bunlara örnektir.

ENSigns that should prompt a pregnant athlete to stop exercise and seek medical evaluation, such as vaginal bleeding, dizziness, shortness of breath, chest pain and regular painful contractions.

TRAlışılmadık ya da yoğun egzersizden 24–72 saat sonra ortaya çıkan kas ağrısı ve sertliği. Genellikle birkaç günde geçer.

ENMuscle pain and stiffness appearing 24–72 hours after unaccustomed or intense exercise. Usually resolves within a few days.

TRYaralanma ya da hastalıktan sonra beklenenden daha uzun süre spora dönememe durumu. Eksik iyileşme, yeniden yaralanma korkusu ya da komplikasyonlardan kaynaklanabilir.

ENThe situation of being unable to return to sport for longer than expected after injury or illness. It may result from incomplete healing, fear of reinjury, or complications.

TRPerformansi artirmak amaciyla genlerin, genetik elementlerin veya hucrelerin manipulasyonudur. WADA tarafindan yasaklanmistir; deneysel ve potansiyel olarak ciddi saglik riskleri tasiyan bir alandir.

ENThe manipulation of genes, genetic elements or cells to enhance performance. It is prohibited by WADA and represents an experimental area with potentially serious health risks.

TRHâlâ büyüme ve gelişme dönemindeki çocuk ve ergen sporcular. Açık büyüme plakları ve gelişmekte olan vücutları nedeniyle özel antrenman ve yaralanma riskleri taşırlar.

ENChild and adolescent athletes who are still growing and developing. They carry special training and injury considerations due to open growth plates and developing bodies.

TRLateral tibia platosunun on yuzundeki, iliotibial bandin yapistigi cikintidir. Iliotibial bant cerrahisi ve lateral diz anatomisinde referans noktasidir.

ENA prominence on the anterolateral tibial plateau where the iliotibial band inserts. It is a landmark in iliotibial band surgery and lateral knee anatomy.

TRKarbonhidrat alimini gunluk veya seans bazli antrenman yukune gore esnek olarak ayarlama ilkesidir. Yuksek talepli gunlerde yakit artirilirken dusuk talepli gunlerde azaltilarak adaptasyon ve performans dengelenir.

ENThe principle of flexibly matching carbohydrate intake to the daily or session-specific training load. Fuel is increased on high-demand days and reduced on low-demand days to balance adaptation and performance.

TRHareket sırasında duyusal bilginin sürekli izlenip hatanın düzeltildiği kontrol biçimidir. Görece yavaş hareketlerde ve denge düzenlemesinde etkilidir; hızlı hareketler için yetersiz kalabilir.

ENA control mode in which sensory information is continuously monitored during movement and error is corrected. It is effective for relatively slow movements and balance regulation but can be too slow for fast actions.

TRAntrenman uyaranı azaldığında veya kesildiğinde kazanılan uyumların kademeli olarak kaybedilmesi ilkesidir. Düzenli antrenmanın sürdürülmesinin gerekliliğini vurgular.

ENThe principle that adaptations are gradually lost when the training stimulus is reduced or stopped. It underscores the need to maintain regular training.

TRBir çarpışmada geri sıçrama hızının çarpışma öncesi yaklaşma hızına oranıdır. Top sporlarında topun zeminden veya raketten geri seken davranışını niceler; elastiklik göstergesidir.

ENThe ratio of the rebound speed after a collision to the approach speed before it. In ball sports it quantifies how a ball bounces off a surface or implement and is a measure of elasticity.

TRBir kas hızla gerildiğinde kas iğciklerinin uyarılmasıyla aynı kasta refleks kasılma oluşmasıdır. Postural stabiliteyi korur ve gerilme-kısalma döngüsüne katkıda bulunur.

ENA reflex contraction of a muscle triggered when it is rapidly stretched and its muscle spindles are activated. It maintains postural stability and contributes to the stretch-shortening cycle.

TRKasın hızlı bir eksantrik gerilmenin ardından konsantrik kasılmaya geçtiği, depolanan elastik enerjiyi kullanan hareket örüntüsüdür. Sıçrama ve koşu gibi patlayıcı hareketlerin verimini artırır.

ENA movement pattern in which a muscle undergoes rapid eccentric stretch immediately followed by concentric contraction, exploiting stored elastic energy. It enhances the efficiency of explosive actions like jumping and running.

TRMideden salınan, açlığı uyaran hormon. Akut yoğun egzersiz geçici olarak ghrelin düzeyini baskılayarak iştahı kısa süreli azaltabilir; bu etki egzersiz tipine göre değişir.

ENA hunger-stimulating hormone secreted by the stomach. Acute intense exercise can transiently suppress ghrelin levels, briefly reducing appetite, with the effect varying by exercise type.

TROmuz eklem cukurunun (glenoid) kenarini saran fibrokartilaj halkadir. Eklem yuzeyini derinlestirir ve SLAP ile Bankart yaralanmalarinda etkilenir.

ENA fibrocartilaginous rim surrounding the shoulder socket (glenoid). It deepens the joint surface and is involved in SLAP and Bankart injuries.

TRKas ve karaciğerde depolanan karbonhidrat. Orta-yüksek şiddetli egzersizde ana enerji kaynağıdır.

ENCarbohydrate stored in muscle and liver; the main fuel during moderate-to-high intensity exercise.

TROnce glikojen depolarinin tuketilip ardindan yuksek karbonhidrat alimiyla normalin uzerine cikarilmasidir. Klasik karbonhidrat yuklemenin temelini olusturur ve dayaniklilik etkinliklerinde yorgunlugu geciktirebilir.

ENDepleting glycogen stores and then raising them above normal through high carbohydrate intake. It underlies classic carbohydrate loading and can delay fatigue in endurance events.

TRGlikojeni parçalayarak glikoz-1-fosfat açığa çıkaran enzim (glikojenoliz). Adrenalin ve kalsiyum tarafından aktive edilir; egzersizde hızlı enerji sağlanmasında kritik roldedir.

ENAn enzyme that breaks down glycogen to release glucose-1-phosphate (glycogenolysis). It is activated by adrenaline and calcium and is critical for providing rapid energy during exercise.

TRGlikojen sentezini katalize eden anahtar enzim. Egzersiz sonrası aktivitesi artar; bu durum kas glikojen depolarının hızlı yeniden doldurulmasını (süperkompansasyon) destekler.

ENA key enzyme catalyzing glycogen synthesis. Its activity increases after exercise, supporting rapid replenishment of muscle glycogen stores (supercompensation).

TRGlikozun glikoliz yolağı boyunca piruvat ve laktata dönüşme hızı. Yüksek şiddetli egzersizde belirgin artar; fosfofruktokinaz gibi anahtar enzimler tarafından düzenlenir.

ENThe rate at which glucose proceeds through the glycolytic pathway to pyruvate and lactate. It rises markedly during high-intensity exercise and is regulated by key enzymes such as phosphofructokinase.

TRAnaerobik glikoliz yoluyla sürdürülebilen toplam enerji üretim miktarıdır. Bir ila iki dakika süren yüksek şiddetli eforların performansını belirler.

ENThe total amount of energy production that can be sustained through anaerobic glycolysis. It determines performance in high-intensity efforts lasting one to two minutes.

TRYağ asidi oksidasyonu ile glikoz kullanımının karşılıklı olarak birbirini baskılaması ilişkisi (Randle döngüsü). Substrat seçimi ve metabolik esnekliğin düzenlenmesinde temel bir mekanizmadır.

ENThe reciprocal inhibition between fatty acid oxidation and glucose utilization (the Randle cycle). It is a fundamental mechanism in regulating substrate selection and metabolic flexibility.

TRYarisma oncesi, sirasi ve sonrasinda gidalarin glisemik indeksine gore secilmesidir. Yuksek glisemik indeksli gidalar hizli yakit ve toparlanma, dusuk indeksliler ise daha yavas enerji saglar.

ENThe selection of foods by their glycemic index before, during and after competition. High-glycemic foods provide rapid fuel and recovery, while low-glycemic foods give slower energy.

TRBir karbonhidrat içeren besinin kan şekerini ne kadar hızlı yükselttiğini gösteren sıralama. Sporcularda enerji ve glikojen depolarının zamanlamasını planlamak için kullanılır.

ENA ranking of how quickly a carbohydrate-containing food raises blood sugar. It is used in athletes to plan the timing of energy and glycogen replenishment.

TRBir gidanin glisemik indeksini, porsiyondaki karbonhidrat miktari ile birlestiren bir olcuttur. Sporcu beslenmesinde yakit secimi ve kan sekeri yanitini planlamak icin glisemik indekse gore daha pratik bir gostergedir.

ENA measure combining a food's glycemic index with the amount of carbohydrate in a serving. In sports nutrition it is a more practical indicator than glycemic index alone for planning fuel choices and blood glucose response.

TRVücutta su tutulumunu artırmak için gliserol ve sıvının birlikte alındığı strateji. Sıcakta dayanıklılık sporlarında dehidratasyonu geciktirmek amacıyla kullanılır.

ENA strategy of consuming glycerol with fluid to increase body water retention. It is used in endurance sports in the heat to delay dehydration.

TRPankreasın alfa hücrelerinden salınan ve karaciğerde glikoz üretimini uyaran hormon. Uzun süreli egzersizde düzeyi yükselerek kan şekerinin korunmasına katkıda bulunur.

ENA hormone secreted from the alpha cells of the pancreas that stimulates hepatic glucose production. Its level rises during prolonged exercise to help maintain blood glucose.

TRGlukokortikoidlerin yarisma ici enjeksiyon, agizdan ve rektal yollarla kullaniminin yasaklanmasi ve oncesinde belirli arinma sureleri uygulanmasi kurallaridir. Topikal ve inhale formlar genellikle izinlidir.

ENRules prohibiting injectable, oral and rectal glucocorticoid use in-competition and requiring specified washout periods beforehand. Topical and inhaled forms are generally permitted.

TRİltihabı baskılayan steroid ilaçlar. Sporda belirli uygulama yolları yarışma döneminde kısıtlanmıştır ve kurallara tabidir.

ENSteroid medications that suppress inflammation. Certain routes of administration are restricted in competition and subject to anti-doping rules.

TRLaktat, gliserol ve amino asitler gibi karbonhidrat olmayan kaynaklardan karaciğerde yeni glikoz üretilmesi. Uzun süreli egzersiz ve açlıkta kan şekerinin korunmasına katkıda bulunur.

ENProduction of new glucose in the liver from non-carbohydrate sources such as lactate, glycerol, and amino acids. It helps maintain blood glucose during prolonged exercise and fasting.

TRGlikoz taşıyıcı protein GLUT4'ün hücre içi keseciklerden kas hücre zarına taşınması. Hem insülin hem de kas kasılması (AMPK aracılı) tarafından uyarılarak glikoz alımını artırır.

ENMovement of the glucose transporter protein GLUT4 from intracellular vesicles to the muscle cell membrane. It is stimulated by both insulin and muscle contraction (AMPK-mediated) to increase glucose uptake.

TRVücutta en bol bulunan amino asit olup bağışıklık ve bağırsak fonksiyonunda rol oynar. Yoğun antrenman dönemlerinde takviye olarak kullanılır.

ENThe most abundant amino acid in the body, playing a role in immune and gut function. It is used as a supplement during periods of intense training.

TRGlutaminin saglikli sporcularda kas kazanimi veya bagisiklik uzerine belirgin yarar saglayan kanitlarinin zayif oldugunu ifade eder. Genellikle yalnizca ciddi stres veya hastalik durumunda ilgi gorur.

ENReflects that evidence for glutamine providing a clear benefit on muscle gain or immunity in healthy athletes is weak. It generally attracts interest only in states of severe stress or illness.

TRHücrenin başlıca antioksidanı olan glutatyonun indirgenmiş ve yükseltgenmiş formları arasındaki oran. Hücresel oksidatif durumun ve egzersize bağlı redoks dengesinin önemli bir göstergesidir.

ENThe ratio between the reduced and oxidized forms of glutathione, the cell's principal antioxidant. It is an important indicator of cellular oxidative status and exercise-related redox balance.

TRKalçanın en büyük ve en güçlü kası olup kalçayı geren temel kastır. Koşma, sıçrama ve yukarı tırmanma gibi güçlü hareketlerde rol alır.

ENThe largest and most powerful muscle of the buttock and the main hip extensor. It is involved in powerful movements such as running, jumping, and climbing.

TRKalçanın yanında yer alan, tek ayak üzerindeyken pelvisi dengeleyen kas. Zayıflığı koşucularda kalça ve diz sorunlarıyla ilişkilendirilir.

ENA muscle on the side of the hip that stabilizes the pelvis during single-leg stance. Its weakness is linked to hip and knee problems in runners.

TRKalcanin en derin ve en kucuk abduktor kasidir. Gluteus medius ile birlikte tek ayak ustunde durusta pelvisi stabilize eder.

ENThe deepest and smallest of the gluteal abductor muscles. Together with the gluteus medius it stabilizes the pelvis during single-leg stance.

TRTendondaki Golgi tendon organlarının aşırı gerginliği algılamasıyla kasın refleks olarak gevşemesidir. Aşırı kuvvet üretimine karşı koruyucu bir geri bildirim mekanizmasıdır.

ENA reflex relaxation of a muscle triggered when Golgi tendon organs in the tendon detect excessive tension. It is a protective feedback mechanism against excessive force production.

TRAynı yaş kategorisinde yılın erken aylarında doğan sporcuların, fiziksel olgunluk avantajı nedeniyle seçilme ve başarılı olma olasılığının daha yüksek olmasıdır.

ENThe phenomenon whereby athletes born in the earlier months of a selection year are more likely to be selected and succeed due to an advantage in physical maturity.

TRKoşuda yer temas süresinin toplam adım süresine oranıdır. Düşük görev faktörü daha kısa temas ve daha uzun uçuş süresi anlamına gelir; sprint ve hızlı koşuyla ilişkilidir.

ENThe ratio of ground contact time to total stride time in running. A low duty factor means shorter contact and longer flight, associated with sprinting and faster running.

TRDinamik hareketler sırasında gövdenin pozisyon ve hareketini düzenleme yeteneğidir. Yetersiz gövde kontrolü, iniş ve yön değiştirmelerde kütle merkezinin kaymasıyla diz yaralanma riskini artırır.

ENThe ability to regulate trunk position and motion during dynamic movements. Poor trunk control shifts the center of mass during landings and cutting, increasing knee injury risk.

TRIc uylugun yuzeyel ince kasidir, hem kalcayi adduksiyona hem dizi fleksiyona getirir. Tendonu pes anserinus'a katilir ve greft olarak kullanilabilir.

ENA superficial, slender medial thigh muscle that both adducts the hip and flexes the knee. Its tendon joins the pes anserinus and can be used as a graft.

TRKuvveti hızlı biçimde üretebilme yeteneği. Sıçrama, sprint ve fırlatma performansını belirler.

ENThe ability to produce force rapidly; determines jump, sprint, and throwing performance.

TRTopuk kemiğinin arka-üst kısmında kemiksi çıkıntı oluşmasıdır. Ayakkabı ile sürtünmeye bağlı bursit ve Aşil ağrısına yol açabilir.

ENA bony prominence on the back of the heel bone. It can cause bursitis and Achilles pain due to friction with footwear.

TREl bileğindeki hamatum kemiğinin çengel çıkıntısının kırığıdır. Golf, tenis ve beyzbol gibi sopalı sporlarda avuç içine gelen darbeyle oluşur.

ENA fracture of the hook-shaped projection of the hamate bone in the wrist. It occurs from impact to the palm in racket and club sports such as golf, tennis, and baseball.

TREl bileginin distal sirasinda kanca seklinde cikintisi (hamulus) olan karpal kemiktir. Golf ve raket sporlarinda hamulus kirigi gorulebilir.

ENA carpal bone in the distal wrist row with a hook-shaped process (hamulus). Fractures of its hook occur in golf and racquet sports.

TRUyluğun arkasında yer alan, dizi büken ve kalçayı geren kas grubu. Sürat sporlarında sık zorlanır ve yaralanmaya yatkındır.

ENThe muscle group at the back of the thigh that bends the knee and extends the hip. It is frequently strained and prone to injury in sprint sports.

TRUyluk arkası kaslarının sprint ve ani hızlanmada zorlanması. Futbolda en sık görülen kas yaralanmalarındandır.

ENStrain of the posterior thigh muscles during sprinting or sudden acceleration; among the most common muscle injuries in football.

TRIkinci servikal vertebranin (C2) pediküllerinin bilateral kirigidir. Asiri ekstansiyon mekanizmasiyla olusur ve potansiyel olarak instabildir.

ENA bilateral fracture of the pedicles of the second cervical vertebra (C2). It results from a hyperextension mechanism and is potentially unstable.

TRYaralanma veya cerrahi sonrası eklemin kaybedilen pasif ve aktif hareket genişliğini germe, mobilizasyon ve kontrollü egzersizlerle geri kazandırmayı amaçlayan rehabilitasyon hedefidir.

ENA rehabilitation goal aiming to recover a joint's lost passive and active movement amplitude after injury or surgery through stretching, mobilization and controlled exercise.

TRBelirli bir hareketi gerçekleştirmek için harcanan metabolik enerjinin verimliliğidir. Teknik gelişim ve nöromüsküler uyumla iyileşerek aynı işin daha az enerjiyle yapılmasını sağlar.

ENThe efficiency of the metabolic energy expended to perform a given movement. It improves with technical development and neuromuscular adaptation, allowing the same work with less energy.

TRBir egzersiz veya hareketin gerçekleştirilme hızıdır. Direnç antrenmanında yükü ve nöromüsküler yorgunluğu izlemek için objektif bir gösterge olarak kullanılır.

ENThe speed at which an exercise or movement is performed. In resistance training it is used as an objective indicator to monitor load and neuromuscular fatigue.

TRMedial tarafı güçlendirilmiş, aşırı pronasyonu sınırlamak için tasarlanmış sert yapılı koşu ayakkabısıdır. Düşük ayak kemerli ve belirgin aşırı pronasyon gösteren koşucularda kullanılır.

ENA structurally stiff running shoe with reinforced medial support designed to limit excessive pronation. It is used by runners with low arches and marked overpronation.

TRDirseğe valgus stresi uygulanırken bükülüp açılarak iç yan bağ yetmezliğini değerlendiren testtir. Belirli açı aralığında ağrı UCL yaralanmasını gösterir.

ENA test that assesses medial collateral ligament insufficiency by flexing and extending the elbow while applying valgus stress. Pain over a specific arc indicates UCL injury.

TRKol 90 derece kaldırılıp iç rotasyon yaptırılarak omuz sıkışmasını değerlendiren testtir. Ağrı subakromiyal sıkışmayı gösterir.

ENA test that evaluates shoulder impingement by flexing the arm to 90 degrees and internally rotating it. Pain indicates subacromial impingement.

TRSporcunun antrenmana hazır olma düzeyini değerlendirmek için yorgunluk, uyku, kas ağrısı, ruh hali ve kalp atım hızı değişkenliği gibi göstergelerin düzenli takibidir.

ENThe regular tracking of indicators such as fatigue, sleep, muscle soreness, mood and heart rate variability to assess an athlete's level of preparedness to train.

TRStandart kalıplarla seri üretilen, kişiye özel olmayan ayak ortezleridir. Hafif şikayetlerde uygun maliyetli ve hızlı bir çözüm sunar; ancak kişisel anatomiye tam uyum sağlamaz.

ENMass-produced, non-custom foot orthoses made from standard molds. They offer a cost-effective and rapid solution for mild complaints but do not conform precisely to individual anatomy.

TRAtış hareketinin, vücudun fırlatmaya hazırlandığı başlangıç evresidir. Denge sağlanır, kütle merkezi konumlanır ve sonraki fazlar için potansiyel enerji birikimi başlar.

ENThe initial phase of the throwing motion in which the body prepares to deliver. Balance is established, the center of mass is positioned, and potential energy begins to accumulate for the subsequent phases.

TRErkeklerde testosteron uretimini uyaran insan koryonik gonadotropin hormonudur. Steroid kullanimi sonrasi dogal uretimi geri getirmek icin suistimal edildiginden erkeklerde yasaktir.

ENHuman chorionic gonadotropin, a hormone that stimulates testosterone production in men. It is prohibited in men because it is abused to restore natural production after steroid use.

TRPerformansı yönlendirmek için ölçülebilir, ulaşılabilir ve zamana bağlı hedefler oluşturma sürecidir; sonuç, performans ve süreç hedeflerini içerir ve motivasyonu artırır.

ENThe process of establishing measurable, attainable and time-bound objectives to guide performance, encompassing outcome, performance and process goals, and enhancing motivation.

TREklem içine kanama. ACL yırtığı gibi ciddi yaralanmalarda hızlı şişlik ile kendini gösterir.

ENBleeding into a joint; presents with rapid swelling in serious injuries such as ACL tears.

TRVücuttaki toplam hemoglobin miktarıdır ve kanın oksijen taşıma kapasitesini doğrudan belirler. Yükseklik antrenmanıyla artarak aerobik performansı destekleyebilir.

ENThe total amount of hemoglobin in the body, which directly determines the blood's oxygen-carrying capacity. It can increase with altitude training to support aerobic performance.

TREgzersiz sırasında plazma hacminin geçici azalmasıyla kan hücresi ve protein konsantrasyonunun göreceli artması. Kan testi yorumunda dikkate alınması gereken bir etkidir.

ENThe relative increase in blood cell and protein concentration due to a transient decline in plasma volume during exercise. It is an effect that must be considered when interpreting blood tests.

TRDemir metabolizmasını düzenleyen, demir emilimini baskılayan hormon. Egzersize bağlı inflamasyonla (özellikle IL-6 aracılı) düzeyi yükselerek sporcularda demir eksikliğine katkıda bulunabilir.

ENA hormone regulating iron metabolism that suppresses iron absorption. Its level rises with exercise-induced inflammation (notably IL-6-mediated), potentially contributing to iron deficiency in athletes.

TRTemas sporlarında deriden deriye yayılan herpes virüsü enfeksiyonu. Güreşçilerde sıktır ve aktif lezyonlar iyileşene kadar müsabakadan men gerektirir.

ENA herpes virus skin infection spread through skin-to-skin contact in contact sports. It is common in wrestlers and requires withholding from competition until active lesions heal.

TRKaldırılan ağırlığın hareket hızının ölçülerek antrenman yükünün ayarlandığı yöntemdir. Günlük hazırlık durumuna göre şiddeti objektif olarak düzenlemeyi sağlar.

ENA method in which the movement velocity of a lifted load is measured to regulate training intensity. It allows objective adjustment of intensity based on daily readiness.

TRAtışta kolun maksimum dış rotasyondan topun bırakılmasına kadar hızla öne döndüğü, çok kısa süren evredir. En yüksek açısal hızlar bu fazda üretilir.

ENThe very brief throwing phase in which the arm rotates rapidly forward from maximum external rotation to ball release. The highest angular velocities are produced during this phase.

TRKısa sürede, genellikle sıvı kısıtlaması ve terlemeyle vücut ağırlığını düşürme yöntemi. Dehidratasyon, performans düşüşü ve sağlık riskleriyle ilişkilidir.

ENA method of lowering body weight over a short period, often through fluid restriction and sweating. It is associated with dehydration, performance decline, and health risks.

TRPerformans ve sağlık için sıvı-elektrolit dengesinin korunması. Hem dehidratasyon hem aşırı su tüketimi (hiponatremi) zararlıdır.

ENMaintaining fluid and electrolyte balance for performance and health. Both dehydration and overhydration (hyponatremia) are harmful.

TRSporcunun sivi durumunu vucut agirligi, idrar rengi ve susama gibi gostergelerle takip etmesidir. Bu basit gostergelerin birlikte kullanilmasi pratik bir degerlendirme saglar.

ENThe monitoring of an athlete's hydration status using indicators such as body weight, urine colour and thirst. Combining these simple indicators provides a practical assessment.

TRHafif dehidratasyonun bile dikkat, karar verme ve algilanan efor uzerine olumsuz etkisidir. Bu nedenle takim sporlari ve teknik sporlarda hidrasyon performansin onemli bir parcasidir.

ENThe negative effect that even mild dehydration can have on attention, decision-making and perceived effort. Hydration is therefore an important part of performance in team and skill sports.

TRSuyun kaldırma kuvveti ve direncinden yararlanılan rehabilitasyon yöntemi. Eklemlere binen yükü azaltarak erken dönemde güvenli egzersize olanak tanır.

ENA rehabilitation method using the buoyancy and resistance of water. It reduces load on the joints, allowing safe exercise in early stages.

TRGöze gelen darbe sonucu ön kamarada kan birikmesidir. Görme bozukluğu yapabilir ve acil değerlendirme gerektirir.

ENAn accumulation of blood in the anterior chamber of the eye following a blow. It can impair vision and requires urgent evaluation.

TRÖn omuz çıkığı sırasında humerus başının arka kısmında oluşan çökme kırığıdır. Tekrarlayan çıkıklara katkıda bulunabilir.

ENA compression fracture on the back of the humeral head that occurs during anterior shoulder dislocation. It can contribute to recurrent dislocations.

TRVucut su iceriginin normalin uzerine cikarilmasidir. Sicakta uzun etkinlikler oncesi gluonen veya gliserol gibi maddelerle denenmis olsa da egzersizle iliskili hiponatremi riski tasir.

ENRaising body water content above normal. It has been attempted before long events in the heat using agents such as glycerol, but it carries a risk of exercise-associated hyponatremia.

TRKalp kasının kalıtsal kalınlaşması. Genç sporcularda ani kardiyak ölümün önemli bir nedenidir; taramayla saptanabilir.

ENInherited thickening of the heart muscle; a leading cause of sudden cardiac death in young athletes, detectable by screening.

TRİçindeki oksijen oranını düşürerek yüksek irtifa koşullarını taklit eden ve sporcunun deniz seviyesinde yaşarken irtifa uyumu kazanmasını amaçlayan kapalı uyku ortamıdır.

ENAn enclosed sleeping environment that lowers internal oxygen concentration to simulate high-altitude conditions, aiming to provide altitude adaptation while an athlete lives at sea level.

TRDüşen kandaki oksijen basıncına yanıt olarak ventilasyonun artması. Periferik kemoreseptörler tarafından tetiklenir ve yüksekliğe aklimatizasyonun erken bir adaptasyonudur.

ENThe increase in ventilation in response to falling blood oxygen pressure. It is triggered by peripheral chemoreceptors and is an early adaptation of altitude acclimatization.

TRVücut iç ısısının tehlikeli düzeyde düşmesi durumu; titreme, koordinasyon kaybı ve bilinç değişikliğine yol açar. Soğuk ortam sporlarında risk taşır.

ENA dangerous drop in the body's core temperature, causing shivering, loss of coordination, and altered consciousness. It is a risk in cold-environment sports.

TRTarti sonrasi kisa surede sivi ve glikojenin geri kazanilmasiyla agirligin hizla artmasidir. Siklet sporlarinda yaygin bir uygulama olsa da tekrarlayan kilo dongusunun parcasi olabilir.

ENThe rapid increase in weight after weigh-in as fluid and glycogen are regained quickly. Though common in weight-class sports, it can be part of a harmful repeated weight cycle.

TRLösin metabolizmasından üretilen ve kas yıkımını azaltabilen bir bileşik. Antrenmana yeni başlayanlarda ya da yüksek stres dönemlerinde kas korunmasına yardımcı olabileceği öne sürülür.

ENA compound produced from leucine metabolism that may reduce muscle breakdown. It is proposed to help preserve muscle in novice trainees or during periods of high stress.

TRHMB nin antrenmanli bireylerde kas kaybini azaltmadaki yararinin sinirli ve tartismali kanitlarla desteklendigini ifade eder. Daha cok hareketsizlik veya kas kaybi riski olan durumlarda incelenir.

ENReflects that HMB's benefit in reducing muscle loss in trained individuals is supported by limited and debated evidence. It is studied mainly in states of immobilization or muscle-loss risk.

TRDiz kapağı altındaki Hoffa yağ yastığının sıkışıp inflame olmasıyla gelişen ön diz ağrısıdır. Dizin tam açılmasıyla artar.

ENAnterior knee pain caused by impingement and inflammation of the Hoffa fat pad beneath the kneecap. It worsens with full extension of the knee.

TRBaska bir kisiden alinan uyumlu kanin sporcuya verilmesidir. Yasaktir; transfuzyon reaksiyonlari ve kan yoluyla bulasan enfeksiyon riskleri tasir ve modern testlerle tespit edilebilir.

ENThe transfusion of compatible blood from another person into an athlete. It is prohibited, carries risks of transfusion reactions and blood-borne infection, and is detectable with modern tests.

TRDüşük-orta düzeyde bir stres uyaranının (örneğin reaktif oksijen türleri) adaptif savunma yanıtlarını uyararak yararlı sonuç doğurması ilkesi. Egzersize bağlı pek çok olumlu adaptasyonun temelidir.

ENThe principle that a low-to-moderate stress stimulus (such as reactive oxygen species) elicits beneficial outcomes by inducing adaptive defense responses. It underlies many positive exercise-induced adaptations.

TRHumerus ust ucunda supraspinatus, infraspinatus ve teres minor tendonlarinin yapistigi cikintidir. Omuz cikiklarinda avulsiyon kirigi olabilir.

ENA prominence at the proximal humerus where the supraspinatus, infraspinatus, and teres minor tendons attach. It may sustain an avulsion fracture in shoulder dislocations.

TRIdrarin yogunlugunu olcen ve hidrasyon durumunu degerlendirmede kullanilan pratik bir gostergedir. 1.020 nin uzeri degerler genellikle hipohidrasyona isaret eder.

ENA practical index measuring urine concentration, used to assess hydration status. Values above 1.020 generally indicate hypohydration.

TRIdrarin rengini koyuluk derecesine gore degerlendirerek hidrasyon durumu hakkinda kabaca fikir veren basit bir aractir. Acik renk yeterli hidrasyona, koyu renk sivi kaybina isaret eder.

ENA simple tool that gives a rough indication of hydration status by grading urine colour. A pale colour suggests adequate hydration, while a dark colour indicates fluid loss.

TRBüyüme hormonu etkisiyle başta karaciğer ve kasta üretilen, insülin benzeri büyüme faktörü-1. Kas hücre çoğalmasını, protein sentezini ve uydu hücre aktivasyonunu destekler.

ENInsulin-like growth factor-1, produced mainly in the liver and muscle under growth hormone influence. It supports muscle cell proliferation, protein synthesis, and satellite cell activation.

TRSporcularin kullandiklari her ilac ve takviyenin icerigini yasakli madde acisindan dogrulamasidir. Genellikle guncel anti-doping veritabanlari uzerinden yapilir ve istem disi ihlalleri onler.

ENThe practice of athletes verifying the ingredients of every medication and supplement against prohibited substances. It is usually done through up-to-date anti-doping databases and prevents inadvertent violations.

TRPsoas major ve iliacus kaslarinin birlesiminden olusan, kalcanin en guclu fleksoru olan derin kastir. Sporcularda ic snapping hip sendromuna neden olabilir.

ENA deep muscle formed by the psoas major and iliacus, the most powerful hip flexor. In athletes it can cause internal snapping hip syndrome.

TRIliopsoas tendonu ile kalca eklemi onu arasinda yer alan en buyuk vucut bursasidir. Inflamasyonu kasik agrisi ve ic snapping hip ile iliskili olabilir.

ENThe largest bursa in the body, located between the iliopsoas tendon and the front of the hip joint. Its inflammation can relate to groin pain and internal snapping hip.

TRKonilerle düzenlenmiş bir parkurda hızlı yön değiştirmelerle koşulan standart bir çeviklik testidir. Hız ile yön değiştirme yeteneğini birlikte ölçer.

ENA standard agility test run through a cone-marked course with rapid changes of direction. It measures speed combined with change-of-direction ability.

TRSkapulanin arka yuzunden baslayan rotator manset kasidir. Omuzun baslica dis rotatorudur ve glenohumeral eklemi arkadan stabilize eder.

ENA rotator cuff muscle arising from the posterior scapula. It is the principal external rotator of the shoulder and stabilizes the glenohumeral joint posteriorly.

TREgzersize bagli bronkokonstriksiyon ve astim tedavisinde kullanilan, hava yollarini acan inhale ilaclardir. Belirli ajan ve dozlar WADA kurallari cercevesinde izinlidir.

ENInhaled airway-opening drugs used to treat exercise-induced bronchoconstriction and asthma. Certain agents and doses are permitted within WADA rules.

TRGlikojen depolanmasini ve anabolik surecleri artirmak amaciyla suistimal edilen bir hormondur. Diyabet disi sporcularda WADA tarafindan yasaktir ve ciddi hipoglisemi riski tasir.

ENA hormone abused to enhance glycogen storage and anabolic processes. It is prohibited by WADA in non-diabetic athletes and carries a serious risk of hypoglycemia.

TRTibia ile fibula arasini boydan boya baglayan fibroz zardir. Maisonneuve kiriginda yirtilir ve yuk aktarimina katki saglar.

ENA fibrous sheet binding the tibia and fibula along their length. It tears in Maisonneuve fractures and contributes to load transfer.

TROn kol distalinde birinci ve ikinci ekstansor kompartman tendonlarinin kesistigi yerdeki tenosinovittir. Kurek cekme ve agirlik kaldirmada gorulur.

ENA tenosynovitis at the crossing of the first and second extensor compartment tendons in the distal forearm. It occurs in rowing and weightlifting.

TRBesinci metatars tabanindaki apofizin traksiyon apofizitidir. Aktif cocuklarda ayagin dis kenarinda agri ve hassasiyet yapar.

ENA traction apophysitis of the apophysis at the base of the fifth metatarsal. It causes pain and tenderness on the lateral border of the foot in active children.

TRSıcakta yoğun egzersiz sırasında terle tuz kaybına bağlı gelişen ağrılı, istemsiz kas kasılmaları. Sıvı ve elektrolit alımıyla genellikle düzelir.

ENPainful, involuntary muscle contractions during intense exercise in the heat, linked to salt loss through sweat. They usually resolve with fluid and electrolyte intake.

TRHücresel strese (ısı, oksidatif stres, egzersiz) yanıt olarak üretilen, protein katlanmasını koruyan moleküler şaperonlar. Doku korunmasına ve egzersiz adaptasyonuna katkıda bulunurlar.

ENMolecular chaperones produced in response to cellular stress (heat, oxidative stress, exercise) that protect protein folding. They contribute to tissue protection and exercise adaptation.

TRBir bölgeye ısı uygulayarak kan akımını ve doku esnekliğini artırmayı amaçlayan yöntem. Kas gerginliğini ve kronik ağrıyı azaltmak için kullanılır.

ENA method that applies heat to an area to increase blood flow and tissue flexibility. It is used to reduce muscle tension and chronic pain.

TREgzersiz öncesi vücudu hazırlayan ve sonrası toparlanmayı destekleyen rutinler. Performansı artırır, yaralanma riskini azaltır.

ENRoutines that prepare the body before exercise and support recovery afterward. Improve performance and reduce injury risk.

TRSporcunun bilerek olmadan, cogunlukla kontamine takviyeler veya etiketsiz icerikler yoluyla yasakli madde almasidir. Kati sorumluluk ilkesi nedeniyle sporcu sonuctan sorumlu tutulur.

ENWhen an athlete ingests a prohibited substance unknowingly, often through contaminated supplements or undeclared ingredients. Under the strict liability principle, the athlete is held responsible for the outcome.

TRCozunmus partikul yogunlugu vucut sivisina yakin olan spor icecegidir. Sivi ve karbonhidrati dengeli bir hizda saglar ve cogu dayaniklilik etkinligi icin uygundur.

ENA sports drink whose dissolved particle concentration is close to that of body fluids. It supplies fluid and carbohydrate at a balanced rate and suits most endurance activities.

TRSporcunun kendine yönelttiği içsel veya sesli ifadelerdir; öğretici, motive edici veya olumlu yönlendirici kullanıldığında odaklanmayı ve performansı iyileştirebilir.

ENThe internal or spoken statements an athlete directs at themselves; when used instructionally, motivationally or positively, it can improve focus and performance.

TRSporcunun dikkatini vücut hareketinin kendisine yönelttiği odaklanma biçimidir. Bazı durumlarda hareketin otomatikliğini bozarak performansı sınırlayabilir.

ENA focus mode in which the athlete directs attention to the body's own movement. In some cases it can disrupt movement automaticity and limit performance.

TRAyakkabı içine yerleştirilen, basıncı yeniden dağıtan ve darbeyi emen tabanlık desteğidir. Plantar bölge ağrılarını hafifletmek ve yüklenmeyi dengelemek amacıyla kullanılır.

ENAn insole support placed inside the shoe that redistributes pressure and absorbs impact. It is used to relieve plantar region pain and balance loading.

TRDizin iç yan bağının valgus stresine bağlı zedelenmesidir. Dizin iç tarafına gelen darbeyle sık oluşur ve iç dizde ağrı verir.

ENInjury of the medial collateral ligament of the knee due to valgus stress. It commonly results from a blow to the outer knee and causes pain on the inner side.

TRBir aktiviteyi dışsal ödül için değil, kendi içsel doyumu, keyfi ve ustalaşma isteği için yapma eğilimidir; uzun vadeli bağlılık ve tatminle ilişkilidir.

ENThe drive to engage in an activity for its own inherent satisfaction, enjoyment and the desire for mastery rather than for an external reward, linked to long-term commitment and satisfaction.

TRBir sarsıntıdan tam iyileşmeden ikinci bir kafa darbesi alınmasıyla oluşan, hızla ilerleyen beyin ödemi tablosudur. Nadir ama yaşamı tehdit eden bir durumdur.

ENRapidly progressive brain swelling that occurs when a second head impact is sustained before full recovery from a concussion. It is a rare but life-threatening condition.

TRDirencin kuvvet ile destek noktası arasında yer aldığı kaldıraç sistemidir. Ayak parmak ucuna kalkma (plantar fleksiyon) hareketi bu sistemi temsil eder ve mekanik avantaj sağlar.

ENA lever system in which the resistance lies between the effort and the fulcrum. Rising onto the toes (plantar flexion) represents this system, which provides mechanical advantage for force production.

TRVentilasyonun karbondioksit üretimine göre orantısız şekilde ikinci kez hızlandığı nokta (solunumsal kompansasyon noktası). Yüksek şiddetli dayanıklılık sınırını belirlemede kullanılır.

ENThe point at which ventilation accelerates disproportionately to carbon dioxide production for a second time (respiratory compensation point). It is used to define the upper boundary of high-intensity endurance.

TRVücudun sıcak, soğuk veya yüksek irtifa gibi çevresel strese tekrarlı maruziyetle gösterdiği fizyolojik uyumdur; örneğin sıcakta terleme veartmış plazma hacmi gelişir.

ENThe body's physiological adaptation to environmental stress such as heat, cold or altitude through repeated exposure, for example improved sweating and increased plasma volume in heat.

TRHareket başlamadan önce planlanan, önceden programlanmış kas aktivasyonuna dayanan kontrol biçimidir. Hızlı, balistik hareketlerde ve postural kasların önceden devreye girmesinde rol oynar.

ENA control mode based on preprogrammed muscle activation planned before movement begins. It governs fast, ballistic actions and the anticipatory activation of postural muscles.

TRKalça kemiği üst kenarına (iliak krista) doğrudan darbe sonucu oluşan ağrılı ezilmedir. Temas sporlarında sık görülür.

ENA painful contusion caused by a direct blow to the upper rim of the hip bone (iliac crest). It is common in contact sports.

TRUyluk dış yüzündeki bandın diz dışında sürtünmesiyle oluşan ağrı. Koşucularda sık görülür.

ENPain on the outer knee from friction of the iliotibial band; common in runners.

TRSporcunun bir hareketi veya performansı tüm duyularını kullanarak zihninde canlandırdığı zihinsel beceri uygulamasıdır; beceri öğrenimini, güveni ve hazırlığı destekler.

ENA mental skill practice in which an athlete vividly rehearses a movement or performance in their mind using all senses, supporting skill learning, confidence and preparation.

TRBir cisme uygulanan kuvvet ve sürenin çarpımının onun momentum değişimine eşit olduğunu ifade eder. Sporcuların hızlanma ve patlayıcı hareketlerini açıklamada kullanılır.

ENStates that the product of force and the time it is applied equals the change in an object's momentum. It is used to explain athletes' acceleration and explosive movements.

TRDoku yaralanmasından sonraki ilk fazdır; genellikle 3-7 gün sürer. Kanama, ödem, ağrı ve hücresel temizlik ile karakterizedir ve sonraki onarım fazlarına zemin hazırlar.

ENThe first phase after tissue injury, typically lasting 3-7 days. Characterized by bleeding, edema, pain and cellular debris clearance, it sets the stage for the subsequent repair phases.

TRSıçrama veya düşüş sonrası yere inişte vücudun kuvveti emme ve dağıtma biçimidir. Uygun iniş tekniği alt ekstremite yaralanma riskini azaltmada önemlidir.

ENThe way the body absorbs and distributes force when landing after a jump or drop. Proper landing technique is important for reducing lower-limb injury risk.

TRSıçrama sonrası inişte dizin büküldüğü açının derecesidir. Daha fazla diz fleksiyonu yer tepki kuvvetlerini daha uzun sürede emerek ön çapraz bağ yüklenmesini azaltır.

ENThe degree to which the knee is flexed during landing after a jump. Greater knee flexion absorbs ground reaction forces over a longer time, reducing loading on the anterior cruciate ligament.

TRFosfokreatin yıkımıyla kas içinde biriken inorganik fosfat. Kalsiyum salınımını ve kasılma proteinlerinin işlevini bozarak periferik kas yorgunluğunun başlıca nedenlerinden biri olarak kabul edilir.

ENInorganic phosphate that accumulates in muscle from phosphocreatine breakdown. By impairing calcium handling and contractile protein function, it is considered a major cause of peripheral muscle fatigue.

TRDoku büyümesini düzenleyen, sporda performans amacıyla kötüye kullanılan yasaklı bir hormon. Eklem, metabolik ve kalp sorunları gibi sağlık riskleri taşır.

ENA hormone that regulates tissue growth, banned and misused in sport for performance gains. It carries health risks including joint, metabolic, and heart problems.

TRDokuların belirli bir insülin düzeyine glikoz alımıyla yanıt verme yeteneği. Düzenli egzersiz, kas glikoz alımını ve mitokondriyal işlevi iyileştirerek bu duyarlılığı belirgin artırır.

ENThe ability of tissues to respond to a given insulin level with glucose uptake. Regular exercise markedly improves this sensitivity by enhancing muscle glucose uptake and mitochondrial function.

TRKasılan kastan salınan, egzersizle düzeyi belirgin artan bir miyokin. Akut egzersizde anti-inflamatuar ve metabolik düzenleyici roller üstlenerek glikoz ve yağ metabolizmasını etkiler.

ENA myokine released from contracting muscle whose levels rise markedly with exercise. In acute exercise it has anti-inflammatory and metabolic regulatory roles, influencing glucose and fat metabolism.

TRKol abduksiyon ve dış rotasyonda iken rotator manşetin posterior-superior glenoid kenarına sıkışmasıdır. Atletlerde posterior omuz ağrısına neden olur.

ENImpingement of the rotator cuff against the posterior-superior glenoid rim when the arm is abducted and externally rotated. It causes posterior shoulder pain in athletes.

TRYüksek şiddetli efor dönemleriyle planlı dinlenme veya düşük şiddetli toparlanmanın dönüşümlü uygulandığı yöntemdir. Aerobik ve anaerobik kapasiteyi verimli biçimde geliştirir.

ENA method alternating periods of high-intensity effort with planned rest or low-intensity recovery. It develops aerobic and anaerobic capacity efficiently.

TROmurlar arasında yer alan, darbe emen ve harekete izin veren kıkırdak yastıkçık. Yüklenme ve yaşlanmayla hasar görerek bel ağrısına yol açabilir.

ENA cartilage cushion between the vertebrae that absorbs shock and allows movement. It can be damaged by loading and aging, leading to back pain.

TREgzersizle salınan ve beyaz yağ dokusunun kahverengileşmesini teşvik ettiği öne sürülen bir miyokin. Enerji harcaması ve metabolik sağlık üzerindeki rolleri araştırılmaktadır.

ENA myokine released with exercise that is proposed to promote browning of white adipose tissue. Its roles in energy expenditure and metabolic health are under investigation.

TRYüksek irtifaya kademeli çıkış, yeterli hidrasyon, ilk gece yüksekliğini sınırlama ve gerektiğinde asetazolamid kullanımıyla akut dağ hastalığı riskini azaltma stratejileridir.

ENStrategies to reduce the risk of acute mountain sickness through gradual ascent, adequate hydration, limiting first-night sleeping altitude and, when needed, the use of acetazolamide.

TRGenellikle el-bilek röntgeniyle kemik yaşının belirlenerek genç sporcunun büyüme ve olgunlaşma düzeyinin ve büyüme potansiyelinin tahmin edilmesidir.

ENThe estimation of a young athlete's growth and maturation level and remaining growth potential by determining bone age, usually from a hand-wrist radiograph.

TRHamstring kaslarının çekmesiyle oturma kemiği çıkıntısının büyüme plağından kopmasıdır. Genç sporcularda ani esneme veya sprint sırasında oluşur.

ENAvulsion of the ischial tuberosity growth plate by the pull of the hamstring muscles. It occurs in young athletes during sudden stretching or sprinting.

TRMerkezi sinir sisteminin bir kası maksimal istemli kasılma sırasında ne ölçüde tam olarak devreye alabildiğinin ölçüsü. Yıvrılma tekniği ile değerlendirilir ve merkezi yorgunluğu yansıtır.

ENA measure of how completely the central nervous system can recruit a muscle during maximal voluntary contraction. It is assessed with the twitch interpolation technique and reflects central fatigue.

TRİnterval antrenmanda efor süresinin dinlenme süresine oranıdır. Bu oran hedeflenen enerji sistemini ve antrenmanın fizyolojik etkisini belirler.

ENThe ratio of work duration to rest duration in interval training. This ratio determines the targeted energy system and the physiological effect of the session.

TRYaralı bireyi mesleğinin veya sporun gerçek fiziksel taleplerine hazırlamak için iş benzeri görevleri kademeli yoğunlukta simüle eden yapılandırılmış rehabilitasyon programıdır.

ENA structured rehabilitation program that simulates job-like tasks at graded intensity to prepare an injured person for the real physical demands of their occupation or sport.

TRDestek fazının ikinci yarısında ayağın zemine geri itmesiyle oluşan ve vücudu öne doğru hızlandıran ileriye yönelik yatay yer tepki kuvvetidir.

ENThe forward-directed horizontal ground reaction force produced in the second half of stance as the foot pushes back against the ground, accelerating the body forward.

TRSporcunun öznel uyku kalitesi, yorgunluk, kas ağrısı, stres ve ruh halini kısa ölçeklerle günlük olarak değerlendiren, toparlanma ve aşırı yüklenmeyi izleyen araçtır.

ENA tool that uses short daily scales to assess an athlete's subjective sleep quality, fatigue, muscle soreness, stress and mood, monitoring recovery and excessive load.

TRBir volan aracılığıyla direncin sporcunun ürettiği kuvvete göre değiştiği antrenman yöntemidir. Özellikle eksantrik fazda yüksek yük sağlayarak kuvvet uyumlarını uyarır.

ENA training method using a flywheel in which resistance varies with the force the athlete produces. It provides high load especially in the eccentric phase to stimulate strength adaptations.

TRSabit açısal hızda kas kuvvetinin hareket boyunca ölçüldüğü değerlendirme yöntemidir. Kuvvet dengesizliklerini ve eklem çevresi tork profillerini nesnel olarak ortaya koyar.

ENAn assessment method measuring muscular force at a constant angular velocity throughout the range of motion. It objectively reveals strength imbalances and torque profiles around a joint.

TRSabit hızda kas kuvvetini objektif ölçen yöntem. Yaralanma sonrası kas dengesizliğini ve oyuna dönüş hazırlığını değerlendirir.

ENA method measuring muscle strength at a constant speed. Assesses muscle imbalance and return-to-play readiness after injury.

TRKas boyunun değişmeden kuvvet ürettiği kasılma türü. Ağrıyı azaltıcı rehabilitasyonda kullanılır.

ENA contraction producing force without a change in muscle length; used in pain-relieving rehabilitation.

TRTendinopatide ağrıyı azaltmak ve yüklemeye başlamak için kullanılan, kasın boyu değişmeden kasıldığı statik kontraksiyonlardır; genellikle 30-45 saniyelik tutuşlar şeklinde uygulanır.

ENStatic contractions, in which the muscle tenses without changing length, used in tendinopathy to reduce pain and initiate loading, often applied as holds of 30-45 seconds.

TRIlk servikal vertebra (atlas, C1) halkasinin eksenel yuke bagli patlamali kirigidir. Bes-on noktasinda kirilir ve transvers ligament hasari onemlidir.

ENA burst fracture of the ring of the first cervical vertebra (atlas, C1) from axial loading. The ring breaks at multiple points and transverse ligament integrity is critical.

TRBirden çok zaman dilimini hızlı geçmenin yol açtığı, iç biyolojik saatin yerel saatle uyumsuzluğundan kaynaklanan uyku bozukluğu, yorgunluk ve performans düşüşü tablosudur.

ENA condition of disrupted sleep, fatigue and reduced performance caused by rapid travel across multiple time zones, resulting from a mismatch between the internal body clock and local time.

TRBeşinci metatars kemiğin tabanındaki belirli bir bölgenin kırığıdır. Kanlanmasının zayıf olması nedeniyle kaynamama riski taşır.

ENA fracture of a specific zone at the base of the fifth metatarsal bone. It carries a risk of non-union due to its poor blood supply.

TRTekrarlayan gövde hareketlerine bağlı kaburga stres kırığıdır. Kürekçi ve golfçülerde lokalize göğüs duvarı ağrısı yapar.

ENA stress fracture of a rib due to repetitive trunk movements. It causes localized chest wall pain in rowers and golfers.

TRSarsıntı sonrası iyileşmeyi hızlandırmak için semptom eşiğinin altında, yapılandırılmış ve kademeli artırılan aerobik egzersizdir; genellikle bisiklet veya yürüyüşle başlatılır.

ENStructured, gradually increased aerobic exercise kept below the symptom threshold to accelerate recovery after concussion, often initiated with cycling or walking.

TRKorkulan ya da ağrılı hareketlere kademeli ve kontrollü şekilde yeniden alıştırma yaklaşımı. Hareket korkusunu azaltarak güvenli aktiviteye dönüşü destekler.

ENAn approach of gradually and controllably reintroducing feared or painful movements. It supports a safe return to activity by reducing fear of movement.

TRYeniden yaralanma korkusu olan sporcuyu kaçındığı hareket ve durumlara kontrollü ve kademeli biçimde maruz bırakarak güvenini ve hareket toleransını yeniden kazandıran psikolojik yaklaşımdır.

ENA psychological approach that restores confidence and movement tolerance in an athlete with reinjury fear by controlled, gradual exposure to avoided movements and situations.

TRKronik ağrı ve karmaşık bölgesel ağrı sendromu rehabilitasyonunda kullanılan, sol-sağ ayrımı, hayali hareket ve ayna terapisini sırayla içeren beyin temelli tedavi programıdır.

ENA brain-based treatment program used in chronic pain and complex regional pain syndrome rehabilitation, sequentially involving left-right discrimination, imagined movement and mirror therapy.

TRSarsıntı sonrası, her aşamada en az 24 saat semptomsuz kalma koşuluyla hafif aerobikten temaslı antrenmana doğru ilerleyen, basamaklı ve denetimli oyuna dönüş sürecidir.

ENA stepwise, supervised return-to-play process after concussion that advances from light aerobic activity to contact training, requiring at least 24 hours symptom-free at each stage.

TRDokuya uygulanan yükün zaman içinde aşamalı olarak artırılması ilkesi. İyileşen dokunun dayanıklılığını artırmak ve yeniden yaralanmayı önlemek için kullanılır.

ENThe principle of gradually increasing the load applied to a tissue over time. It is used to build the resilience of healing tissue and prevent reinjury.

TRİyileşen dokuya uygulanan mekanik yükün, doku toleransına ve semptomlara göre küçük adımlarla ve kontrollü biçimde artırıldığı rehabilitasyon ilkesidir.

ENA rehabilitation principle in which the mechanical load applied to healing tissue is increased in small, controlled steps according to tissue tolerance and symptoms.

TRKadın sporcularda performans, beslenme ve sağlığı etkileyen hormonal ve fizyolojik özellikler. Enerji elverişliliği, hormonal döngü ve kemik sağlığını içeren özel değerlendirme gerektirir.

ENThe hormonal and physiological features that affect performance, nutrition, and health in female athletes. They require special consideration of energy availability, hormonal cycle, and bone health.

TRYetersiz enerji alımı ve düzensiz menstrüasyonun östrojen düşüklüğü yoluyla kemik yoğunluğunu zayıflatması ve stres kırığı riskini artırmasıyla ilgili klinik konudur.

ENA clinical concern in which low energy availability and menstrual irregularity impair bone density through reduced estrogen, increasing the risk of stress fractures in female athletes.

TRDüşük enerji alımı, adet düzensizliği ve kemik kaybının bir arada görüldüğü tablo; sporda göreli enerji yetersizliği (RED-S) ile ilişkilidir.

ENA combination of low energy availability, menstrual dysfunction, and bone loss; related to Relative Energy Deficiency in Sport (RED-S).

TRYorgunluk algısını azaltarak dayanıklılık ve uyanıklığı artırabilen, kanıta dayalı yasal ergojenik madde.

ENAn evidence-based, legal ergogenic substance that can improve endurance and alertness by reducing perceived fatigue.

TRKafeini metabolize eden enzimlerdeki genetik farkliliklarin, kisilerin kafeine performans ve yan etki yanitini etkilemesidir. Bu nedenle kafeine bireysel yanit degisken olabilir.

ENGenetic differences in caffeine-metabolizing enzymes that influence individuals' performance and side-effect responses to caffeine. As a result, individual responses to caffeine can vary.

TRDuzenli kafein kullaniminda vucudun etkilerine alismasidir. Performans amacli kullanimda etkiyi korumak icin bazi sporcular yarisma oncesi alimi azaltma stratejisi uygular.

ENThe body's adaptation to caffeine's effects with regular use. To preserve the effect for performance, some athletes use a strategy of reducing intake before competition.

TRAliskanlik gelistirmis kullanicilarda olcilu kafein aliminin belirgin dehidratasyona yol acmadigidir. Performans dozlarinda kafein hidrasyonu onemli olcude bozmaz.

ENThe finding that moderate caffeine intake does not cause significant dehydration in habituated users. At performance doses caffeine does not meaningfully impair hydration.

TRBacakları orta hatta doğru çeken iç uyluk kasları. Yön değiştirme ve topa vurma sporlarında zorlanmaya yatkındırlar.

ENThe inner thigh muscles that pull the legs toward the midline. They are prone to strain in cutting and kicking sports.

TRKalça çevresinde gluteus ve hamstring kasları tarafından üretilen, kalçayı düzeltme yönündeki net torktur. Sprint hızlanması ve sıçrama gücünde belirleyici rol oynar.

ENThe net torque produced about the hip by the gluteal and hamstring muscles in the direction of hip extension. It plays a determining role in sprint acceleration and jumping power.

TRUyluğu gövdeye doğru kaldıran kalça önü kasları. Sürat ve diz kaldırma hareketlerinde önemlidir ve uzun süreli oturmayla kısalabilir.

ENThe muscles at the front of the hip that lift the thigh toward the trunk. They are important in sprinting and knee-lift movements and can shorten with prolonged sitting.

TRİniş ve yön değiştirme sırasında femurun iç rotasyona gelmesinin biyomekanik etkisidir. Aşırı kalça iç rotasyonu, dinamik diz valgusunu artırarak diz yaralanma riskine katkıda bulunur.

ENThe biomechanical effect of femoral internal rotation during landing and cutting. Excessive hip internal rotation increases dynamic knee valgus and contributes to knee injury risk.

TRAlt ekstremitenin frontal düzlemdeki dizilimini tanımlayan, mekanik yük dağılımını belirleyen hizalanmadır. Bozulması (varus veya valgus) eklem bölmelerinde dengesiz yüklenmeye ve yaralanmaya yol açabilir.

ENThe frontal-plane alignment of the lower limb that determines mechanical load distribution. Malalignment (varus or valgus) can lead to uneven loading of joint compartments and injury.

TRKemiklerin kaldıraç, eklemlerin dayanak ve kasların kuvvet uyguladığı biyomekanik düzeneklerdir. Birinci, ikinci ve üçüncü tip kaldıraçlar kuvvet ve hız avantajını farklı belirler.

ENBiomechanical arrangements in which bones act as levers, joints as fulcrums, and muscles apply force. First, second, and third class levers differently determine the advantage in force or speed.

TRLateral malleol ile kalkaneus arasinda uzanan ayak bilegi dis bagidir. Subtalar eklemi de kapsayan inversiyon burkulmalarinda ATFL'den sonra yirtilir.

ENA lateral ankle ligament running from the lateral malleolus to the calcaneus. It tears after the ATFL in inversion sprains that also involve the subtalar joint.

TRAyagin en buyuk tarsal kemigi olup topugu olusturur ve Asil tendonun yapistigi yapidir. Yuksekten dusmelerde sik kirilir.

ENThe largest tarsal bone forming the heel and the attachment site of the Achilles tendon. It is commonly fractured in falls from height.

TRKalbin bir dakikada pompaladığı toplam kan hacmidir ve atım hacmi ile kalp hızının çarpımına eşittir. Egzersizde dokulara oksijen taşınmasının temel belirleyicisidir.

ENThe total volume of blood the heart pumps per minute, equal to stroke volume multiplied by heart rate. It is a key determinant of oxygen delivery to tissues during exercise.

TRKalp atımları arasındaki zaman farklarının değişimi. Toparlanma ve hazır olma durumunu izlemede kullanılır.

ENVariation in the time between heartbeats; used to monitor recovery and readiness.

TRRotator manşet tendonları içinde kalsiyum birikimine bağlı gelişen ağrılı durumdur. Genellikle omuzda ani ve şiddetli ağrıya yol açar.

ENA painful condition caused by calcium deposits within the rotator cuff tendons. It often produces sudden and severe shoulder pain.

TRKemik sağlığı, kas kasılması ve sinir iletimi için gerekli olan bir mineral. Yetersiz alımı sporcularda kemik yoğunluğunu ve stres kırığı riskini etkileyebilir.

ENA mineral essential for bone health, muscle contraction, and nerve transmission. Inadequate intake can affect bone density and stress fracture risk in athletes.

TRUzun süreli kasılma sonrası sarkoplazmik retikulumun kalsiyum salınımının ve geri alımının bozulması. Kuvvet üretiminin azalmasına yol açan periferik yorgunluk mekanizmasıdır.

ENImpaired calcium release and reuptake by the sarcoplasmic reticulum after prolonged contraction. It is a peripheral fatigue mechanism leading to reduced force production.

TRSarkoplazmik retikulumdan salınan kalsiyumun kas kasılmasını başlatması ve aynı zamanda kalsinörin gibi yolaklar üzerinden gen ekspresyonunu ve lif tipi adaptasyonlarını düzenlemesi.

ENThe release of calcium from the sarcoplasmic reticulum that initiates muscle contraction while also regulating gene expression and fiber-type adaptations through pathways such as calcineurin.

TREkstremiteye uygulanan kontrollü manşon basıncıyla düşük yüklerde bile kas kuvvet ve hipertrofisini uyaran, ağır yüklemeye uygun olmayan erken rehabilitasyonda kullanılan yöntemdir.

ENA method using a controlled cuff pressure on a limb to stimulate muscle strength and hypertrophy even at low loads, used in early rehabilitation when heavy loading is not appropriate.

TRBir manşonla kan akışı kısmen kısıtlanarak düşük yüklerle yapılan kuvvet antrenmanıdır. Hafif yüklerle dahi belirgin kas uyumları sağlayabilen bir yöntemdir.

ENStrength training performed with light loads while blood flow is partially restricted using a cuff. It can produce notable muscular adaptations even with low loads.

TRBikarbonat sisteminin egzersizde üretilen hidrojen iyonlarını tamponlayarak kan pH'sını koruması. Anaerobik metabolizma sırasında asidozun sınırlandırılmasında temel roldedir.

ENThe bicarbonate system's buffering of hydrogen ions produced during exercise to maintain blood pH. It plays a central role in limiting acidosis during anaerobic metabolism.

TRKan transfüzyonu ya da ilaçlarla kırmızı kan hücresi sayısını yapay olarak artırma yöntemi. Oksijen taşımayı artırır ancak ciddi sağlık riskleri taşır ve yasaktır.

ENA method of artificially increasing red blood cell count through transfusion or drugs. It boosts oxygen delivery but carries serious health risks and is prohibited.

TREgzersizde üretilen asit yükünün tampon sistemleri, solunumsal karbondioksit atılımı ve böbrek mekanizmalarıyla dengelenmesi. Asit-baz dengesinin korunması performans için kritiktir.

ENBalancing the acid load produced during exercise through buffer systems, respiratory carbon dioxide elimination, and renal mechanisms. Maintaining acid-base balance is critical for performance.

TREgzersizde kan şekerinin, kas glikoz alımı ile karaciğer glikoz üretiminin (glikojenoliz ve glukoneogenez) dengelenmesiyle korunması. İnsülin ve glukagon bu dengeyi yönetir.

ENMaintenance of blood glucose during exercise through balancing muscle glucose uptake with hepatic glucose production (glycogenolysis and gluconeogenesis). Insulin and glucagon manage this balance.

TREsrar ve turevlerinde bulunan psikoaktif maddelerdir. THC gibi cogu kannabinoid yarisma sirasinda yasaklidir; CBD ise WADA yasak listesinden cikarilmistir.

ENPsychoactive substances found in cannabis and its derivatives. Most cannabinoids such as THC are prohibited in-competition, whereas CBD has been removed from the WADA prohibited list.

TRDistal segmentin sabit bir yüzeye dayandığı egzersiz biçimidir. Birden çok eklemi birlikte çalıştırır, eklem bası kuvvetlerini artırır ve fonksiyonel hareketlere daha yakındır.

ENA form of exercise in which the distal segment is fixed against a surface. It works multiple joints together, increases joint compressive forces, and more closely resembles functional movements.

TREl ya da ayağın sabit bir yüzeyle temasta kaldığı, çömelme gibi egzersizler. Eklem stabilitesini ve fonksiyonel yüklenmeyi desteklediği için rehabilitasyonda tercih edilir.

ENExercises such as squats where the hand or foot stays in contact with a fixed surface. They are favored in rehabilitation because they support joint stability and functional loading.

TRDistal segmentin sabit olduğu (ayak yerde) egzersizlerin, eklem stabilitesini koruyarak çift bacaktan tek bacağa ve artan yüke doğru kademeli ilerletilmesidir.

ENThe graded advancement of exercises in which the distal segment is fixed (foot planted), moving from double-leg to single-leg and increasing load while protecting joint stability.

TRHumerus distal lateral ucundaki, radius basiyla eklem yapan yuvarlak yapidir. Genc atan sporcularda Panner hastaligi ve osteokondritis dissekansin etkilendigi bolgedir.

ENA rounded structure at the distal lateral humerus that articulates with the radial head. It is the site affected by Panner disease and osteochondritis dissecans in young throwing athletes.

TROksijen tüketiminin egzersizin enerji ihtiyacını tam karşıladığı, fizyolojik değişkenlerin dengeye ulaştığı durumdur. Submaksimal sabit yüklerde birkaç dakika içinde oluşur.

ENA condition in which oxygen uptake fully meets the energy demand of exercise and physiological variables stabilize. It develops within a few minutes during constant submaximal loads.

TROrta tabanına sert bir karbon levha gömülü koşu ayakkabısıdır. Kaldıraç etkisi ve enerji geri dönüşünü artırarak ayak bileği eklemindeki enerji kaybını azaltır ve koşu ekonomisini iyileştirebilir.

ENA running shoe with a stiff carbon plate embedded in the midsole. By enhancing a lever effect and energy return, it reduces energy loss at the ankle joint and can improve running economy.

TRKarbonhidratli bir solusyonu yutmadan agizda calkalama yontemidir. Agizdaki reseptorler araciligiyla merkezi sinir sistemini uyararak yaklasik bir saatlik yuksek siddetli egzersizde performansi iyilestirebilir.

ENSwishing a carbohydrate solution in the mouth without swallowing. Through oral receptors it stimulates the central nervous system and may improve performance in high-intensity exercise lasting around an hour.

TRKas ve karaciger glikojeni ile kandaki glukozun antrenmanin enerji talebini karsilayacak duzeyde olup olmadigini ifade eder. Yuksek bulunurluk yuksek siddetli performansi destekler.

ENWhether muscle and liver glycogen plus blood glucose are at levels sufficient to meet the energy demand of training. High availability supports high-intensity performance.

TRKarbonhidrat alimini antrenmanin siddeti ve hedeflerine gore yuksek ve dusuk gunler arasinda planli sekilde degistirmedir. Hem performansi hem de metabolik adaptasyonlari optimize etmeyi amaclar.

ENThe planned alternation of carbohydrate intake between high and low days according to training intensity and goals. It aims to optimize both performance and metabolic adaptation.

TRUzun süreli egzersiz sırasında hızlı enerji sağlamak için tasarlanmış yoğun karbonhidrat ürünü. Dayanıklılık etkinliklerinde kan şekerini ve performansı korumak için kullanılır.

ENA concentrated carbohydrate product designed to deliver quick energy during prolonged exercise. It is used in endurance events to maintain blood sugar and performance.

TRDayanıklılık yarışları öncesi kas glikojen depolarını artırmak için uygulanan beslenme stratejisi.

ENA nutritional strategy before endurance events to maximize muscle glycogen stores.

TREgzersiz siddeti artarken baskin enerji kaynaginin yagdan karbonhidrata kaydigi siddet duzeyidir. Antrenmanli sporcularda bu nokta daha yuksek siddetlere kayabilir.

ENThe intensity at which the dominant energy source shifts from fat to carbohydrate as exercise intensity rises. In trained athletes this point can shift to higher intensities.

TRKalp hastalığı veya işlem sonrası hastalarda denetimli egzersiz, eğitim ve risk faktörü yönetimini birleştiren; kalp sağlığını ve fonksiyonel kapasiteyi iyileştirmeyi amaçlayan programdır.

ENA program combining supervised exercise, education and risk-factor management in patients after heart disease or procedures, aiming to improve cardiac health and functional capacity.

TRSabit şiddetli uzun süreli egzersizde kalp hızının kademeli yükselmesi ve atım hacminin düşmesi. Sıcaklık artışı, terleme ve plazma hacmi azalmasıyla ilişkilidir.

ENThe gradual rise in heart rate and fall in stroke volume during prolonged constant-intensity exercise. It is associated with rising temperature, sweating, and reduced plasma volume.

TRUzun zincirli yağ asitlerinin mitokondri matriksine taşınmasını sağlayan kontrol enzimi. Yağ oksidasyonunun hız sınırlayıcı basamağı olarak kabul edilir.

ENA control enzyme that enables the transport of long-chain fatty acids into the mitochondrial matrix. It is considered the rate-limiting step of fatty acid oxidation.

TRKasta bulunan ve önemli bir hücre içi tampon görevi gören dipeptit. Beta-alanin alımıyla düzeyi artar ve yüksek şiddetli egzersizde asidoza karşı direnci geliştirir.

ENA dipeptide found in muscle that serves as an important intracellular buffer. Its level increases with beta-alanine intake, enhancing resistance to acidosis during high-intensity exercise.

TREl bileğinde median sinirin sıkışması. El ve parmaklarda uyuşma, karıncalanma ve güçsüzlük yapar.

ENCompression of the median nerve at the wrist, causing numbness, tingling, and weakness in the hand.

TRYukarı sıçramadan önce yapılan hızlı çömelme hareketinin oluşturduğu gerilme-kısalma döngüsüdür. Kas-tendon biriminde elastik enerji depolayarak konsantrik faz güç çıkışını artırır.

ENThe rapid downward dip performed before an upward jump, which creates a stretch-shortening cycle. By storing elastic energy in the muscle-tendon unit, it increases power output in the subsequent concentric phase.

TRHızlı bir çömelmenin ardından yukarı sıçranan dikey sıçrama testidir. Gerilme-kısalma döngüsünden yararlanarak alt ekstremite gücünü ve elastik kapasiteyi değerlendirir.

ENA vertical jump test in which the athlete jumps upward immediately after a rapid downward dip. It uses the stretch-shortening cycle to assess lower-limb power and elastic capacity.

TRBir kas (agonist) kasılırken, karşıt kasın (antagonist) refleks olarak gevşemesini sağlayan nöral mekanizmadır. Hareketin pürüzsüz ve verimli gerçekleşmesini sağlar.

ENA neural mechanism by which contraction of an agonist muscle reflexively relaxes its opposing antagonist. It allows movement to proceed smoothly and efficiently.

TRBir kasın sinirsel uyarı sonucu kasılmaya hazır hale gelmesi ve devreye girmesidir. Elektromiyografi ile ölçülerek hareket sırasındaki kas katkısı değerlendirilebilir.

ENThe process by which a muscle is engaged and made ready to contract in response to neural drive. It can be measured with electromyography to assess muscular contribution during movement.

TRUzun süreli veya yüksek şiddetli egzersizde kastaki glikojen depolarının azalmasıdır. İleri derecede tükenme yorgunluğa ve performans düşüşüne yol açar.

ENThe reduction of glycogen stores in muscle during prolonged or high-intensity exercise. Severe depletion leads to fatigue and a decline in performance.

TRKasın birim zamanda yaptığı iştir ve kuvvet ile hızın çarpımına eşittir. Patlayıcı sporlarda performansı belirleyen temel mekanik niceliktir.

ENThe work a muscle performs per unit time, equal to the product of force and velocity. It is a key mechanical quantity determining performance in explosive sports.

TRÖnceki antrenmanla kazanılan miyonükleusların detrening döneminde korunarak, yeniden antrenmanda daha hızlı hipertrofiye olanak sağladığı öne sürülen mekanizma.

ENA proposed mechanism whereby myonuclei gained from prior training are retained during detraining, enabling faster hypertrophy upon retraining.

TRDirenç antrenmanına yanıt olarak kas lifi kesit alanının artması. Uygun yük, hacim ve beslenme ile gelişir.

ENIncrease in muscle fiber cross-sectional area in response to resistance training. Develops with appropriate load, volume, and nutrition.

TRKas lifleri içinde depolanan ve egzersizde önemli bir yağ kaynağı olarak kullanılan trigliseritler. Dayanıklılık antrenmanı bu depoların kullanım kapasitesini artırır.

ENTriglycerides stored within muscle fibers that serve as an important fat source during exercise. Endurance training increases the capacity to use these stores.

TREgzersizde kan akışının iç organlardan ve aktif olmayan dokulardan çalışan kaslara yönlendirilmesi. Sempatik vazokonstriksiyon ve lokal metabolik vazodilatasyon dengesiyle düzenlenir.

ENThe redirection of blood flow during exercise from viscera and inactive tissues to working muscles. It is regulated by a balance of sympathetic vasoconstriction and local metabolic vasodilation.

TRKasın istem dışı, ağrılı kasılması. Yorgunluk, sıvı-elektrolit dengesizliği ve nöromüsküler etkenlerle ilişkilidir.

ENInvoluntary, painful muscle contraction associated with fatigue, fluid-electrolyte imbalance, and neuromuscular factors.

TRKas lifleri yavaş kasılan dayanıklı Tip I ve hızlı kasılan güçlü Tip II olarak sınıflandırılır. Dağılımları sporcunun dayanıklılık veya patlayıcı performansa yatkınlığını etkiler.

ENMuscle fibers are classified as slow-twitch fatigue-resistant Type I and fast-twitch powerful Type II. Their distribution influences an athlete's tendency toward endurance or explosive performance.

TRÇalışan kastaki oksijen sunumu ile kullanımı arasındaki yerel denge. Yakın kızılötesi spektroskopi ile izlenebilir ve oksijen kullanım dinamiklerini yansıtır.

ENThe local balance between oxygen supply and utilization in working muscle. It can be monitored with near-infrared spectroscopy and reflects oxygen utilization dynamics.

TRİskelet kaslarının ritmik kasılmasıyla venöz kanın kapakçıklar yardımıyla kalbe doğru itilmesi. Egzersizde venöz dönüşü artırarak kan basıncının ve debinin korunmasına yardımcı olur.

ENThe propulsion of venous blood toward the heart by rhythmic skeletal muscle contraction aided by venous valves. It increases venous return during exercise, helping maintain blood pressure and output.

TRKas proteinlerinin sürekli olarak sentezlenip yıkılması dengesidir. Net kas kütlesi, sentez yıkımı aştığında artar; egzersiz ve beslenme bu dengeyi belirler.

ENThe continuous balance of synthesis and breakdown of muscle proteins. Net muscle mass increases when synthesis exceeds breakdown, with exercise and nutrition determining this balance.

TRVücudun amino asitleri kullanarak yeni kas proteini ürettiği biyolojik süreç. Egzersiz ve protein alımıyla uyarılır ve kas onarımı ile büyümesinin temelini oluşturur.

ENThe biological process by which the body builds new muscle protein from amino acids. It is stimulated by exercise and protein intake and underlies muscle repair and growth.

TRKas proteinlerinin amino asitlere parçalanması süreci. Açlık, immobilizasyon ve katabolik durumlarda artar; egzersiz sonrası beslenme bu yıkımı sınırlamaya yardımcı olur.

ENThe process of breaking down muscle proteins into amino acids. It increases with fasting, immobilization, and catabolic states, while post-exercise nutrition helps limit this breakdown.

TRBirden çok kasın, hareket kontrolünü basitleştirmek için sinir sistemi tarafından tek bir birim olarak eşgüdümlü etkinleştirildiği işlevsel gruplamadır. Karmaşık hareketlerin verimli üretimini sağlar.

ENA functional grouping in which multiple muscles are coordinately activated by the nervous system as a single unit to simplify movement control. It enables efficient production of complex movements.

TRKas içi proteinler, fosfatlar ve karnozin gibi bileşiklerin yoğun egzersizde üretilen hidrojen iyonlarını nötralize etme yeteneği. Yüksek şiddetli performansın sürdürülmesine katkıda bulunur.

ENThe ability of intramuscular proteins, phosphates, and compounds such as carnosine to neutralize hydrogen ions produced during intense exercise. It contributes to sustaining high-intensity performance.

TRKas liflerinin aşırı gerilmeyle hasar görmesi. Derecesine göre (I–III) iyileşme 2–8 hafta sürebilir; erken kontrollü mobilizasyon önemlidir.

ENDamage to muscle fibers from overstretching. Depending on grade (I–III), recovery may take 2–8 weeks; early controlled mobilization is important.

TRİç uyluk (adduktor) kaslarının yön değiştirme ve şutla zorlanması. Kasık ağrısının sık nedenidir.

ENStrain of the inner-thigh (adductor) muscles during cutting and kicking; a common cause of groin pain.

TRSpor kasklarının darbe emilim performansını tanımlayan ve sertifikalandıran teknik gerekliliklerdir. Standartlara uygun kasklar kafa yaralanması riskini azaltır, ancak beyin sarsıntısını tamamen önleyemez.

ENTechnical requirements that define and certify the impact-absorption performance of sports helmets. Standard-compliant helmets reduce head injury risk but cannot completely prevent concussion.

TRAdrenal medulla ve sempatik sinir uçlarından salınan adrenalin ve noradrenalin. Egzersizde kalp hızını, kasılma gücünü, glikojenolizi ve lipolizi artırarak enerji seferberliğini yönetir.

ENAdrenaline and noradrenaline released from the adrenal medulla and sympathetic nerve endings. During exercise they increase heart rate, contractility, glycogenolysis, and lipolysis to manage energy mobilization.

TRAnti-doping kurallarinin temel ilkesidir: sporcu vucudunda bulunan her maddeden, nasil girdiginden bagimsiz olarak sorumludur. Niyet ve kusur sadece yaptirim suresini etkileyebilir.

ENA core principle of anti-doping rules: the athlete is responsible for any substance found in their body, regardless of how it entered. Intent and fault may only affect the length of the sanction.

TRBaşparmağın iç yan bağının (UCL) akut yaralanmasıdır. Genellikle başparmağın zorla dışa açılmasıyla, örneğin kayak sopasına tutunurken düşme sırasında oluşur.

ENAn acute injury of the ulnar collateral ligament of the thumb. It typically occurs when the thumb is forcibly abducted, such as during a fall while holding a ski pole.

TRKas kasılmasını aktin ve miyozin filamentlerinin birbiri üzerinde kayarak sarkomeri kısaltmasıyla açıklayan modeldir. Filamentlerin kendi boyları değişmez, yalnızca örtüşmeleri artar.

ENA model explaining muscle contraction as actin and myosin filaments sliding past one another to shorten the sarcomere. The filaments themselves do not shorten, only their overlap increases.

TRSütteki ağır sindirilen ana protein olup amino asitleri uzun süre boyunca yavaşça salar. Uzun süreli açlık dönemlerinde, örneğin uyku öncesinde tercih edilir.

ENThe slowly digested main milk protein that releases amino acids gradually over a long period. It is often preferred before extended fasting periods such as sleep.

TRDarbe sonrası kemik içinde MR ile görülen mikro hasar ve ödem. Genellikle haftalar içinde iyileşir.

ENMicrodamage and edema within bone after impact, seen on MRI. Usually heals over weeks.

TRKemiğin dayanıklılığını gösteren ölçüm. Düşük değerler stres kırığı riskini artırır; yük taşıyan egzersiz ve beslenme korur.

ENA measure of bone strength. Low values increase stress-fracture risk; weight-bearing exercise and nutrition are protective.

TRStres kırığından önceki erken evre kemik aşırı yüklenmesi. Erken tanı ve yük azaltımıyla kırık önlenir.

ENEarly-stage bone overload that precedes a stress fracture; early detection and load reduction prevent a fracture.

TRVücudu keton cisimleri üretmeye yönelten çok düşük karbonhidratlı, yüksek yağlı bir beslenme şekli. Sporcularda performans üzerine etkileri tartışmalıdır ve birey ile spora göre değişir.

ENA very low-carbohydrate, high-fat eating pattern that drives the body to produce ketone bodies. Its effects on athletic performance are debated and vary by individual and sport.

TREklem yüzeyini kaplayan kıkırdağın hasarı. İyileşme kapasitesi sınırlıdır; ileri evrede artroza zemin hazırlar.

ENDamage to the cartilage covering a joint surface. Its healing capacity is limited and can predispose to osteoarthritis.

TRKas dokusunda birim alana düşen kılcal damar sayısıdır. Artması kas liflerine oksijen ve besin taşınmasını iyileştirerek aerobik performansı destekler.

ENThe number of capillaries per unit area in muscle tissue. An increase improves delivery of oxygen and nutrients to muscle fibers, supporting aerobic performance.

TREl bilegindeki lunatum kemiginin avaskuler nekrozudur. Bilek agrisi, hareket kisitliligi ve zamanla kollaps ile seyreder.

ENAvascular necrosis of the lunate bone in the wrist. It presents with wrist pain, limited motion, and eventual collapse of the bone.

TRAlt servikal veya ust torasik vertebra spinoz cikintisinin avulsiyon kirigidir. Genellikle stabil olup ani kas cekmesiyle olusur.

ENAn avulsion fracture of the spinous process of a lower cervical or upper thoracic vertebra. It is usually stable and results from sudden muscular pull.

TRGenellikle siklet sporlarinda tekrarlayan hizli kilo verme ve geri alma dongusudur. Hormonal ve metabolik bozulmalar, kemik sagligi ve performans uzerinde olumsuz etkilerle iliskilendirilmistir.

ENThe repeated cycle of rapid weight loss and regain, common in weight-category sports. It has been linked to hormonal and metabolic disturbances and adverse effects on bone health and performance.

TRSıklet sporlarında belirli bir tartı sınırına ulaşmak için kullanılan vücut kütlesini azaltma uygulaması. Hızlı yapıldığında sağlık ve performans riskleri taşır.

ENThe practice of reducing body mass to reach a category limit in weight-class sports. When done rapidly it carries health and performance risks.

TRHareketin neden olan kuvvetleri dikkate almadan konum, hız ve ivme açısından tanımlanmasıdır. Sporcu tekniğinin görsel ve sayısal analizinde kullanılır.

ENThe description of motion in terms of position, velocity, and acceleration without considering the forces that cause it. It is used in the visual and quantitative analysis of athletic technique.

TRHareketi oluşturan ve etkileyen kuvvetleri inceleyen biyomekanik dalıdır. Kuvvet, moment ve yük analizleriyle hareketin nedenlerini açıklar.

ENThe branch of biomechanics that studies the forces producing and affecting motion. It explains the causes of movement through analyses of force, moment, and load.

TREklem ve segmentlerin bir hareketi üretmek için ardışık olarak çalıştığı bağlantılı sistemdir. Bir halkadaki bozulma zincir boyunca yük dağılımını ve performansı etkiler.

ENA linked system in which joints and segments work in sequence to produce a movement. A disruption in one link affects load distribution and performance along the whole chain.

TRVücudun birbirine bağlı eklem ve kas segmentlerini bütüncül olarak ele alan rehabilitasyon yaklaşımıdır; yaralı bölgenin proksimal ve distal halkalarını da güçlendirmeyi hedefler.

ENA rehabilitation approach treating the body's linked joint and muscle segments as an integrated system, aiming to strengthen the proximal and distal links around an injured region.

TRHareket veya fiziksel aktivite sırasında yeniden yaralanma veya ağrı duyma korkusudur; rehabilitasyona katılımı azaltabilir ve spora dönüşü geciktirebilir.

ENAn excessive fear of movement or physical activity due to anticipated reinjury or pain; it can reduce engagement in rehabilitation and delay return to sport.

TRCilde uygulanan esnek bantla destek ve duyusal geri bildirim sağlama yöntemi. Rehabilitasyonun tamamlayıcısı olarak kullanılır.

ENUsing elastic tape on the skin to provide support and sensory feedback. Used as an adjunct in rehabilitation.

TRSporcunun art arda dizilmiş sayıları hızlı ve doğru okumasını ölçen, göz hareketi ve dikkat işlevini değerlendiren, saha kenarında sarsıntı taramasında kullanılan hızlı testtir.

ENA rapid sideline concussion screening test measuring how quickly and accurately an athlete reads sequences of numbers, assessing eye movement and attention function.

TRBireyin ayak kalıbı veya dijital taraması alınarak üretilen ayak ortezidir. Karmaşık biyomekanik bozuklukların düzeltilmesinde hazır ürünlere kıyasla daha hassas hizalama ve destek sağlar.

ENA foot orthosis manufactured from an individual's foot impression or digital scan. It provides more precise alignment and support than off-the-shelf products in correcting complex biomechanical disorders.

TRKöprücük kemiğinin kırığıdır. Omuz üzerine düşme veya doğrudan darbe sonucu oluşur; temas ve bisiklet sporlarında sık görülür.

ENA fracture of the collarbone. It results from a fall onto the shoulder or a direct blow and is common in contact and cycling sports.

TRAyak dışa döndürülerek deltoid bağ ve sindesmozu değerlendiren testtir. İç veya ön ayak bileği ağrısı yaralanmayı gösterir.

ENA test that evaluates the deltoid ligament and syndesmosis by externally rotating the foot. Medial or anterior ankle pain indicates injury.

TRBeta-2 agonisti olan, anabolik ve yag yakici etkileri nedeniyle suistimal edilen bir maddedir. WADA tarafindan yasaklanmistir; bazi olkelerde et kontaminasyonu yoluyla istem disi pozitiflige yol acabilir.

ENA beta-2 agonist abused for its anabolic and fat-burning effects. It is prohibited by WADA and in some countries can cause inadvertent positives through contaminated meat.

TRKuyruk sokumu kemiğinin (koksiks) düşme sonucu zedelenmesi veya kırılmasıdır. Oturmayla artan ağrıyla seyreder.

ENInjury or fracture of the tailbone (coccyx) from a fall. It presents with pain that worsens with sitting.

TRBağ dokusunun yapısal proteinini sağlayan takviyeler. C vitamini ve yüklemeyle birlikte alındığında tendon ve bağ sağlığını destekleyebileceği düşünülmektedir.

ENSupplements providing the structural protein of connective tissue. When taken with vitamin C and loading, they are thought to support tendon and ligament health.

TRTendon ve baglarda kollajen sentezini desteklemek icin C vitaminiyle birlikte alinan kollajen veya jelatinin, egzersizden yaklasik bir saat once tuketilmesi yaklasimidir. Kanit gelismekte olup umut vericidir.

ENAn approach of consuming collagen or gelatin with vitamin C about an hour before exercise to support collagen synthesis in tendons and ligaments. The evidence is emerging and promising.

TRKas bölmesi içindeki basıncın artarak dolaşımı bozması. Akut form acil cerrahi gerektirir; kronik form efor sırasında ağrı yapar.

ENIncreased pressure within a muscle compartment impairing circulation. The acute form is a surgical emergency; the chronic form causes exertional pain.

TRAğır bir kuvvet egzersizinin hemen ardından benzer biyomekaniğe sahip patlayıcı bir hareketin yapıldığı yöntemdir. Aktivasyon sonrası güçlenmeden yararlanarak gücü artırmayı hedefler.

ENA method in which a heavy strength exercise is immediately followed by a biomechanically similar explosive movement. It aims to enhance power by exploiting post-activation potentiation.

TRDolaşımı ve algılanan toparlanmayı desteklemek için bası uygulayan giysiler.

ENGarments that apply pressure to support circulation and perceived recovery.

TRKompresyon giysilerinin uyguladığı dış basıncın kaslar üzerindeki mekanik etkisidir. Egzersiz sırasında kas titreşimini azaltarak yorgunluk algısını ve mikro hasarı sınırlamayı hedefler.

ENThe mechanical effect of the external pressure applied by compression garments on muscles. It aims to reduce muscle vibration during exercise, limiting perceived fatigue and microdamage.

TRKol veya bacağa kademeli basınç uygulayan elastik giysidir. Venöz dönüşü ve dolaşımı destekleyerek kas titreşimini azaltmayı ve toparlanmayı kolaylaştırmayı amaçlar.

ENAn elastic garment applying graduated pressure to a limb. It aims to support venous return and circulation, reduce muscle vibration, and facilitate recovery.

TROmuz eklemine eksenel bası uygulanıp döndürülerek labrum yırtığını değerlendiren testtir. Tıklama veya takılma SLAP lezyonunu düşündürür.

ENA test that evaluates labral tears by applying axial compression and rotation to the shoulder joint. Clicking or catching suggests a SLAP lesion.

TRDiz kapağı arkasındaki kıkırdağın yumuşaması ve aşınması. Ön diz ağrısının sık bir nedenidir.

ENSoftening and wear of the cartilage behind the kneecap; a common cause of anterior knee pain.

TRKasın kuvvet üretirken kısaldığı kasılma türü (örn. ağırlığı kaldırırken).

ENA contraction in which the muscle shortens while producing force (e.g., lifting a weight).

TRSıcak ve soğuk suya dönüşümlü daldırmaya dayanan toparlanma yöntemi. Kan dolaşımını değiştirerek kas ağrısını azaltmaya yardımcı olabileceği düşünülür.

ENA recovery method based on alternating immersion in hot and cold water. It is thought to help reduce muscle soreness by altering circulation.

TRAğır ve hafif yüklerin set veya tekrar bazında dönüşümlü uygulandığı antrenman yöntemidir. Hem maksimal kuvveti hem de hareket hızını birlikte geliştirmeyi amaçlar.

ENA training method in which heavy and light loads are alternated set by set or rep by rep. It aims to develop both maximal strength and movement velocity together.

TRTekrarlanan hareketlerde eklem eşgüdümünün denemeler arasında gösterdiği doğal değişkenliktir. Sağlıklı bir miktar değişkenlik dokuları tekrarlı yükten koruyabilirken, aşırı azalması yaralanmayla ilişkilendirilir.

ENThe natural trial-to-trial variability of joint coordination in repeated movements. A healthy amount may protect tissues from repetitive load, while overly reduced variability is associated with injury.

TRGövde kaslarının omurga ve pelvisi kontrol etme yeteneği. Performans ve yaralanma önlemede temeldir.

ENThe ability of the trunk muscles to control the spine and pelvis; fundamental to performance and injury prevention.

TRKorakoid cikinti ile akromion arasinda uzanan bagdir, korakoakromial arki olusturur. Subakromial sikismada rotator manseti yukaridan sinirlar.

ENA ligament between the coracoid process and acromion forming the coracoacromial arch. It superiorly constrains the rotator cuff in subacromial impingement.

TRKorakoid cikintidan baslayip humerusa yapisan, kolu flekse ve addukte eden kastir. Müskülokutanöz sinir bu kasi delerek gecer.

ENA muscle arising from the coracoid process and inserting on the humerus, flexing and adducting the arm. The musculocutaneous nerve pierces it.

TRSkapulanin on tarafindaki, korakobrakialis ve biceps kisa basinin yapistigi kanca seklindeki cikintidir. Korakoakromial ve korakoklaviküler baglarin tutunma yeridir.

ENA hook-shaped projection of the anterior scapula where the coracobrachialis and short head of biceps attach. It anchors the coracoacromial and coracoclavicular ligaments.

TRKonoid ve trapezoid bolumlerden olusan, klavikulayi korakoide baglayan bagdir. Akromioklaviküler eklem ayrilmalarinin siniflandirilmasinda anahtar yapidir.

ENA ligament with conoid and trapezoid parts connecting the clavicle to the coracoid. It is the key structure in grading acromioclavicular joint separations.

TRGözün saydam ön tabakası olan korneanın yüzeysel çizilmesidir. Ağrı, ışığa hassasiyet ve gözde yabancı cisim hissi yapar.

ENA superficial scratch of the cornea, the clear front surface of the eye. It causes pain, light sensitivity, and a foreign body sensation.

TRInflamasyonu azaltmak icin eklem veya yumusak dokuya yapilan steroid enjeksiyonudur. Agriyi gecici olarak hafifletebilir; tekrarli kullanimda tendon ve kikirdaga zarar verebilir ve yarisma ici sistemik kullanim WADA tarafindan kisitlanmistir.

ENA steroid injection into a joint or soft tissue to reduce inflammation. It can give temporary pain relief but repeated use may harm tendon and cartilage, and in-competition systemic use is restricted by WADA.

TREgzersizin şiddet ve süresiyle artan, hipotalamus-hipofiz-adrenal eksen aracılı katabolik hormon salınımı. Substrat seferberliğini destekler; kronik yüksek düzeyleri aşırı yüklenmeyle ilişkilidir.

ENCatabolic hormone release mediated by the hypothalamic-pituitary-adrenal axis that rises with exercise intensity and duration. It supports substrate mobilization, while chronically elevated levels are associated with overreaching.

TRPolikarbonat lenslerle göz bölgesini darbe ve cisimlerden koruyan spor gözlüğüdür. Skuaş, raketbol ve basketbol gibi göz yaralanması riski yüksek sporlarda önerilir.

ENSports goggles with polycarbonate lenses that protect the eye region from impact and projectiles. They are recommended in sports with high eye-injury risk such as squash, racquetball, and basketball.

TRKoşu bandında hız veya eğimin kademeli olarak artırıldığı, kardiyorespiratuvar kapasitenin değerlendirildiği testtir. Tükenmeye kadar yapılarak maksimal aerobik performans ölçülür.

ENA test in which speed or incline is progressively increased on a treadmill to evaluate cardiorespiratory capacity. Performed to exhaustion, it measures maximal aerobic performance.

TRBelirli bir submaksimal koşu hızını sürdürmek için harcanan oksijen miktarıdır. Daha düşük tüketim daha iyi ekonomi anlamına gelir ve dayanıklılık performansını belirleyen önemli bir etkendir.

ENThe amount of oxygen consumed to sustain a given submaximal running speed. Lower consumption means better economy and is an important determinant of endurance performance.

TRBelirli bir hızda koşmak için harcanan enerjiyi etkileyen biyomekanik faktörlerdir. Optimal adım uzunluğu, düşük dikey salınım, etkili elastik enerji geri dönüşü ve azalmış frenleme ekonomiyi iyileştirir.

ENThe biomechanical factors influencing the energy cost of running at a given speed. Optimal stride length, low vertical oscillation, effective elastic energy return, and reduced braking improve economy.

TRKoşu sırasında yere temas, itme ve havada kalma fazlarını içeren tekrarlayan hareket örüntüsüdür. Yürüyüşten farklı olarak her iki ayağın da havada olduğu bir uçuş fazı içerir.

ENThe repeating movement pattern during running, comprising contact, propulsion, and flight phases. Unlike walking, it includes a flight phase in which both feet are off the ground.

TRUzun süreli koşu sırasında bulantı, kramp ve ishal gibi sindirim sistemi belirtileri. Kan akımındaki değişiklikler, sarsıntı ve beslenmeyle ilişkilidir.

ENDigestive symptoms such as nausea, cramping, and diarrhea during prolonged running. It is linked to changes in blood flow, mechanical jostling, and nutrition.

TRKoşu sırasında ayağın her adımda zeminle temas halinde geçirdiği süredir. Daha kısa temas süresi genellikle daha yüksek bacak sertliği ve daha iyi koşu ekonomisiyle ilişkilidir.

ENThe duration the foot spends in contact with the ground per step during running. Shorter contact time is generally associated with higher leg stiffness and better running economy.

TRAlt ekstremite yaralanması sonrası koşuya, yürüme-koşu aralıklarıyla başlayıp mesafe, süre ve hızı kademeli artıran ve semptomlara göre yönlendirilen yapılandırılmış programdır.

ENA structured program for returning to running after a lower-limb injury, starting with walk-run intervals and gradually increasing distance, duration and pace, guided by symptoms.

TRMenisküsün uzunlamasına yırtılıp eklem içine yer değiştirdiği yırtık tipidir. Dizde kilitlenme ve tam açılamamayla seyreder.

ENA type of longitudinal meniscal tear in which a fragment displaces into the joint. It presents with locking and an inability to fully extend the knee.

TRÇocuklarda naviküler kemiğin avasküler nekrozudur. İç ayakta ağrı ve aksamayla seyreder; genellikle kendiliğinden iyileşir.

ENAvascular necrosis of the navicular bone in children. It presents with medial foot pain and limping and usually resolves spontaneously.

TRFutbol ve benzeri sporlarda kullanılan ayakkabı tabanındaki çıkıntıların biçimi, uzunluğu ve dizilimidir. Tutuş ile dönme serbestliği arasındaki denge, ayak bileği ve diz yaralanma riskini etkiler.

ENThe shape, length, and arrangement of studs on the sole of footwear used in football and similar sports. The balance between grip and rotational freedom influences ankle and knee injury risk.

TRKısa süreli, yüksek şiddetli performansta enerjiye katkı sağlayan, en çok araştırılmış ergojenik besin desteklerinden biri.

ENOne of the most researched ergogenic supplements, supporting energy in short, high-intensity performance.

TRMitokondride üretilen yüksek enerjili fosfatın kreatin aracılığıyla sitoplazmadaki kullanım bölgelerine taşınması. Hücre içi enerji aktarımında ve ATP tamponlanmasında rol oynar.

ENThe transfer of high-energy phosphate produced in mitochondria to sites of use in the cytoplasm via creatine. It plays a role in intracellular energy transport and ATP buffering.

TRKas hasarında kana yükselen enzim. Aşırı yüklenme ve kas yıkımı takibinde kullanılır.

ENAn enzyme that rises in the blood with muscle damage; used to track overload and muscle breakdown.

TRKreatin yuklemesinin kas ici su tutulumuna bagli kucuk bir agirlik artisina yol actigidir. Bu artis siklet sporlarinda ve yuklemenin baslangic doneminde dikkate alinmasi gereken bir etkendir.

ENThe small weight gain caused by creatine loading owing to intramuscular water retention. This increase is a factor to consider in weight-class sports and in the initial loading phase.

TRKas kreatin depolarini hizla doldurmak icin birkac gun boyunca yuksek doz, ardindan dusuk idame dozu alma protokoludur. Dusuk dozla yukleme yapilmadan da depolar zamanla dolar.

ENA protocol of taking high doses for several days to rapidly fill muscle creatine stores, followed by a lower maintenance dose. Stores also fill over time with a low dose without loading.

TRKreatinin kas performansi disinda bilissel islev ve yorgunluk uzerine olasi etkilerinin arastirildigi alandir. Ozellikle uyku yoksunlugu durumunda kucuk yararlar bildirilse de kanit henuz gelismektedir.

ENThe area exploring creatine's possible effects on cognitive function and fatigue beyond muscle performance. Small benefits have been reported especially under sleep deprivation, though the evidence is still developing.

TRAğrı ve şişliği azaltmak için soğuk uygulaması. Akut yaralanma ve toparlanmada kullanılır.

ENApplication of cold to reduce pain and swelling. Used in acute injury and recovery.

TRRehabilitasyonda bir sonraki aşamaya geçişin takvim yerine ölçülebilir hedeflere (kuvvet, hareket açıklığı, ağrı, fonksiyonel testler) ulaşılmasıyla belirlendiği yaklaşımdır.

ENA rehabilitation approach in which advancement to the next stage is governed by reaching measurable goals (strength, range of motion, pain, functional tests) rather than by elapsed time.

TRYorgunluk hızla artmadan uzun süre sürdürülebilen en yüksek güç çıkışıdır. Aerobik ve anaerobik sistemler arasındaki sürdürülebilirlik sınırını temsil eder.

ENThe highest power output that can be sustained for a prolonged period without fatigue rising rapidly. It represents the sustainability boundary between aerobic and anaerobic systems.

TRTekrarlayan kafa travmalarıyla ilişkilendirilen, yıllar sonra bellek, davranış ve ruh hali bozukluklarıyla ortaya çıkabilen ilerleyici nörodejeneratif hastalıktır; tanısı kesin olarak ölüm sonrası konur.

ENA progressive neurodegenerative disease associated with repetitive head trauma that may appear years later with memory, behavior and mood disturbances; definitive diagnosis is made post-mortem.

TROmuz arkasındaki kuadrilateral aralıkta aksiller sinirin sıkışmasıdır. Omuz arka yüzünde ağrı ve deltoid güçsüzlüğü yapabilir.

ENCompression of the axillary nerve within the quadrilateral space at the back of the shoulder. It can cause posterior shoulder pain and deltoid weakness.

TRUyluğun önündeki, dizi düzleştiren ve yürüme ile sıçramada görev alan dört başlı büyük kas grubu. Sporcularda güç ve performans için kritiktir.

ENThe large four-headed muscle group at the front of the thigh that straightens the knee and contributes to walking and jumping. It is critical for power and performance in athletes.

TRUyluk ön kasına gelen doğrudan darbeyle oluşan kas ezilmesidir. Temas sporlarında sık görülür ve myositis ossifikansa zemin hazırlayabilir.

ENA muscle bruise of the front thigh muscle caused by a direct blow. It is common in contact sports and can predispose to myositis ossificans.

TRDiz kapağının üstündeki kuadriseps tendonunun yırtılmasıdır. Dizi düz tutamama ve bacağı kaldıramama ile kendini gösterir.

ENA rupture of the quadriceps tendon above the kneecap. It presents with an inability to extend the knee or lift the leg.

TRAtış sırasında omzun maksimum dış rotasyona getirildiği evredir. Ön kapsül ve medial dirsek yapıları yüksek gerilme altına girer; bu faz atış kolu yaralanmaları açısından kritiktir.

ENThe throwing phase in which the shoulder is brought into maximum external rotation. The anterior capsule and medial elbow structures undergo high tension, making this phase critical for throwing-arm injuries.

TRİnce iğnelerin kas tetik noktalarına batırıldığı bir tedavi tekniği. Kas gerginliğini ve ağrıyı azaltmayı amaçlar.

ENA treatment technique in which thin needles are inserted into muscle trigger points. It aims to reduce muscle tension and pain.

TRKasların üretebildiği maksimal gücü artırmaya yönelik, dirence karşı yapılan antrenman.

ENTraining against resistance aimed at increasing the maximal force muscles can produce.

TRBir eklem etrafında zıt yönlerde etki ederek dengeli rotasyon oluşturan iki kas kuvvetidir. Omuzda rotator manşet ile deltoid arasındaki kuvvet çifti, humeral baş stabilitesini sağlar.

ENTwo muscle forces acting in opposite directions about a joint to produce balanced rotation. The force couple between the rotator cuff and deltoid in the shoulder maintains humeral head stability.

TRBir kasın istemli olarak ürettiği maksimal kuvvet ile teorik mutlak kuvveti arasındaki farktır. Büyük bir eksiklik patlayıcı kuvvet gelişimine açık alan olduğunu gösterir.

ENThe difference between the maximal force a muscle voluntarily produces and its theoretical absolute force. A large deficit indicates room for explosive strength development.

TRKasın birim zamanda ne kadar hızlı kuvvet üretebildiğini gösteren ölçüttür. Patlayıcı sporlarda zirve kuvvetten daha belirleyici olabilen bir performans göstergesidir.

ENA measure of how quickly a muscle can produce force per unit time. In explosive sports it can be a more decisive performance indicator than peak force.

TRÜzerinde üretilen yer tepki kuvvetlerini ölçen laboratuvar cihazıdır. Sıçrama, denge ve hareket analizinde kuvvet ve güç verilerini hassas biçimde sağlar.

ENA laboratory device that measures the ground reaction forces produced on it. It provides precise force and power data in jump, balance, and movement analysis.

TRKasın ürettiği kuvvet ile kısalma hızı arasındaki ters orantıyı tanımlar. Kasılma hızı arttıkça üretilebilen maksimal kuvvet azalır.

ENDescribes the inverse relationship between the force a muscle produces and its shortening velocity. As contraction speed increases, the maximal force that can be generated decreases.

TRBir hareket sırasında üretilen kuvvetin zamana göre değişimini gösteren grafiktir. Zirve kuvvet, kuvvet gelişim hızı ve impuls gibi performans göstergelerini analiz etmek için kullanılır.

ENA graph showing how force produced during a movement changes over time. It is used to analyze performance indicators such as peak force, rate of force development, and impulse.

TRAtış ve vuruşlarda büyük proksimal segmentlerden küçük distal segmentlere doğru kuvvet ve hızın zamanlı şekilde aktarılması ilkesidir. Doğru sıralama uç hızını ve performansı en üst düzeye çıkarır.

ENThe principle of timed transfer of force and speed from large proximal to small distal segments in throwing and striking. Correct sequencing maximizes endpoint speed and performance.

TROrta düzey bir kuvveti uzun süre veya çok sayıda tekrar boyunca sürdürebilme yeteneğidir. Yorgunluğa karşı dirençli kas çalışmasının gerektiği sporlarda önemlidir.

ENThe ability to sustain a moderate level of force over a prolonged time or many repetitions. It is important in sports requiring fatigue-resistant muscular work.

TRFemurun ic arka tarafindaki, iliopsoas tendonunun yapistigi cikintidir. Genc sporcularda ani kalca fleksiyonuyla avulsiyon kirigi gorulebilir.

ENA prominence on the posteromedial femur where the iliopsoas tendon attaches. It can sustain an avulsion fracture from sudden hip flexion in young athletes.

TRGenç atıcı sporcularda iç dirsek büyüme plağının tekrarlayan strese bağlı apofizitidir. İç dirsekte ağrı ve hassasiyetle seyreder.

ENAn apophysitis of the medial elbow growth plate in young throwing athletes caused by repetitive stress. It presents with medial elbow pain and tenderness.

TRBir set içindeki tekrarların arasına kısa dinlenmeler eklenerek yapılan antrenman düzenidir. Bu kısa molalar daha yüksek yük ve hızın korunmasına olanak tanır.

ENA training arrangement in which short rests are inserted between repetitions within a set. These brief pauses allow higher loads and velocities to be maintained.

TRVücudun toplam kütlesinin yoğunlaştığı varsayılan denge noktasıdır. Konumu ve hareketi, denge ve verimli hareket mekaniğinin analizinde kullanılır.

ENThe point at which the body's total mass is considered to be concentrated. Its position and motion are used to analyze balance and efficient movement mechanics.

TROmuz ve kalça gibi eklemlerin kenarındaki, eklem yuvasını derinleştiren ve stabiliteyi artıran kıkırdak halka. Yaralandığında ağrı ve eklem güvensizliği yapabilir.

ENA cartilage rim at the edge of joints such as the shoulder and hip that deepens the socket and enhances stability. When injured it can cause pain and joint instability.

TRDiz hafif bükülüyken kaval kemiğinin öne kaymasını değerlendiren ön çapraz bağ muayene testidir. ACL yaralanması için en duyarlı klinik testtir.

ENA clinical examination test for the anterior cruciate ligament that assesses forward translation of the tibia with the knee slightly flexed. It is the most sensitive clinical test for ACL injury.

TRYoğun egzersizde üretilen metabolik ürün. Kandaki düzeyi antrenman şiddetini izlemede kullanılır.

ENA metabolic product generated during intense exercise; its blood level is used to monitor training intensity.

TRPiruvat ile laktat arasındaki çift yönlü dönüşümü katalize eden enzim. İzoformları dokuya göre değişir ve hücre içi laktat üretimi ile temizliğinin dengesinde rol oynar.

ENAn enzyme catalyzing the reversible conversion between pyruvate and lactate. Its isoforms vary by tissue, and it plays a role in the balance between intracellular lactate production and clearance.

TRKan laktat düzeyinin egzersiz şiddeti arttıkça ikinci kez belirgin yükseliş gösterdiği nokta. Sürdürülebilir maksimal sabit hal şiddetinin üst sınırını işaret eder.

ENThe point at which blood lactate shows a second pronounced rise as exercise intensity increases. It marks the upper boundary of the sustainable maximal steady-state intensity.

TRKanda laktatın hızla birikmeye başladığı egzersiz şiddeti. Dayanıklılık performansının önemli bir belirleyicisidir.

ENThe exercise intensity at which lactate begins to accumulate rapidly in the blood. A major determinant of endurance performance.

TRLaktatın üretildiği hücrelerden onu yakıt olarak kullanabilen hücrelere taşınmasını açıklayan kavramdır. Laktatı atık değil, hücreler arası bir enerji kaynağı olarak konumlandırır.

ENA concept describing the transport of lactate from cells where it is produced to cells that can use it as fuel. It positions lactate as an inter-cell energy source rather than a waste product.

TRUylugun dis yuzunun duyusunu saglayan sinirdir. Inguinal bag altinda sikisarak meralgia parestetika denen yanma ve uyusmaya yol acar.

ENA nerve providing sensation to the lateral thigh. Its entrapment beneath the inguinal ligament causes meralgia paresthetica, with burning and numbness.

TRTabanlığın dış kenarını yükselten kama biçimli ortotik destektir. Diz iç bölmesindeki yükü azaltmak amacıyla medial diz osteoartritinde kullanılan biyomekanik bir müdahaledir.

ENA wedge-shaped orthotic support that raises the outer edge of the insole. It is a biomechanical intervention used in medial knee osteoarthritis to reduce load on the inner compartment of the knee.

TRSırtın geniş kasları olup kolu aşağı ve gövdeye doğru çeker. Yüzme, kürek ve tırmanma gibi sporlarda güçlü çekme hareketleri sağlar.

ENThe broad muscles of the back that pull the arm downward and toward the trunk. They provide powerful pulling in sports such as swimming, rowing, and climbing.

TRAyak bilegi kiriklarini ayak pozisyonu ve travma mekanizmasina gore gruplayan sistemdir. Yaralanma mekanizmasini cozumleyerek tedavi planlanmasina yardim eder.

ENA system grouping ankle fractures by foot position and injury mechanism. It aids treatment planning by deciphering the mechanism of injury.

TRYağ dokusundan salınan, tokluk ve enerji dengesini düzenleyen hormon. Kronik egzersiz ve yağ kütlesi azalmasıyla düzeyi düşebilir; düşük enerji elverişliliğinin bir göstergesi olabilir.

ENA hormone secreted by adipose tissue that regulates satiety and energy balance. Its level may fall with chronic exercise and reduced fat mass, potentially indicating low energy availability.

TRİliopsoas kasının çekmesiyle küçük trokanterin büyüme plağından kopmasıdır. Genç sporcularda ani fleksiyon hareketiyle oluşur.

ENAvulsion of the lesser trochanter growth plate by the pull of the iliopsoas muscle. It occurs in young athletes during sudden flexion movements.

TRBoyun öne büküldüğünde omurgadan kollara ve bacaklara yayılan elektriklenme hissidir. Servikal omurilik veya kök patolojisini düşündürür.

ENAn electric shock-like sensation that radiates down the spine into the limbs when the neck is flexed forward. It suggests cervical spinal cord or root pathology.

TRAntrenman uyaranına yanıt olarak kas lifi alt tiplerinin (özellikle Tip IIx ile IIa arasında) özelliklerinin değişmesi. Dayanıklılık antrenmanı daha oksidatif fenotipe doğru kaymayı destekler.

ENShifts in the characteristics of muscle fiber subtypes (notably between Type IIx and IIa) in response to training stimuli. Endurance training promotes a shift toward a more oxidative phenotype.

TREl bel hizasında arkadayken avucu dirence karşı sırttan uzaklaştırarak subskapularis kasını değerlendiren testtir. Yapılamaması manşet yırtığını gösterir.

ENA test that evaluates the subscapularis muscle by lifting the palm away from the back against resistance with the hand behind the lower back. Inability to do so indicates a cuff tear.

TRFemur cisminin arka yuzundeki, uyluk adduktor ve ekstansor kaslarinin yapistigi pürtüklü kemik cizgisidir. Kaslara genis bir tutunma alani saglar.

ENA roughened ridge on the posterior femoral shaft where thigh adductor and extensor muscles attach. It provides a broad attachment area for muscles.

TRReaktif oksijen türlerinin hücre zarındaki yağları oksitleyerek hasara yol açması. Aşırı egzersize bağlı oksidatif stresin bir göstergesi olarak ölçülebilir.

ENDamage caused when reactive oxygen species oxidize the lipids in cell membranes. It can be measured as a marker of oxidative stress associated with excessive exercise.

TROrta ayak ile ön ayak arasındaki tarsometatarsal eklem kompleksinin yaralanmasıdır. Ayak sırtında ağrı, şişlik ve morarmaya yol açar.

ENInjury to the tarsometatarsal joint complex between the midfoot and forefoot. It causes pain, swelling, and bruising on the top of the foot.

TRDistal radiusun dorsal yuzundeki, ekstansor pollicis longus tendonunun donduyu kemik cikintisidir. Distal radius kiriklarindan sonra tendon yirtilmasina zemin hazirlar.

ENA bony prominence on the dorsal distal radius around which the extensor pollicis longus tendon turns. It predisposes to tendon rupture after distal radius fractures.

TRHasta sırtüstü yatarken bacağın içe ve dışa yuvarlanmasıyla kalça eklemini değerlendiren testtir. Ağrı veya hareket farkı eklem içi patolojiyi gösterir.

ENA test that evaluates the hip joint by rolling the leg internally and externally with the patient supine. Pain or asymmetric motion indicates intra-articular pathology.

TRBelirli bir bolgede agri iletimini gecici olarak engelleyen ilaclardir. Klinik kullanimda izinlidir; ancak yaralanmis bir bolgeyi uyusturup yarismaya devam etmek sakatlik riskini artirir.

ENDrugs that temporarily block pain conduction in a specific area. They are permitted in clinical use, but numbing an injured area to keep competing increases the risk of harm.

TRBelirli bir bölgeyi geçici olarak uyuşturmak için yapılan ilaç enjeksiyonu. Sporda ağrıyı maskeleyerek yaralanmayı kötüleştirebileceği için dikkatle kullanılır.

ENAn injection of medication to temporarily numb a specific area. It is used cautiously in sport because masking pain can worsen an injury.

TRBel omurları arasındaki diskin taşarak sinir köküne baskı yapmasıdır. Bel ağrısı ile bacağa yayılan ağrı ve uyuşmaya yol açar.

ENProtrusion of a disc between the lumbar vertebrae that compresses a nerve root. It causes low back pain along with radiating pain and numbness in the leg.

TRKas protein sentezini güçlü şekilde tetikleyen dallı zincirli bir esansiyel amino asit. Antrenman sonrası toparlanma için anahtar besin öğesi kabul edilir.

ENA branched-chain essential amino acid that strongly triggers muscle protein synthesis. It is considered a key nutrient for post-training recovery.

TRKas protein sentezini maksimal düzeyde uyarmak için bir öğünde gereken minimum lösin miktarı kavramı. Protein dağılımı ve miktarına ilişkin beslenme stratejilerinin temelini oluşturur.

ENThe concept of a minimum amount of leucine needed in a meal to maximally stimulate muscle protein synthesis. It underlies nutritional strategies regarding protein distribution and dose.

TRÖne eğilme sırasında lomber omurga fleksiyonu ile pelvis önce rotasyonunun koordineli sıralamasıdır. Bu ritmin bozulması bel ağrısı ve verimsiz hareket örüntüleriyle ilişkilidir.

ENThe coordinated sequencing of lumbar spine flexion and anterior pelvic rotation during forward bending. Disruption of this rhythm is associated with low back pain and inefficient movement patterns.

TREl bilegi proksimal sirasindaki ay seklindeki karpal kemiktir. En sik cikan karpal kemiktir ve Kienböck hastaliginda avaskuler nekroza ugrar.

ENA moon-shaped carpal bone in the proximal row of the wrist. It is the most commonly dislocated carpal bone and undergoes avascular necrosis in Kienbock disease.

TREnerji metabolizması, kas fonksiyonu ve sinir iletiminde rol oynayan bir mineral. Yoğun antrenman yapan sporcularda terle kayıpları artabilir.

ENA mineral involved in energy metabolism, muscle function, and nerve transmission. Sweat losses can increase in athletes undertaking intense training.

TRProksimal (dize yakin) fibula kirigi ile birlikte sindesmoz ve medial ayak bilegi yaralanmasinin oldugu durumdur. Ayak bilegi grafileri normal gorunse de gozden kacirilmamalidir.

ENA proximal fibular fracture combined with syndesmotic and medial ankle injury. It must not be missed even when ankle radiographs appear normal.

TRGunluk enerjinin karbonhidrat, protein ve yag arasinda paylasilmasidir. Sporcularda spor turu, antrenman yuku ve hedeflere gore bireysel olarak ayarlanir.

ENThe division of daily energy among carbohydrate, protein and fat. In athletes it is individualized according to the sport, training load and goals.

TRGenellikle bir sezon veya bir yılı kapsayan en uzun planlama birimidir. Hazırlık, yarışma ve geçiş dönemlerini bütüncül olarak içeren büyük antrenman çerçevesidir.

ENThe longest planning unit, usually spanning a season or a year. It is the overarching training framework encompassing preparation, competition, and transition periods.

TRVO2max'a ulaşıldığı en düşük koşu hızıdır. Dayanıklılık antrenmanlarında interval şiddetlerini belirlemek için pratik bir referans olarak kullanılır.

ENThe lowest running speed at which VO2max is reached. It serves as a practical reference for prescribing interval intensities in endurance training.

TRMaksimal eforda ulaşılan en yüksek kalp atım hızı. Antrenman yoğunluk bölgelerinin belirlenmesinde kullanılır.

ENThe highest heart rate reached at maximal effort; used to define training intensity zones.

TRAz tekrarla yüksek yüklerin kullanıldığı, en yüksek kuvvet üretimini hedefleyen antrenmandır. Nöral uyumları ve kasın üretebildiği zirve kuvveti artırır.

ENTraining that uses high loads for few repetitions to target the greatest force production. It enhances neural adaptations and the peak force a muscle can produce.

TRKan laktat üretiminin temizliğiyle dengelendiği en yüksek egzersiz şiddeti. Uzun süreli dayanıklılık performansının altın standart fizyolojik referanslarından biridir.

ENThe highest exercise intensity at which blood lactate production is balanced by clearance. It is one of the gold-standard physiological references for prolonged endurance performance.

TRYağ oksidasyon hızının en yüksek olduğu egzersiz şiddeti aralığı. Bu bölgenin üzerinde karbonhidrat kullanımı baskınlaşır; vücut kompozisyonu ve dayanıklılık antrenmanında dikkate alınır.

ENThe exercise intensity range at which fat oxidation rate is highest. Above this zone carbohydrate use becomes dominant; it is considered in body composition and endurance training.

TRYağ asidi sentezinin ara ürünü ve yağ asidi oksidasyonunun düzenleyicisi. Düzeyi yükseldiğinde karnitin palmitoiltransferaz-1'i baskılayarak yağların mitokondriye girişini sınırlar.

ENAn intermediate of fatty acid synthesis and a regulator of fatty acid oxidation. When its level rises, it inhibits carnitine palmitoyltransferase-1, limiting entry of fats into mitochondria.

TRAlt çene kemiğinin darbe sonucu kırılmasıdır. Ağrı, çiğneme güçlüğü ve diş kapanışında bozulmayla seyreder.

ENA fracture of the lower jawbone from a blow. It presents with pain, difficulty chewing, and a disturbed bite.

TRBir kasın veya kas grubunun kuvvetini, uygulayıcının elle uyguladığı dirence karşı standardize bir derecelendirmeyle değerlendiren klinik muayene yöntemidir.

ENA clinical examination method that grades the strength of a muscle or muscle group against manually applied resistance using a standardized scale.

TREklem ve yumuşak dokulara elle uygulanan mobilizasyon ve manipülasyon teknikleri.

ENHands-on mobilization and manipulation techniques applied to joints and soft tissues.

TRYumuşak dokuları (kas, tendon, bağ, kıkırdak) radyasyonsuz ayrıntılı gösteren görüntüleme yöntemi.

ENAn imaging method showing soft tissues (muscle, tendon, ligament, cartilage) in detail without radiation.

TRMetatarslarin, klasik olarak ikinci ve ucuncu metatarsin, tekrarlayan yuke bagli stres kirigidir. Adini askerlerin uzun yuruyuslerinden alir.

ENA stress fracture of the metatarsals, classically the second and third, from repetitive loading. It is named after long marches by soldiers.

TRYasakli bir maddenin varligini veya saptanmasini gizlemek icin kullanilan herhangi bir madde veya yontemdir. Plazma genisleticiler ve bazi diuretikler bu kategoriye girer ve yasaktir.

ENAny substance or method used to conceal the presence or detection of a prohibited substance. Plasma expanders and certain diuretics fall into this category and are prohibited.

TRİleri yaş kategorilerinde yarışan ve antrenman yapan sporcular. Yaşa bağlı toparlanma, kas kaybı ve sağlık değişikliklerini göz önünde bulundurarak antrenman yaparlar.

ENAthletes who compete and train in older age categories. They train while accounting for age-related changes in recovery, muscle loss, and health.

TRYaşlanmayla birlikte kas kütlesi, maksimal oksijen alımı ve toparlanma kapasitesinde gözlenen değişiklikleri ve düzenli antrenmanın bu düşüşleri yavaşlatıcı etkisini inceleyen alandır.

ENThe study of age-related changes in muscle mass, maximal oxygen uptake and recovery capacity in older athletes, and how regular training attenuates these declines.

TRDiz bükülüp döndürülürken oluşan ağrı veya tıklamayla menisküs yırtığını değerlendiren testtir. Pozitif bulgu menisküs patolojisini düşündürür.

ENA test that evaluates meniscal tears by eliciting pain or a click while the knee is flexed and rotated. A positive finding suggests meniscal pathology.

TRPatellanin medial kenari ile femur arasindaki ana bagdir, lateral patella kaymasini sinirlar. Patella cikiklarinda neredeyse her zaman yirtilir.

ENThe primary ligament between the medial patella and femur that restrains lateral patellar translation. It is almost always torn in patellar dislocations.

TRDiz içindeki sinovyal kıvrımın (plika) tahriş olup kalınlaşmasıyla gelişen ağrılı durumdur. İç diz kapağı çevresinde ağrı ve tıklama yapar.

ENA painful condition caused by irritation and thickening of a synovial fold (plica) within the knee. It produces pain and clicking around the inner kneecap.

TRTopuk iç tarafını yükselterek arka ayağı dışa eğen ortotik desteğtir. Aşırı pronasyonu sınırlamak ve medial yüklenmeyi azaltmak amacıyla ayak ortezlerine eklenir.

ENAn orthotic support that raises the inner side of the heel to tilt the rearfoot outward. It is added to foot orthoses to limit excessive pronation and reduce medial loading.

TROn kol ve elin onemli bir bolumunu innerve eden sinirdir. El bileginde karpal tunelde, on kolda ise pronator teres bolgesinde sikisabilir.

ENA nerve innervating much of the forearm and hand. It can be entrapped in the carpal tunnel at the wrist or at the pronator teres in the forearm.

TRBir kaldıraç sisteminde kuvvet kolunun direnç koluna oranıdır. Birden büyük olduğunda daha az kuvvetle daha büyük direnç yenilir; vücut kaldıraçlarının çoğu hız lehine bu avantajdan ödün verir.

ENThe ratio of the effort arm to the resistance arm in a lever system. When greater than one, a larger resistance is overcome with less force; most body levers trade this advantage away in favor of speed.

TRBir kuvvetin uygulandığı yönde cismi yer değiştirmesiyle yapılan iştir ve kuvvet ile yer değiştirmenin çarpımına eşittir. Egzersizde harcanan fiziksel çabanın nicel bir ölçüsüdür.

ENThe work done when a force displaces an object in its direction of application, equal to force multiplied by displacement. It is a quantitative measure of the physical effort expended in exercise.

TRHarcanan toplam enerjinin ne kadarının yararlı mekanik işe dönüştüğünü gösteren orandır. Yüksek verimlilik aynı performansın daha az enerjiyle elde edilmesini sağlar.

ENThe ratio showing how much of the total energy expended is converted into useful mechanical work. High efficiency allows the same performance with less energy.

TRKas ve bağ dokusunun mekanik yükleme uyaranını hücre içi biyokimyasal sinyallere dönüştürmesi. Anabolik yolakları tetikleyerek doku adaptasyonu ve hipertrofiyi başlatır.

ENThe conversion of mechanical loading stimuli into intracellular biochemical signals by muscle and connective tissue. It triggers anabolic pathways to initiate tissue adaptation and hypertrophy.

TRUyku-uyaniklik dongusunu duzenleyen bir hormon takviyesidir. Sporcularda jet lag ve uyku duzeni bozukluklarinda kullanilabilir; antioksidan etkileri de arastirilmaktadir.

ENA hormone supplement that regulates the sleep-wake cycle. It may be used in athletes for jet lag and disrupted sleep patterns, and its antioxidant effects are also under investigation.

TRMeniskusun on ve arka boynuzlarinin tibiaya yapistigi bolgedir. Kök yirtiklari meniskusun yuk tasima fonksiyonunu kaybettirir ve erken artrite zemin hazirlar.

ENThe region where the anterior and posterior horns of the meniscus attach to the tibia. Root tears cause loss of meniscal load-bearing function and predispose to early arthritis.

TRDiz ekleminde yük dağıtan ve darbe emen kıkırdak yapı. Ani dönme hareketleriyle yırtılabilir; ağrı, kilitlenme ve şişlik yapar.

ENCartilage structures in the knee that distribute load and absorb shock. Can tear with sudden twisting, causing pain, locking, and swelling.

TRKadın sporcularda hormonal dalgalanmaların döngü fazları boyunca kuvvet, dayanıklılık, yaralanma riski ve toparlanmayı etkileyebileceğini ve antrenman planlamasında dikkate alınabileceğini ifade eder.

ENThe concept that hormonal fluctuations across menstrual cycle phases may influence strength, endurance, injury risk and recovery in female athletes and can be considered in training planning.

TREgzersiz performansının, fizyolojik felaketi önlemek için beyin tarafından kas devreye alımının önceden düzenlenmesiyle sınırlandığını öne süren kuram. Yorgunluğun bütünleşik bir yorumudur.

ENA theory proposing that exercise performance is limited by the brain's anticipatory regulation of muscle recruitment to prevent physiological catastrophe. It is an integrative interpretation of fatigue.

TRYüksek şiddetli egzersizde hidrojen iyonu birikimiyle kas içi ve kan pH'sının düşmesi. Enzim işlevini ve kasılma sürecini etkileyerek performans düşüşüne katkıda bulunur.

ENA fall in intramuscular and blood pH from hydrogen ion accumulation during high-intensity exercise. It contributes to performance decline by affecting enzyme function and the contractile process.

TRMevcut substrat ve enerji talebine göre yağ ile karbonhidrat oksidasyonu arasında verimli geçiş yapabilme yeteneği. Antrenmanlı kişilerde ve sağlıklı metabolizmada daha gelişmiştir.

ENThe ability to efficiently switch between fat and carbohydrate oxidation according to available substrate and energy demand. It is more developed in trained individuals and healthy metabolism.

TRKasta biriken metabolitlerin uyardığı, kan basıncını ve sempatik aktiviteyi artıran refleks yanıt. Egzersizde kas perfüzyonunun korunmasına yönelik koruyucu bir mekanizmadır.

ENA reflex response stimulated by metabolites accumulating in muscle that increases blood pressure and sympathetic activity. It is a protective mechanism aimed at preserving muscle perfusion during exercise.

TRÖn ayaktaki metatars kemiklerinin tekrarlayan yüklenmeye bağlı stres kırığıdır. Yürüyüş kırığı olarak da bilinir ve ön ayak ağrısı yapar.

ENA stress fracture of the metatarsal bones in the forefoot due to repetitive loading. Also known as a march fracture, it causes forefoot pain.

TRBirkaç mikrosiklustan oluşan, genellikle birkaç hafta süren ve belirli bir gelişim hedefine odaklanan antrenman bloğudur. Belirli bir uyumu geliştirmeye yönelik orta vadeli aşamadır.

ENA training block of several microcycles, usually lasting a few weeks and focused on a specific development goal. It is the mid-term phase aimed at building a particular adaptation.

TRCilt altına küçük dozlarda ilaç enjeksiyonuyla bölgesel ağrı tedavisinde kullanılabilen yöntem.

ENA technique using small intradermal/subcutaneous injections, sometimes used for localized pain management.

TRMide iceriginin ince bagirsaga gecme hizidir. Sporcu beslenmesinde sivi ve karbonhidratin emilim hizini ve egzersiz sirasinda mide-bagirsak konforunu etkiler.

ENThe rate at which stomach contents pass into the small intestine. In sports nutrition it affects the absorption rate of fluid and carbohydrate and gastrointestinal comfort during exercise.

TRVücudun az miktarda ihtiyaç duyduğu vitamin ve mineraller. Enerji üretimi, kemik sağlığı ve bağışıklık dahil sporcu performansının birçok yönü için gereklidir.

ENVitamins and minerals the body needs in small amounts. They are essential for many aspects of athlete performance, including energy production, bone health, and immunity.

TRPeriyotlamanın en kısa planlama birimidir ve genellikle bir haftalık antrenmanı kapsar. Günlük yük ve toparlanmanın ayrıntılı düzenlendiği aşamadır.

ENThe shortest planning unit of periodization, typically covering one week of training. It is the level where daily load and recovery are arranged in detail.

TRBir gurescinin saglikli sekilde yarisabilecegi en dusuk vucut agirligini belirleyen, vucut yag yuzdesine dayali bir kuraldir. Asiri ve tehlikeli kilo dusurmeyi onlemek icin gelistirilmistir.

ENA body-fat-based rule that sets the lowest body weight at which a wrestler can compete safely. It was developed to prevent excessive and dangerous weight cutting.

TRHasarlı veya işlevini yitirmiş mitokondrilerin seçici olarak parçalanması. Mitokondriyal biyogenezle birlikte çalışarak egzersizle gelişen sağlıklı mitokondri havuzunu korur.

ENThe selective degradation of damaged or dysfunctional mitochondria. Working alongside mitochondrial biogenesis, it maintains the healthy mitochondrial pool that develops with exercise.

TRKas hücrelerindeki mitokondri sayısının ve hacminin ölçüsüdür. Aerobik antrenmanla artar ve oksidatif enerji üretim kapasitesini yükseltir.

ENA measure of the number and volume of mitochondria in muscle cells. It increases with aerobic training and raises the capacity for oxidative energy production.

TRMevcut mitokondrilerin büyümesi ve bölünmesiyle yeni mitokondri oluşumu. Dayanıklılık antrenmanıyla uyarılır, PGC-1 alfa tarafından yönetilir ve aerobik kapasiteyi artırır.

ENFormation of new mitochondria through growth and division of existing ones. It is stimulated by endurance training, orchestrated by PGC-1 alpha, and enhances aerobic capacity.

TRKendi kendine bası uygulayarak kas-fasya gerginliğini azaltma ve hareket açıklığını artırma yöntemi.

ENSelf-applied pressure to reduce muscle-fascia tension and improve range of motion.

TRKas hücrelerinde oksijen depolayan ve mitokondriye oksijen iletimini kolaylaştıran demir içeren protein. Oksidatif liflerde yoğundur ve yüksek oksijen afinitesine sahiptir.

ENAn iron-containing protein in muscle cells that stores oxygen and facilitates its delivery to mitochondria. It is abundant in oxidative fibers and has a high oxygen affinity.

TRGenellikle enfeksiyon sonrası gelişen kalp kası iltihabı. Sporcularda ritim bozukluğu ve ani kardiyak olay riski nedeniyle spora dönüş dikkatle değerlendirilir.

ENInflammation of the heart muscle, often developing after infection. Return to sport is assessed carefully in athletes due to the risk of arrhythmia and sudden cardiac events.

TRKalp kasının önyük ve artyükten bağımsız olarak kasılma kuvveti. Katekolaminler ve sempatik uyarıyla artar; egzersizde atım hacmini ve debiyi yükseltir.

ENThe intrinsic force of cardiac muscle contraction independent of preload and afterload. It increases with catecholamines and sympathetic stimulation, raising stroke volume and output during exercise.

TRKasılan iskelet kasından salınan, otokrin, parakrin ve endokrin etki gösteren sitokin ve peptitler. Metabolizma, inflamasyon ve dokular arası iletişimi düzenleyerek egzersizin sistemik yararlarına aracılık eder.

ENCytokines and peptides released from contracting skeletal muscle with autocrine, paracrine, and endocrine effects. They mediate the systemic benefits of exercise by regulating metabolism, inflammation, and inter-tissue communication.

TRTek bir kas çekirdeğinin sentez ve metabolik olarak desteklediği sitoplazma hacmi. Hipertrofi sırasında uydu hücrelerinden yeni çekirdek eklenmesi bu alanın korunmasına yardımcı olur.

ENThe volume of cytoplasm that a single muscle nucleus supports synthetically and metabolically. During hypertrophy, addition of new nuclei from satellite cells helps maintain this domain.

TRKas büyümesini sınırlayan, negatif düzenleyici bir miyokin. Aktivitesinin azalması kas kütlesinde belirgin artışa yol açar; direnç antrenmanı ekspresyonunu baskılayabilir.

ENA myokine that acts as a negative regulator limiting muscle growth. Reduced activity leads to marked increases in muscle mass, and resistance training can suppress its expression.

TRKas içi kanama (hematom) sonrası anormal kemik dokusu oluşması. Genellikle ağır kontüzyon sonrası gelişir.

ENFormation of abnormal bone within muscle after a bleed (hematoma); usually follows a severe contusion.

TRBir eklemin kontrollü biçimde tüm hareket açıklığında aktif olarak hareket edebilme yeteneği.

ENThe ability to actively move a joint through its full range of motion under control.

TRBir kuvvetin etki çizgisi ile dönme ekseni arasındaki dik mesafedir. Moment kolu uzadıkça aynı kuvvetin oluşturduğu tork artar; kas çekiş açısı değiştikçe bu mesafe de değişir.

ENThe perpendicular distance between a force's line of action and the axis of rotation. A longer moment arm increases the torque produced by the same force; it varies as the muscle's angle of pull changes.

TRDış kuvvet etkimedikçe bir sistemin toplam momentumunun sabit kaldığını ifade eden ilkedir. Çarpışma ve temas sporlarında momentum transferini ve sonuçlarını anlamada kullanılır.

ENThe principle that a system's total momentum remains constant unless acted upon by an external force. It is used to understand momentum transfer and its outcomes in collision and contact sports.

TRLaktat ve hidrojen iyonlarının hücre zarından taşınmasını sağlayan protein ailesi (MCT). Laktat mekiğinin ve dokular arası laktat değişiminin temelini oluşturur; antrenmanla ifadesi artar.

ENA family of proteins (MCTs) that transport lactate and hydrogen ions across cell membranes. They underpin the lactate shuttle and inter-tissue lactate exchange, with expression increasing with training.

TRUlna proksimal govdesi kirigi ile birlikte radius basinin cikmasidir. Radius basi cikiginin gozden kacirilmasi onemli bir tani tuzagidir.

ENA fracture of the proximal ulnar shaft combined with dislocation of the radial head. Missing the radial head dislocation is an important diagnostic pitfall.

TRGenellikle üçüncü ve dördüncü parmaklar arasındaki sinirin kalınlaşmasıyla oluşan ağrılı durumdur. Ayak topuğunda yanma ve uyuşma hissi verir.

ENA painful condition caused by thickening of a nerve, usually between the third and fourth toes. It produces burning and numbness in the ball of the foot.

TRBir becerinin kazanılmasındaki kognitif, asosiyatif ve otonom aşamalardır. Sporcu önce bilinçli çaba harcar, ardından hatayı azaltır ve sonunda hareketi otomatik biçimde yürütür.

ENThe cognitive, associative, and autonomous phases of acquiring a skill. The athlete first exerts conscious effort, then reduces error, and finally performs the movement automatically.

TRBir hareket dizisinin merkezi sinir sisteminde önceden yapılandırılmış soyut planıdır. Tekrarlı pratikle gelişir ve karmaşık becerilerin sürekli bilinçli kontrol olmadan yürütülmesini sağlar.

ENAn abstract, prestructured plan of a movement sequence stored in the central nervous system. It develops through repeated practice and enables complex skills to run without continuous conscious control.

TRTek bir alfa motor nöron ile onun uyardığı tüm kas liflerinden oluşan en küçük işlevsel kasılma birimidir. Bir motor nöron uyarıldığında bağlı tüm lifler birlikte kasılır.

ENThe smallest functional contractile unit, consisting of a single alpha motor neuron and all the muscle fibers it innervates. When the neuron fires, all its fibers contract together.

TRBirden fazla motor ünitenin aksiyon potansiyellerini eşzamanlı veya yakın zamanlı ateşleme eğilimi. Antrenmanla artar ve kuvvet üretiminin zamansal koordinasyonuna katkıda bulunabilir.

ENThe tendency of multiple motor units to fire their action potentials simultaneously or near-simultaneously. It increases with training and may contribute to the temporal coordination of force production.

TRKas kuvvetini artırmak için giderek daha fazla motor ünitenin devreye sokulmasıdır. Boyut ilkesine göre önce küçük, sonra büyük motor üniteler aktive olur.

ENThe progressive activation of additional motor units to increase muscle force. According to the size principle, smaller units are recruited first and larger units later.

TRTekrarlı ve hedefe yönelik pratikle sinir sisteminin bir hareket becerisini yeniden kazanması sürecidir; nöroplastisiteye dayanır ve rehabilitasyonda fonksiyonel görevlerle desteklenir.

ENThe process by which the nervous system reacquires a motor skill through repetitive, task-specific practice; it relies on neuroplasticity and is supported by functional tasks in rehabilitation.

TRBirçok antibiyotiğe dirençli stafilokok bakterisinin neden olduğu deri enfeksiyonu. Temas sporlarında ortak ekipman ve cilt teması yoluyla yayılabilir.

ENA skin infection caused by a strain of staph bacteria resistant to many antibiotics. It can spread in contact sports through shared equipment and skin contact.

TRKas protein sentezini ve hücresel büyümeyi düzenleyen anahtar sinyal yolağı. Direnç egzersizi, amino asitler (özellikle lösin) ve IGF-1 tarafından aktive edilerek hipertrofiye katkıda bulunur.

ENA key signaling pathway regulating muscle protein synthesis and cellular growth. It is activated by resistance exercise, amino acids (especially leucine), and IGF-1, contributing to hypertrophy.

TROmurganin derin, segmental stabilizator kasidir. Bel agrili sporcularda atrofiye ugrar ve cekirdek (core) rehabilitasyonunda hedeflenir.

ENA deep, segmental stabilizing muscle of the spine. It atrophies in athletes with low back pain and is targeted in core rehabilitation.

TRKolun on bolme kaslarini (biceps, brachialis, coracobrachialis) innerve eden sinirdir. Hasari dirsek fleksiyonu ve on kol duyusunu etkiler.

ENA nerve innervating the anterior compartment muscles of the arm (biceps, brachialis, coracobrachialis). Its injury affects elbow flexion and forearm sensation.

TRAgriyi baskilayan guclu opioid ilaclardir. Yarisma sirasinda WADA tarafindan yasaklanmistir, cunku agri uyarisini maskeleyerek sakatligin agirlasmasina ve bagimliliga yol acabilirler.

ENPotent opioid drugs that suppress pain. They are prohibited in-competition by WADA because they can mask pain signals, leading to worsening injury and to dependence.

TROturma ve ayakta durma arasında naviküler kemiğin yükseklik farkını ölçerek ayak kemeri çökmesini değerlendiren testtir. Aşırı düşme pronasyonu gösterir.

ENA test that measures the change in navicular height between sitting and standing to assess arch collapse. Excessive drop indicates overpronation.

TRAyagin medial arkindaki anahtar tarsal kemiktir, tibialis posterior tendonu yapisir. Sinirli kan dolasimi nedeniyle stres kiriklari zor iyilesir.

ENA key tarsal bone in the medial arch where the tibialis posterior tendon inserts. Its limited blood supply makes stress fractures slow to heal.

TROrta ayaktaki naviküler kemiğin tekrarlayan yüklenmeye bağlı stres kırığıdır. Koşucu ve sıçrayan sporcularda görülür ve teşhisi sıklıkla gecikir.

ENA stress fracture of the navicular bone in the midfoot due to repetitive loading. It occurs in runners and jumping athletes and is often diagnosed late.

TRKol pasif olarak öne ve yukarı kaldırılırken oluşan ağrıyı değerlendiren omuz sıkışma testidir. Ağrı subakromiyal sıkışmayı düşündürür.

ENA shoulder impingement test that assesses pain elicited when the arm is passively elevated forward and upward. Pain suggests subacromial impingement.

TRPancar, roka ve ispanak gibi diyet nitrat iceren sebzelerdir. Vucutta nitrik okside donerek kan damarlarini gevsetebilir ve egzersiz ekonomisini iyilestirebilir.

ENVegetables containing dietary nitrate such as beetroot, rocket and spinach. They can be converted to nitric oxide in the body, relaxing blood vessels and improving exercise economy.

TRDamar düz kasını gevşeterek vazodilatasyona yol açan sinyal molekülü. Egzersizde kan akışını artırır; diyet nitrat alımıyla biyoyararlanımı yükselebilir.

ENA signaling molecule that relaxes vascular smooth muscle to cause vasodilation. It increases blood flow during exercise, and its bioavailability can be raised by dietary nitrate intake.

TRDiz açılıp kapatılırken dış femur kondili üzerine bası uygulayarak iliotibial bant sendromunu değerlendiren testtir. Otuz derece civarında ağrı pozitiftir.

ENA test that evaluates iliotibial band syndrome by applying pressure over the lateral femoral condyle as the knee is flexed and extended. Pain around thirty degrees is a positive finding.

TRMerkezi sinir sisteminin kaslara gönderdiği uyarının yoğunluğu; motor ünite devreye alımı ve ateşleme hızının bileşkesidir. Kuvvet antrenmanının erken kazanımları büyük ölçüde nöral sürüş artışına bağlıdır.

ENThe intensity of the signal the central nervous system sends to muscles, combining motor unit recruitment and firing rate. Early strength training gains depend largely on increases in neural drive.

TRKas kontrolü, denge ve hareket kalitesini geliştiren egzersiz yaklaşımı. Yaralanmaları önlemek ve performansı artırmak için kullanılır.

ENAn exercise approach that improves muscle control, balance, and movement quality. It is used to prevent injuries and enhance performance.

TRKasları elektriksel olarak kasılmaya zorlayan rehabilitasyon yöntemi. Yaralanma ya da cerrahi sonrası kas gücünü ve aktivasyonunu korumak için kullanılır.

ENA rehabilitation method that electrically forces muscles to contract. It is used to maintain muscle strength and activation after injury or surgery.

TRMotor sinir ucu ile kas lifi arasındaki, asetilkolin aracılı kimyasal iletim bölgesi. Sinirsel uyarının kas aksiyon potansiyeline dönüştüğü sinapstır ve yorgunlukta işlevi bozulabilir.

ENThe acetylcholine-mediated chemical transmission site between a motor nerve ending and a muscle fiber. It is the synapse where a nerve impulse is converted into a muscle action potential, and its function can be impaired by fatigue.

TRSinir sisteminin kasları belirli bir iş için ne kadar etkili biçimde aktive edebildiğidir. Yüksek verimlilik daha az enerjiyle daha iyi kuvvet ve koordinasyon üretir.

ENHow effectively the nervous system can activate muscles for a given task. High efficiency produces better force and coordination with less energy.

TRYaralanma veya immobilizasyon sonrası bozulan kas-sinir koordinasyonunu, hareket kalıplarını ve zamanlamayı yeniden kazandırmaya yönelik terapötik egzersiz sürecidir.

ENA therapeutic exercise process to restore the muscle-nerve coordination, movement patterns and timing that are disrupted after injury or immobilization.

TRSinir uyarısının kasa iletilmesi ve kasın yanıt vermesi zincirindeki bozulmaya bağlı kuvvet kaybıdır. Hem santral hem periferik bileşenleri içerir.

ENA loss of force due to disruption along the chain of transmitting nerve impulses to the muscle and the muscle responding. It includes both central and peripheral components.

TREk hareket kontrol özelliği içermeyen, dengeli yastıklama sunan koşu ayakkabısıdır. Normal pronasyon örüntüsüne sahip ve belirgin hizalanma bozukluğu olmayan koşucular için uygundur.

ENA running shoe offering balanced cushioning without added motion-control features. It is suited to runners with a normal pronation pattern and no marked alignment abnormality.

TRSporcudan idrar veya kan numunesinin gozetimli ve standart bir zincirle alinma surecidir. Numune butunlugu ve dogru tanimlama, sonucun gecerliligi icin kritiktir.

ENThe supervised, standardized chain of collecting a urine or blood sample from an athlete. Sample integrity and correct identification are critical to the validity of the result.

TRKol fleksiyon ve adduksiyonda iken avuç içi aşağı ve yukarıyken dirence karşı değerlendirilen testtir. SLAP lezyonu ve AC eklem patolojisini ayırt etmeye yardımcı olur.

ENA test performed with the arm in flexion and adduction, resisting force with the palm down then up. It helps distinguish SLAP lesions from acromioclavicular joint pathology.

TRİliotibial bandın gerginliğini değerlendiren testtir. Hasta yan yatarken üstteki bacak abduksiyonda tutulup bırakılır; bacağın aşağı inmemesi gerginliği gösterir.

ENA test that assesses tightness of the iliotibial band. With the patient lying on their side, the upper leg is abducted and released; failure of the leg to drop indicates tightness.

TRPelvis ic duvarindan baslayip kalcayi dis rotasyona getiren derin kalca kasidir. Kisa dis rotator grubunun bir parcasidir.

ENA deep hip muscle arising from the inner pelvic wall that externally rotates the hip. It is part of the short external rotator group.

TRUyluk ic adduktor kaslarini innerve eden sinirdir. Sporcularda kasik bolgesinde sikismasi efor sirasinda ic uyluk agrisina neden olabilir.

ENA nerve innervating the medial adductor muscles of the thigh. Its entrapment in the groin in athletes can cause exertional medial thigh pain.

TRVucut sivi dengesinin normal, optimal duzeyde olmasi durumudur. Sporcunun performans ve termoregulasyon icin hedeflemesi gereken baslangic hidrasyon halidir.

ENThe state of normal, optimal body fluid balance. It is the baseline hydration status an athlete should target for performance and thermoregulation.

TRMitokondride oksijen kullanarak karbonhidrat ve yağları parçalayıp büyük miktarda ATP üreten enerji sistemidir. Uzun süreli, düşük ve orta şiddetli aktivitelerin temelini oluşturur.

ENAn energy system that uses oxygen in the mitochondria to break down carbohydrates and fats, yielding large amounts of ATP. It underpins prolonged, low-to-moderate intensity activity.

TRReaktif oksijen türlerinin üretimi ile antioksidan savunma arasındaki dengesizlik. Egzersizde geçici artışı adaptif sinyalizasyona katkıda bulunurken, aşırısı doku hasarına yol açabilir.

ENAn imbalance between reactive oxygen species production and antioxidant defense. Its transient rise during exercise contributes to adaptive signaling, whereas excess can cause tissue damage.

TREgzersizin başında oksijen tüketiminin ihtiyacın altında kaldığı, farkın anaerobik kaynaklardan karşılandığı dönemdir. Açık büyüdükçe aerobik enerji üretimine geçiş gecikir.

ENThe early-exercise period in which oxygen uptake lags behind demand, with the shortfall met by anaerobic sources. A larger deficit indicates a slower transition to aerobic energy production.

TREgzersizin başında oksijen tüketiminin yeni gereksinim düzeyine ne kadar hızlı uyum sağladığını tanımlar. Hızlı kinetik daha iyi aerobik kondisyonu yansıtır.

ENDescribes how quickly oxygen consumption adjusts to a new demand level at the onset of exercise. Faster kinetics reflect better aerobic fitness.

TRAğır şiddetli egzersizde, sabit yük altında oksijen tüketiminin beklenenin ötesinde kademeli olarak yükselmesi. Verimsizliği artıran lif tipi devreye alımı ve yorgunlukla ilişkilendirilir.

ENThe gradual rise in oxygen consumption beyond expected levels at a constant heavy workload. It is associated with fiber-type recruitment and fatigue that reduce efficiency.

TRDokuların kana sunulan oksijenin ne kadarını kullandığının ölçüsü. Egzersiz ve dayanıklılık antrenmanıyla periferik oksijen ekstraksiyon kapasitesi artar.

ENA measure of how much of the oxygen delivered in the blood is used by tissues. Peripheral oxygen extraction capacity increases with exercise and endurance training.

TRBelirli bir egzersiz veya hareketi gerçekleştirmek için gereken oksijen miktarıdır. Düşük maliyet daha verimli ve ekonomik bir hareket örüntüsünü yansıtır.

ENThe amount of oxygen required to perform a given exercise or movement. A lower cost reflects a more efficient and economical movement pattern.

TRHer kalp atımı başına tüketilen oksijen miktarıdır ve oksijen tüketiminin kalp hızına oranıyla hesaplanır. Atım hacmi ve oksijen kullanımının dolaylı bir göstergesidir.

ENThe amount of oxygen consumed per heartbeat, calculated as oxygen uptake divided by heart rate. It is an indirect indicator of stroke volume and oxygen utilization.

TRHemoglobinin oksijen satürasyonu ile kısmi oksijen basıncı arasındaki sigmoid ilişkiyi gösteren eğri. Sıcaklık, pH, karbondioksit ve 2,3-BPG düzeyiyle sağa veya sola kayar.

ENA curve depicting the sigmoidal relationship between hemoglobin oxygen saturation and partial pressure of oxygen. It shifts right or left with temperature, pH, carbon dioxide, and 2,3-BPG levels.

TRUlnanin proksimal ucundaki, triceps tendonunun yapistigi ve dirsek arkasini olusturan cikintidir. Dogrudan dusmelerde ve triceps cekmesiyle kirilabilir.

ENA prominence at the proximal ulna where the triceps tendon attaches, forming the back of the elbow. It can fracture from direct falls and triceps traction.

TRDirsek ucundaki bursanın iltihaplanması veya sıvı birikmesiyle gelişen şişliktir. Travma veya tekrarlayan basınç sonucu oluşabilir.

ENSwelling caused by inflammation or fluid accumulation in the bursa at the tip of the elbow. It may result from trauma or repetitive pressure.

TRKoparma ve silkme gibi halter hareketlerinin spor performansını desteklemek için kullanılmasıdır. Yüksek hızda kuvvet üretimini ve tüm vücut güç koordinasyonunu geliştirir.

ENThe use of weightlifting movements such as the snatch and clean-and-jerk to support sport performance. It develops high-velocity force production and whole-body power coordination.

TRBir doping numunesinde yasakli madde veya metabolitinin laboratuvar tarafindan tespit edilmesidir. Genellikle sporcunun B numunesinin analizi ve disiplin sureci ile takip edilir.

ENThe laboratory detection of a prohibited substance or its metabolite in a doping sample. It is usually followed by analysis of the athlete's B sample and a disciplinary process.

TRBalık ve bazı bitkilerde bulunan, iltihabı azaltan esansiyel yağlar. Sporcularda kas ağrısı ve kalp sağlığı üzerine olası faydaları için incelenmektedir.

ENEssential fats found in fish and some plants that help reduce inflammation. They are studied for possible benefits on muscle soreness and heart health in athletes.

TRKaldırma, eğilme ve dönme hareketleri sırasında omurgaya binen bası, kayma ve burulma kuvvetlerinin dağılımıdır. Hatalı kaldırma tekniği lomber diskler üzerindeki yükü belirgin biçimde artırır.

ENThe distribution of compressive, shear, and torsional forces placed on the spine during lifting, bending, and twisting. Faulty lifting technique markedly increases the load on lumbar discs.

TRKol kemiği başının omuz yuvasından ayrılması. Temas sporlarında sık görülür ve tekrarlayabilir.

ENSeparation of the humeral head from the shoulder socket; common in contact sports and may recur.

TRGöz çukuru tabanının darbe sonucu kırılmasıdır. Çift görme, göz hareketlerinde kısıtlılık ve gözün çökmesine yol açabilir.

ENA fracture of the floor of the eye socket from a blow. It can cause double vision, restricted eye movement, and a sunken eye.

TRTopuk ve ön ayağın yaklaşık aynı anda zemine temas ettiği koşu vuruş örüntüsüdür. Belirgin başlangıç darbe tepe noktasını azaltma eğilimindedir.

ENA running foot strike pattern in which the heel and forefoot contact the ground at approximately the same time. It tends to reduce the distinct initial impact peak seen in heel striking.

TRKoşu ayakkabısı tabanının orta katmanının bükülmeye karşı gösterdiği dirençtir. Artırılmış longitudinal sertlik, metatarsofalangeal eklemde enerji kaybını azaltarak koşu ekonomisini etkileyebilir.

ENThe resistance of a running shoe's midsole layer to bending. Increased longitudinal stiffness can reduce energy loss at the metatarsophalangeal joint and affect running economy.

TRFibula basi cevresinde yuzeyel seyreden ve burada sikisma ya da travmaya acik olan sinirdir. Hasari ayak dusmesine (drop foot) neden olur.

ENA nerve running superficially around the fibular head, vulnerable to compression or trauma there. Its injury causes foot drop.

TRKalp döngüsü boyunca ortalama arteriyel kan basıncını ifade eden, doku perfüzyonunu belirleyen temel parametre. Kalp debisi ve sistemik vasküler direncin çarpımına bağlıdır.

ENThe average arterial blood pressure over a cardiac cycle, a key parameter determining tissue perfusion. It depends on the product of cardiac output and systemic vascular resistance.

TREklemi desteklemek, hizalamak veya korumak için kullanılan dış cihaz (dizlik, tabanlık, ateller vb.).

ENAn external device used to support, align, or protect a joint (e.g., braces, insoles, splints).

TRTalusun arkasinda bulunabilen aksesuar kemiktir, posterior talar cikintinin ayri kemiklesmesidir. Bale ve futbolcularda posterior ayak bilegi sikismasina katki saglar.

ENAn accessory bone that may be present behind the talus, representing separate ossification of the posterior talar process. It contributes to posterior ankle impingement in dancers and footballers.

TRTalusun arkasındaki aksesuar kemiğin (os trigonum) plantar fleksiyonda sıkışmasıyla oluşan arka ayak bileği ağrısıdır. Balerin ve futbolcularda görülür.

ENPosterior ankle pain caused by impingement of the accessory bone behind the talus (os trigonum) during plantar flexion. It is seen in dancers and soccer players.

TRBüyüme çağındaki sporcularda diz altı kemik çıkıntısında ağrı ve şişlik. Genellikle büyüme tamamlanınca geçer.

ENPain and swelling at the bony bump below the knee in growing athletes; usually resolves once growth completes.

TRBir icecekteki cozunmus partikul yogunlugudur. Hipotonik, izotonik ve hipertonik icecekler farkli sivi ve karbonhidrat emilim hizlari sunar ve etkinligin amacina gore secilir.

ENThe concentration of dissolved particles in a drink. Hypotonic, isotonic and hypertonic drinks offer different rates of fluid and carbohydrate absorption and are chosen according to the goal of the activity.

TRPubik simfizis ve çevre kemiğin tekrarlayan strese bağlı ağrılı inflamasyonudur. Futbolcu ve koşucularda kasık ağrısının nedenlerinden biridir.

ENA painful inflammation of the pubic symphysis and surrounding bone due to repetitive stress. It is a cause of groin pain in soccer players and runners.

TREklem kıkırdağının zamanla aşınmasıyla gelişen dejeneratif eklem hastalığı. Ağrı ve hareket kısıtlılığı yapar.

ENA degenerative joint disease from gradual cartilage wear, causing pain and restricted movement.

TRSubkondral kemigin bir parcasinin ustundeki kikirdakla birlikte ayrildigi durumdur, en sik medial femoral kondilde gorulur. Genc sporcularda eklem icine serbest cisim dusebilir.

ENA condition where a fragment of subchondral bone with its overlying cartilage separates, most often at the medial femoral condyle. It can produce loose bodies in young athletes.

TRKemik yoğunluğunun azalmasıyla kırılganlığın artması. Yük taşıyan egzersiz ve beslenme koruyucudur.

ENReduced bone density leading to increased fragility; weight-bearing exercise and nutrition are protective.

TRAğırlık taşıyan ve direnç egzersizlerinin kemik yoğunluğunu koruyup denge ve kuvveti artırarak düşme ve kırık riskini azalttığı, osteoporoz yönetiminin önemli parçasıdır.

ENAn important part of osteoporosis management in which weight-bearing and resistance exercise preserves bone density and improves balance and strength, reducing fall and fracture risk.

TRHücrenin hasarlı organelleri ve proteinleri geri dönüştürdüğü temizlik süreci. Egzersizle uyarılır ve mitokondriyal kalitenin korunmasına ve hücresel sağlığa katkıda bulunur.

ENA cellular housekeeping process in which the cell recycles damaged organelles and proteins. It is stimulated by exercise and contributes to maintaining mitochondrial quality and cellular health.

TRSporcunun kendi kaninin onceden alinip saklanarak yarisma oncesi geri verilmesidir. Oksijen tasima kapasitesini artirir, yasaktir ve dolasim asiri yuklenmesi ile enfeksiyon riskleri tasir.

ENThe practice of withdrawing and storing an athlete's own blood and reinfusing it before competition. It increases oxygen-carrying capacity, is prohibited, and carries risks of circulatory overload and infection.

TRYüksek seviye omurilik yaralanması olan sporcularda zararlı bir uyaranın tetiklediği, ani ve tehlikeli kan basıncı yükselmesiyle giden acil otonom yanıttır.

ENAn emergency autonomic response in athletes with high-level spinal cord injury, in which a noxious stimulus triggers a sudden and dangerous rise in blood pressure.

TROturur pozisyonda öne uzanarak alt sırt ve hamstring esnekliğinin ölçüldüğü testtir. Esnekliğin yaygın ve standart bir saha değerlendirmesidir.

ENA test measuring lower back and hamstring flexibility by reaching forward while seated. It is a common and standardized field assessment of flexibility.

TRAyakkabı ile oyun zemini arasındaki sürtünme ve tutuş düzeyidir. Yetersiz tutuş kaymalara, aşırı tutuş ise dönme sırasında ayağın sabitlenerek diz ve ayak bileği yaralanmalarına yol açabilir.

ENThe level of friction and grip between footwear and the playing surface. Insufficient traction causes slips, while excessive traction can fix the foot during turning and lead to knee and ankle injuries.

TRSporcunun yaralanma sonrası güvenle yarışmaya dönmesi için kademeli, ölçütlere dayalı karar süreci.

ENA graduated, criteria-based decision process for safely returning an athlete to competition after injury.

TRSarsıntı geçiren öğrenci sporcunun akademik ortama, bilişsel yükü kademeli artırarak ve gerekli uyarlamalarla güvenli biçimde geri dönmesini düzenleyen protokoldür.

ENA protocol guiding the safe return of a student athlete with concussion to academic activity by gradually increasing cognitive load with appropriate accommodations.

TRAyak bileği ön kısmında kemik veya yumuşak doku çıkıntılarının dorsifleksiyonda sıkışmasıdır. Futbolcularda ön ayak bileği ağrısına yol açar.

ENImpingement of bony or soft tissue prominences at the front of the ankle during dorsiflexion. It causes anterior ankle pain, often in soccer players.

TRAyakkabı tabanının ön bölümünün metatarsofalangeal hat boyunca bükülebilme kolaylığıdır. Doğal parmak basışına izin verirken çok yüksek esneklik itme verimliliğini azaltabilir.

ENThe ease with which the front of a shoe sole bends along the metatarsophalangeal line. It permits natural toe-off, though excessive flexibility can reduce propulsive efficiency.

TRAyağın önce ön bölümüyle (metatars başları) zemine temas ettiği koşu vuruş örüntüsüdür. Baldır kaslarına ve Aşil tendonuna yüklenmeyi artırırken topuk darbesini azaltır.

ENA running foot strike pattern in which the forefoot (metatarsal heads) contacts the ground first. It increases load on the calf muscles and Achilles tendon while reducing the heel impact transient.

TRDiz ekleminde tibianın öne kaymasını ve aşırı dönmeyi engelleyen ana bağ. Yön değiştirme ve sıçrama sporlarında sık yırtılır; tedavi konservatif ya da cerrahi olabilir.

ENThe main knee ligament preventing forward translation and excessive rotation of the tibia. Commonly torn in cutting and jumping sports; treatment may be conservative or surgical.

TRTopuk öne çekilerek ön talofibular bağın gevşekliğini değerlendiren testtir. Aşırı öne kayma dış ayak bileği bağ yaralanmasını gösterir.

ENA test that assesses laxity of the anterior talofibular ligament by pulling the heel forward. Excessive forward movement indicates a lateral ankle ligament injury.

TRDiz 90 derece bükülüyken kaval kemiğinin öne çekilmesiyle ön çapraz bağı değerlendiren testtir. Aşırı öne kayma ACL yetmezliğini gösterir.

ENA test that evaluates the anterior cruciate ligament by pulling the tibia forward with the knee flexed to 90 degrees. Excessive forward movement indicates ACL insufficiency.

TRPlanlanan bir hareketin yol açacağı denge bozukluğunu önlemek için, hareketten hemen önce devreye giren kas aktivasyonudur. Gövde stabilizatörlerinde belirgindir ve dengeyi korur.

ENMuscle activation engaged just before a planned movement to counteract the balance disturbance it will cause. It is prominent in trunk stabilizers and preserves equilibrium.

TRDiyastol sonunda ventrikül kasının gerildiği hacim veya basınç. Frank-Starling mekanizması yoluyla atım hacmini belirler; venöz dönüş arttığında yükselir.

ENThe volume or pressure that stretches the ventricular muscle at end-diastole. It determines stroke volume via the Frank-Starling mechanism and rises when venous return increases.

TRSporcunun belirli bir görevi başarıyla yerine getirebileceğine dair kendi yeteneğine olan inancıdır; motivasyon, çaba ve dirençle yakından ilişkilidir.

ENAn athlete's belief in their own capability to successfully execute a specific task; it is closely linked to motivation, effort and persistence.

TRVücudun kendisine uygulanan belirli talebe özgü biçimde uyum sağladığını ifade eden ilkedir. Antrenmanın sporun veya hedefin gereksinimlerini taklit etmesi gerektiğini vurgular.

ENA principle stating that the body adapts specifically to the particular demand imposed on it. It emphasizes that training should mimic the requirements of the sport or goal.

TRDiyet nitrat kaynagi pancar suyunun performans icin genellikle egzersizden yaklasik 2-3 saat once alinmasidir. Tekrarlayan gunluk kullanim etkisini artirabilir.

ENThe intake of beetroot juice, a dietary nitrate source, usually about 2-3 hours before exercise for performance. Repeated daily use may enhance its effect.

TRÇocuklarda dirsekteki kapitellumun avasküler nekrozudur. Dış dirsek ağrısı ve hareket kısıtlılığıyla seyreder.

ENAvascular necrosis of the capitellum in the elbow in children. It presents with lateral elbow pain and restricted motion.

TREngelli sporcuların yetersizlik tür ve düzeyine göre adil yarışma için gruplandırıldığı sistemdir; performans üzerindeki engel etkisini eşitlemeyi amaçlar.

ENA system that groups athletes with disability according to the type and degree of impairment for fair competition, aiming to equalize the effect of impairment on performance.

TRFiziksel, görsel ya da zihinsel engeli olan ve uyarlanmış spor yapan sporcular. Sınıflandırma, ekipman ve sağlık açısından özel ihtiyaçları vardır.

ENAthletes with a physical, visual, or intellectual impairment who compete in adapted sport. They have special needs regarding classification, equipment, and health.

TREgzersiz sonrası otonom sinir sisteminin dinlenme ağırlıklı parasempatik koluna geri dönüş hızıdır; toparlanmanın bir göstergesi olarak kalp atım hızı toparlanmasıyla değerlendirilir.

ENThe rate at which the autonomic nervous system returns toward parasympathetic, rest-oriented dominance after exercise, assessed via heart rate recovery as an index of recovery.

TRAgri ve atesi azaltan, belirgin anti-inflamatuar etkisi olmayan bir ilactir. Sporcularda yaygin kullanilir; bazi calismalarda agri toleransi yoluyla performansa kucuk etkisi arastirilmistir.

ENA drug that reduces pain and fever without significant anti-inflammatory effect. It is widely used in athletes, and some studies have explored a small performance effect via increased pain tolerance.

TRDiz kapağının normalden daha yüksek konumda olmasıdır. Patellar instabilite ve çıkık riskini artıran yapısal bir özelliktir.

ENA condition in which the kneecap sits higher than normal. It is a structural feature that increases the risk of patellar instability and dislocation.

TRDiz kapağının (patella) eklemdeki olukten genellikle dışa doğru yerinden çıkmasıdır. Ani dönme veya darbe sonucu oluşabilir.

ENDisplacement of the kneecap (patella) out of its groove, usually laterally. It can occur after a sudden twisting motion or a direct blow.

TRDiz kapağı dışa doğru itildiğinde hastanın çıkık korkusuyla kasılmasını değerlendiren testtir. Patella instabilitesini gösterir.

ENA test that assesses the patient's guarded reaction and fear of dislocation when the kneecap is pushed laterally. It indicates patellar instability.

TRPatellanin medial ve lateral kenarlarini destekleyen fibroz dokudur. Patella stabilizasyonuna katkida bulunur ve cikiklarda yaralanir.

ENFibrous tissue supporting the medial and lateral borders of the patella. It contributes to patellar stabilization and is injured in dislocations.

TRHasta dizini gererken diz kapağına aşağı bası uygulanarak değerlendirilen testtir. Ağrı veya sürtünme hissi patellofemoral patolojiyi gösterir.

ENA test performed by applying downward pressure on the kneecap while the patient extends the knee. Pain or a grinding sensation indicates patellofemoral pathology.

TRDiz kapağı tendonunun aşırı sıçrama yüküne bağlı ağrılı dejenerasyonu. Eksantrik egzersizle tedavi edilir.

ENPainful degeneration of the patellar tendon from repetitive jumping load; treated with eccentric exercise.

TRPatella ile tibial tüberkül arasinda uzanan, quadriceps kuvvetini bacaga aktaran guclu tendondur. ACL rekonstruksiyonunda greft kaynagi olabilir.

ENA strong tendon between the patella and tibial tubercle that transmits quadriceps force to the leg. It can serve as a graft source in ACL reconstruction.

TRDiz kapağı ile kaval kemiği arasındaki patellar tendonun yırtılmasıdır. Diz kapağının yukarı kaymasına ve diz uzatmasının kaybına yol açar.

ENA rupture of the patellar tendon between the kneecap and the shinbone. It causes the kneecap to migrate upward and loss of knee extension.

TRDiz kapağı çevresinde, merdiven ve çömelmeyle artan ön diz ağrısı. Kalça ve uyluk kası güçlendirme ile düzelir.

ENAnterior knee pain around the kneecap, worsened by stairs and squatting. Improves with hip and thigh muscle strengthening.

TRVertebra cisminin eksenel kompresyonla cok parcali kirilmasidir, kemik parcalari spinal kanala kacabilir. Norolojik defisit riski tasir.

ENA comminuted fracture of the vertebral body from axial compression, with fragments that may retropulse into the spinal canal. It carries a risk of neurological deficit.

TRFemur boynu kiriklarini kirik hattinin yataya gore acisina gore siniflar. Dik acili kiriklar daha fazla kayma kuvveti ve kaynamamazlik riski tasir.

ENClassifies femoral neck fractures by the angle of the fracture line relative to the horizontal. More vertical fractures carry greater shear force and nonunion risk.

TRKoruyucu pedlerin darbe enerjisini geniş bir alana yayarak ve deformasyon yoluyla emerek dokuya binen tepe kuvveti düşürmesidir. Temas sporlarında kontüzyon ve kırık riskini azaltır.

ENThe reduction of peak force on tissue by protective padding that spreads impact energy over a wider area and absorbs it through deformation. It lowers the risk of contusions and fractures in contact sports.

TRGöğüs kasının, sıklıkla bench press sırasında, koldan koparak yırtılmasıdır. Göğüs ve omuz ön yüzünde ağrı, şişlik ve şekil bozukluğuyla seyreder.

ENA tear of the chest muscle, often during bench press, avulsing from the arm. It presents with pain, swelling, and deformity at the front of the chest and shoulder.

TRTek ayak destek fazında karşı taraf pelvisin aşağı düşmesidir; sıklıkla kalça abdüktör zayıflığını gösterir. Aşırı pelvik düşme, diz valgusunu ve alt ekstremite aşırı kullanım yaralanmalarını artırabilir.

ENThe dropping of the opposite-side pelvis during single-leg stance, often indicating hip abductor weakness. Excessive pelvic drop can increase knee valgus and lower-limb overuse injuries.

TRSporcunun bir beceri veya yarış öncesinde tutarlı biçimde uyguladığı, fiziksel ve zihinsel hazırlığı standartlaştıran, odaklanmayı ve güveni artıran davranış ve düşünce dizisidir.

ENA consistent sequence of behaviors and thoughts an athlete performs before a skill or competition, standardizing physical and mental preparation and enhancing focus and confidence.

TRKas lifi ve sinir-kas kavşağı düzeyinde, kasılma mekanizmasındaki bozulmalardan kaynaklanan yorgunluktur. Metabolit birikimi ve uyarı-kasılma eşleşmesinin aksamasıyla ilişkilidir.

ENFatigue originating at the muscle fiber and neuromuscular junction, caused by impairment of the contractile mechanism. It is linked to metabolite accumulation and disrupted excitation-contraction coupling.

TREl bileginde lunatum yerinde kalirken cevresindeki karpal kemiklerin yer degistirdigi ciddi yaralanmadir. Yuksek enerjili dusmelerde olusur ve sik gozden kacar.

ENA severe wrist injury where the carpal bones dislocate around a lunate that stays in place. It occurs in high-energy falls and is frequently missed.

TRKemiğin dış yüzeyini saran, kanlanma ve onarımda görev alan zar. Tekrarlayan yüklenmeyle iltihaplanarak ağrıya yol açabilir.

ENThe membrane covering the outer surface of bone, involved in blood supply and repair. It can become inflamed with repetitive loading and cause pain.

TRAntrenman yükünün, performansı zirveye taşımak ve yaralanmayı önlemek için dönemlere bölünerek planlanması.

ENStructuring training load into planned phases to peak performance and reduce injury risk.

TRToparlanma stratejilerinin antrenman planının fazlarına ve yüküne göre planlı biçimde değiştirildiği yaklaşımdır; uyaranı korurken aşırı yorgunluğu önlemeyi amaçlar.

ENAn approach in which recovery strategies are deliberately varied according to the phases and load of the training plan, aiming to prevent excessive fatigue while preserving the training stimulus.

TRPeroneal tendonlari lateral malleol arkasinda tutan fibroz banttir. Yirtilmasi peroneal tendon subluksasyonuna neden olur.

ENA fibrous band holding the peroneal tendons behind the lateral malleolus. Its rupture causes peroneal tendon subluxation.

TRDış ayak bileğindeki peroneal tendonların aşırı kullanıma bağlı ağrılı dejenerasyonudur. Dış ayak bileği ve ayak kenarında ağrı yapar.

ENPainful degeneration of the peroneal tendons on the outer ankle due to overuse. It causes pain along the lateral ankle and outer foot.

TRDış ayak bileğindeki peroneal tendonların kanaldan kayarak yer değiştirmesidir. Ayak bileğinin dış tarafında tıklama ve instabilite hissi verir.

ENDisplacement of the peroneal tendons from their groove on the outer ankle. It causes clicking and a sense of instability on the lateral ankle.

TRLateral bolmedeki kisa kas olup ayagi eversiyona getirir. Tendonu besinci metatars tabanina yapisir ve bu bolgede avulsiyon kiriklarina ilisik olabilir.

ENThe short lateral compartment muscle that everts the foot. Its tendon inserts on the base of the fifth metatarsal, where avulsion fractures may occur.

TRBacagin lateral bolmesindeki uzun kas olup ayagi eversiyon ve plantar fleksiyona getirir. Tendonu ayak tabaninda birinci metatars tabanina yapisir.

ENThe long lateral compartment muscle that everts and plantarflexes the foot. Its tendon crosses the sole to insert on the base of the first metatarsal.

TRSporcunun dengesini beklenmedik dış kuvvetlerle bozarak refleksif nöromüsküler yanıtları geliştiren, özellikle diz yaralanması rehabilitasyonunda kullanılan ileri düzey egzersizdir.

ENAn advanced exercise that develops reflexive neuromuscular responses by disturbing an athlete's balance with unexpected external forces, used especially in knee injury rehabilitation.

TRDizin iç-alt kısmındaki pes anserinus bursasının iltihaplanmasıdır. İç diz altında ağrı ve hassasiyetle seyreder.

ENInflammation of the pes anserine bursa on the inner lower part of the knee. It presents with pain and tenderness below the inner knee.

TRMedial longitudinal ayak kemerinin aşırı yüksek olduğu yapısal durumdur. Ayak rijit olduğundan darbe emilimi azalır; lateral ayak bileği burkulmaları ve stres yaralanmaları riskini artırabilir.

ENA structural condition in which the medial longitudinal arch is excessively high. Because the foot is rigid, shock absorption is reduced; it may increase the risk of lateral ankle sprains and stress injuries.

TRMedial longitudinal ayak kemerinin düşük veya çökmüş olduğu yapısal durumdur. Aşırı pronasyona ve iç rotasyon yüklenmesine eğilim oluşturarak tibial ve diz şikayetlerine zemin hazırlayabilir.

ENA structural condition in which the medial longitudinal arch of the foot is low or collapsed. It predisposes to excessive pronation and internal rotation loading, contributing to tibial and knee complaints.

TRMitokondriyal biyogenezin ana düzenleyicisi olan transkripsiyon koaktivatörü. Dayanıklılık egzersiziyle ekspresyonu artar ve oksidatif kapasite, kapiller yoğunluk ve substrat metabolizmasını iyileştirir.

ENA transcriptional coactivator that is the master regulator of mitochondrial biogenesis. Its expression increases with endurance exercise, improving oxidative capacity, capillary density, and substrate metabolism.

TREl bilekleri tam fleksiyonda bir dakika tutularak median sinir basısını değerlendiren testtir. Parmaklarda uyuşma karpal tünel sendromunu düşündürür.

ENA test that assesses median nerve compression by holding the wrists in full flexion for one minute. Numbness in the fingers suggests carpal tunnel syndrome.

TRKalca cikigina eslik eden femur basi kiriklarini siniflandiran sistemdir. Kirik fragmaninin fovea'ya ve asetabuluma iliskisine gore prognozu belirler.

ENA system classifying femoral head fractures associated with hip dislocation. It determines prognosis based on the fragment's relation to the fovea and acetabulum.

TRSakrumdan baslayip femurun buyuk trokanterine giden derin kalca dis rotatorudur. Siyatik sinir bu kasin altindan veya icinden gecebilir.

ENA deep external rotator of the hip running from the sacrum to the greater trochanter. The sciatic nerve may pass beneath or through this muscle.

TRKalçadaki piriformis kasının siyatik siniri sıkıştırmasına bağlı ağrı ve uyuşmadır. Kalçadan bacağa yayılan ağrı yapabilir.

ENPain and numbness caused by the piriformis muscle in the buttock compressing the sciatic nerve. It can produce pain radiating from the buttock down the leg.

TREl bilegi distal sirasinda yer alan, flexor carpi ulnaris tendonu icinde gelisen sesamoid karpal kemiktir. Guyon kanalinin sinirini olusturur.

ENA sesamoid carpal bone in the distal wrist row that develops within the flexor carpi ulnaris tendon. It forms a border of Guyon canal.

TRDiz hareket ettirilirken kaval kemiğinin ani sıçraması veya yer değiştirmesini değerlendiren ACL muayene testidir. Pozitif test rotasyonel instabiliteyi gösterir.

ENAn ACL examination test that assesses sudden subluxation or shift of the tibia as the knee is moved. A positive test indicates rotational instability.

TRPlank pozisyonunun mümkün olduğunca uzun süre korunmasıyla gövde kas dayanıklılığının ölçüldüğü testtir. Korenin izometrik dayanıklılığını pratik biçimde değerlendirir.

ENA test measuring trunk muscular endurance by holding a plank position as long as possible. It practically assesses the isometric endurance of the core.

TRAyak tabanındaki bağ dokusunun iltihabı. İlk adımlarda topuk ağrısıyla belirgindir; germe ve yük yönetimiyle iyileşir.

ENInflammation of the connective tissue on the sole of the foot. Marked by heel pain on the first steps; improves with stretching and load management.

TRAyak tabanini destekleyen medial, santral ve lateral olmak uzere uc demetli fibroz yapidir. En kalin santral bant plantar fasiit'te en cok etkilenir.

ENA fibrous structure of the sole with medial, central, and lateral bands. The thickest central band is most affected in plantar fasciitis.

TRBacagin arka tarafindaki kucuk, uzun ince tendonlu kastir. Yirtilmasi tenisci bacagina benzer ani baldir agrisina neden olabilir.

ENA small muscle of the posterior leg with a long, thin tendon. Its rupture can cause sudden calf pain resembling tennis leg.

TRBir takviyenin gercek farmakolojik etkisinden bagimsiz olarak, beklentiye bagli olarak gozlenen performans iyilesmesidir. Takviye arastirmalarinda kontrol edilmesi gereken onemli bir etkendir.

ENAn expectation-driven improvement in performance observed independently of a supplement's true pharmacological effect. It is an important factor to control for in supplement research.

TRKan hacmini gecici olarak artiran ve kan parametrelerini seyreltebilen maddelerdir. Maskeleme amaciyla kullanildiklari icin WADA tarafindan yasaklanmislardir.

ENSubstances that temporarily increase blood volume and can dilute blood parameters. They are prohibited by WADA because they are used for masking purposes.

TRDayanıklılık antrenmanına erken bir uyum olarak kan plazma hacminin artmasıdır. Atım hacmini yükseltir ve ısı düzenlemesine yardımcı olur.

ENAn early adaptation to endurance training in which blood plasma volume increases. It raises stroke volume and aids thermoregulation.

TRKan plazmasındaki çözünen partikül konsantrasyonunu ifade eden ölçü. Egzersizde su kaybıyla yükselir, susama hissini ve ADH salınımını tetikleyerek sıvı dengesini düzenler.

ENA measure of the concentration of dissolved particles in blood plasma. It rises with fluid loss during exercise, triggering thirst and ADH release to regulate fluid balance.

TRKasın hızlı gerilip kasılmasına dayanan, patlayıcı güç ve sıçrama kapasitesini artıran egzersizler.

ENExercises based on rapid muscle stretch-shortening cycles to develop explosive power and jump capacity.

TRSpora dönüşün son aşamalarında, düşük şiddetli iki ayak sıçramalardan yüksek şiddetli tek ayak ve çok yönlü sıçramalara doğru kademeli ilerleyen reaktif kuvvet egzersizleri dizisidir.

ENA sequence of reactive strength exercises in the late stages of return to sport, advancing from low-intensity double-leg jumps to high-intensity single-leg and multidirectional hops.

TRKas kasılması ve gevşemesini birleştiren, esnekliği etkili artıran ileri germe yöntemi.

ENAn advanced stretching method combining muscle contraction and relaxation to effectively increase flexibility.

TRBitkilerde bulunan, antioksidan ve anti-inflamatuar ozellikleri olan bilesik grubudur. Visne gibi kaynaklarda yer alir; toparlanma uzerine etkileri arastirilmaktadir ancak asiri alim adaptasyonu baskilayabilir.

ENA group of compounds found in plants with antioxidant and anti-inflammatory properties. Present in sources such as tart cherry, their effects on recovery are under study, though excessive intake may blunt adaptation.

TRDiz arkasindaki kucuk kas olup tibiayi ic rotasyona getirerek dizin kilidini acar. Posterolateral kose stabilitesine katkida bulunur.

ENA small muscle behind the knee that internally rotates the tibia to unlock the knee. It contributes to posterolateral corner stability.

TRDiz arkasındaki popliteus kasının tendonunun aşırı kullanıma bağlı ağrılı durumudur. Yokuş aşağı koşan sporcularda dış arka diz ağrısı yapar.

ENA painful condition of the popliteus tendon behind the knee due to overuse. It causes posterolateral knee pain in athletes who run downhill.

TRDirseğin tam açılması sırasında olekranonun fossa içinde sıkışmasıyla oluşan arka dirsek ağrısıdır. Atıcılarda ve jimnastikçilerde görülür.

ENPosterior elbow pain caused by impingement of the olecranon within its fossa during full extension. It is seen in throwers and gymnasts.

TRDiz 90 derece bükülüyken kaval kemiğinin yer çekimiyle geriye düşmesini değerlendiren bulgudur. PCL yaralanmasını gösterir.

ENA finding in which the tibia drops backward under gravity with the knee flexed to 90 degrees. It indicates a PCL injury.

TRAyak bilegi dis ligamentlerinin en gucludur ve nadiren yirtilir. Yaralanmasi genellikle ciddi, yuksek enerjili ayak bilegi travmalarini gosterir.

ENThe strongest of the lateral ankle ligaments and rarely torn. Its injury usually indicates a severe, high-energy ankle trauma.

TRSindesmozun arka kismini olusturan, distal tibia ve fibulanin arkasini birbirine baglayan bagdir. Yuksek ayak bilegi burkulmalarinin ileri evrelerinde yaralanir.

ENA ligament forming the posterior part of the syndesmosis, joining the posterior distal tibia and fibula. It is injured in advanced high ankle sprains.

TRDizin arka-dış köşesindeki bağ ve tendon yapılarının yaralanmasıdır. Sıklıkla çapraz bağ yaralanmalarına eşlik eder ve rotasyonel instabilite yapar.

ENInjury to the ligamentous and tendinous structures at the posterolateral corner of the knee. It often accompanies cruciate ligament injuries and causes rotational instability.

TRDirsek bükülüp açılırken valgus ve supinasyon kuvveti uygulanarak posterolateral instabiliteyi değerlendiren testtir. Çıkık veya endişe pozitiftir.

ENA test that assesses posterolateral instability of the elbow by applying valgus and supination force while flexing and extending it. Subluxation or apprehension is a positive finding.

TRHucre ici sivinin baslica elektroliti olup kas kasilmasi ve kalp ritmi icin gereklidir. Dengeli beslenen sporcularda eksikligi nadirdir; meyve, sebze ve sut urunleriyle yeterince saglanir.

ENThe main intracellular electrolyte, required for muscle contraction and cardiac rhythm. Deficiency is rare in well-fed athletes and is adequately supplied by fruits, vegetables and dairy.

TRTekrarlayan kas kasılmaları sırasında hücre dışına potasyum birikmesi. Kas zarının uyarılabilirliğini azaltarak periferik yorgunluğa katkıda bulunan bir mekanizmadır.

ENThe accumulation of potassium outside the cell during repeated muscle contractions. It contributes to peripheral fatigue by reducing the excitability of the muscle membrane.

TRHer iki malleolu (bimalleoler) icine alan, ayak bileginin disa dogru zorlanmasiyla olusan klasik kirik tipidir. Cogu zaman cerrahi tespit gerektirir.

ENA classic bimalleolar fracture caused by forced eversion of the ankle. It often requires surgical fixation.

TRPlanlı bir cerrahi öncesi veya yaralanma riskini azaltmak için yapılan, kuvvet, hareketlilik ve nöromüsküler kontrolü iyileştirmeye yönelik proaktif egzersiz programıdır.

ENA proactive exercise program performed before planned surgery or to reduce injury risk, aimed at improving strength, mobility and neuromuscular control beforehand.

TRHasta oturup el bileğine yük binecek şekilde sandalyeden kalkarken oluşan ulnar taraf ağrısını değerlendiren testtir. TFCC yaralanmasını gösterir.

ENA test that assesses ulnar-sided pain when the patient pushes up from a chair, loading the wrist. It indicates a TFCC injury.

TRBağırsak sağlığını destekleyen yararlı canlı mikroorganizmalar. Sporcularda bağışıklık ve sindirim sorunlarını azaltmaya yardımcı olabilecekleri için incelenir.

ENBeneficial live microorganisms that support gut health. They are studied in athletes for potential help in reducing immune and digestive problems.

TRProbiyotiklerin yogun antrenman donemlerinde ust solunum yolu enfeksiyonu sikligini ve mide-bagirsak sikayetlerini azaltma potansiyelinin arastirildigi alandir. Sus ve dozun etkinligi belirleyici oldugu dusunulur.

ENThe area exploring the potential of probiotics to reduce upper respiratory infection frequency and gastrointestinal complaints during heavy training. The strain and dose are thought to determine effectiveness.

TRSağlam dizi yaralanmadan korumak amacıyla, özellikle yan temaslı sporlarda kullanılan ortezdir. Medial kollateral bağa binen yana doğru kuvvetleri azaltmayı hedefler.

ENA brace used to protect a healthy knee from injury, particularly in contact sports involving lateral impacts. It aims to reduce the side-directed forces placed on the medial collateral ligament.

TRVucutta aktif anabolik hormonlara donusebilen ara maddelerdir. Cogu WADA tarafindan yasaklanmistir ve takviye olarak satilanlarda istem disi doping riski yuksektir.

ENIntermediate substances that can convert into active anabolic hormones in the body. Most are prohibited by WADA, and those sold as supplements carry a high risk of inadvertent doping.

TRHamstring tendonlarının oturma kemiğindeki yapışma yerinden kopmasıdır. Kalça altında ani ağrı ve morarmayla seyreder.

ENAvulsion of the hamstring tendons from their attachment at the ischial tuberosity. It presents with sudden pain and bruising in the lower buttock.

TRYaklaşık 48 saat ile 6 hafta arasında süren doku onarım fazıdır. Fibroblastlar yeni kollajen ve granülasyon dokusu üretir, kapillerler oluşur ve geçici bir matris kurulur.

ENThe tissue repair phase lasting roughly 48 hours to 6 weeks. Fibroblasts produce new collagen and granulation tissue, capillaries form and a provisional matrix is laid down.

TRBasma fazının erken döneminde ayağın içe yuvarlanarak darbeyi emdiği ve zemine uyum sağladığı normal hareket evresidir. Bu doğal şok emici işlev aşırı olduğunda yaralanma riskini artırır.

ENThe early stance phase in which the foot rolls inward to absorb impact and adapt to the surface. This natural shock-absorbing function increases injury risk when excessive.

TRDistal on kolda yer alan, radius ve ulnayi pronasyona getiren derin kare kasidir. Distal radius kiriklarinda fonksiyonu etkilenebilir.

ENA deep, square muscle in the distal forearm that pronates the radius and ulna. Its function can be affected by distal radius fractures.

TROn kolu pronasyona getiren kastir, median sinir bu kasin iki basi arasindan gecer. Hipertrofisi pronator sendromu denen median sinir sikismasi yapabilir.

ENA muscle that pronates the forearm; the median nerve passes between its two heads. Its hypertrophy can cause pronator syndrome, a median nerve entrapment.

TRVücudun eklem ve uzuvlarının konumunu algılama duyusu. Denge ve yaralanma önleme rehabilitasyonunun temelidir.

ENThe body's sense of joint and limb position. A cornerstone of balance and injury-prevention rehabilitation.